Khám phá mới

Cậu bé đi lạc chụp ảnh với Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp năm 1954, sau này là Thiếu tướng nổi tiếng

Năm 8 tuổi, vì tò mò đến xem buổi gặp mặt giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và các chiến sĩ Điện Biên Phủ, một cậu bé đã tình cờ được đứng vào khung hình lịch sử. Sau này cậu bé ấy đã trở thành Thiếu tướng nhưng vẫn nhớ rõ từng chi tiết của ngày hôm đó.

Ngày 19/5/1954, tại chiến khu Việt Bắc, nhiếp ảnh gia Liên Xô Vladimir Isurin ghi lại bức ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh chụp cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Bí thư Trường Chinh, Đại tướng Văn Tiến Dũng, Đại tướng Hoàng Văn Thái, Chủ nhiệm Chính trị Lê Liêm và 6 chiến sĩ Điện Biên Phủ.

Trong bức ảnh nổi tiếng ấy, bên cạnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp còn có một cậu bé đứng ở hàng đầu. Sự xuất hiện của nhân vật nhỏ tuổi này từng khiến nhiều người tò mò về danh tính.

thieu-tuong-ho-sy-hau-5
Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội chụp ảnh với 6 chiến sĩ Điện Biên Phủ tiêu biểu năm 1954 (cậu bé trong ảnh là Hồ Sỹ Hậu). Ảnh tư liệu

Cậu bé đó chính là Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, khi ấy mới 8 tuổi. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng ở xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Từ nhỏ, ông đã theo cha lên chiến khu Việt Bắc và có nhiều dịp được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong ký ức của Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, Bác Hồ không chỉ là vị lãnh tụ mà còn là người ông từng được gần gũi, chăm sóc. Ông nhớ những lần được Bác gọi lên ăn cơm, được Người tự tay xới cơm và ân cần trò chuyện. Hình ảnh Bác trong bộ quần áo nâu giản dị, những lần cho cậu bé ngồi vào lòng vẫn được ông lưu giữ qua nhiều năm tháng.

Khoảnh khắc tình cờ trong bức ảnh lịch sử

Sau này kể lại về buổi sáng 19/5/1954, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu cho biết, hôm đó ông cùng các thiếu nhi ở chiến khu mặc quần áo mới, quàng khăn đỏ đến chúc mừng sinh nhật Bác. Sau khi được phát kẹo, đám trẻ tụ tập xem báo rồi vui chơi quanh khu nhà sàn.

Khi những đứa trẻ khác đã rời đi, cậu bé Hậu vẫn quanh quẩn trước sân. Đúng lúc ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các chiến sĩ Điện Biên Phủ đến gặp Bác.

Trong lúc Bác làm việc và gắn huy hiệu “Chiến sĩ Điện Biên Phủ” cho từng người, cậu bé theo thói quen chạy lại gần. Lần hiếm hoi thấy Bác nghiêm giọng nhắc nhở, Hậu sợ hãi chạy ra phía sau, nép bên gốc cây.

Thế nhưng, khi mọi người chuẩn bị chụp ảnh, Bác Hồ bất ngờ hỏi: “Thằng Hậu đâu?”. Người gọi cậu bé trở lại, đứng cùng các cán bộ và chiến sĩ trong khung hình.

thieu-tuong-ho-sy-hau-3
Bác Hồ trò chuyện với 6 chiến sĩ Điện Biên Phủ (chú bé trong bức ảnh nay là Thiếu tướng Hồ Sĩ Hậu). Ảnh tư liệu

Từ sự tò mò của một đứa trẻ, khoảnh khắc ấy đã trở thành kỷ niệm đặc biệt, đưa cậu bé 8 tuổi vào bức ảnh lịch sử được lưu giữ đến ngày nay.

Sau sự kiện đó, Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu còn nhiều lần được gặp và dùng bữa cùng Bác. Ông từng chia sẻ niềm tự hào khi gia đình có tới 4 thế hệ được gặp Người, gồm cụ Hồ Sĩ Tư, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Hồ Sĩ Tá, đồng chí Hồ Viết Thắng và chính ông.

Từ cậu bé chiến khu đến vị Thiếu tướng

Trưởng thành, Hồ Sỹ Hậu tiếp nối truyền thống gia đình, nhập ngũ và tham gia thiết kế, thi công tuyến ống xăng dầu vượt Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác trong quân đội, từng giữ chức Cục trưởng Cục Kinh tế, Bộ Quốc phòng. Cuối sự nghiệp quân ngũ, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.

thieu-tuong-ho-sy-hau-2
Cậu bé Hồ Sỹ Hậu năm đó nay là đã một Thiếu tướng quân đội. Ảnh: Vietnamnet

Từ cậu bé 8 tuổi tình cờ xuất hiện trong bức ảnh chụp cùng Bác Hồ và các chiến sĩ Điện Biên, Hồ Sỹ Hậu đã trưởng thành, gắn bó với quân đội và có những đóng góp trong kháng chiến cũng như thời bình.

Với ông, bức ảnh ngày 19/5/1954 không đơn thuần là một khoảnh khắc được ghi lại trong lịch sử. Đó còn là ký ức quý giá về những lần được gặp Bác Hồ, một kỷ niệm luôn theo ông trong suốt cuộc đời.