Hiện tượng El Nino được dự báo tái xuất từ tháng 5, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng diện rộng tại châu Á và đẩy thị trường vào vòng xoáy áp lực về điện, than, khí đốt cùng giá năng lượng.
Các tổ chức khí tượng lớn trên thế giới đồng loạt nhận định El Nino có khả năng quay trở lại từ tháng 5, kéo theo hàng loạt biến động về thời tiết và tạo thêm sức ép lên hệ thống năng lượng toàn cầu vốn đang căng thẳng. Trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu thế giới chưa ổn định, sự xuất hiện của El Nino được cho là có thể khiến khủng hoảng năng lượng tại nhiều khu vực trở nên phức tạp hơn.
Theo giới chuyên gia, tác động dễ thấy nhất của El Nino là nhiệt độ tăng cao và lượng mưa thay đổi thất thường tại nhiều nơi, đặc biệt ở châu Á và châu Đại Dương. Đây cũng là khu vực được đánh giá chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất từ hiện tượng khí hậu này, với nguy cơ nắng nóng kéo dài trong mùa hè năm nay.
Việc nền nhiệt tăng mạnh đồng nghĩa nhu cầu điện phục vụ làm mát sẽ tăng vọt. Với dân số đông và tốc độ đô thị hóa cao, châu Á hiện chiếm hơn một nửa tổng nhu cầu điện toàn cầu. Bất kỳ biến động thời tiết nào tại khu vực này cũng có thể nhanh chóng lan sang thị trường năng lượng thế giới.
Các chuyên gia cho biết hệ thống điện tại châu Á vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhiệt điện than. Tại Ấn Độ, than đang cung cấp khoảng 70% điện năng, trong khi tỷ lệ này tại Trung Quốc và nhiều nền kinh tế châu Á khác cũng duy trì quanh mức 55%. Điều đó khiến mỗi đợt nắng nóng do El Nino gây ra đều có thể kéo theo nhu cầu nhập khẩu than tăng mạnh.
Trong ngắn hạn, xu hướng này được xem là tín hiệu tích cực với các quốc gia xuất khẩu than như Indonesia hay Australia. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, việc nhu cầu điện tăng nhanh có thể khiến giá năng lượng leo thang, tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp điện lực và người tiêu dùng tại nhiều nước.
Không chỉ thị trường than, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng được dự báo chịu tác động từ El Nino. Là khu vực tiêu thụ LNG lớn nhất thế giới, châu Á có thể phải tăng nhập khẩu để bù đắp nhu cầu năng lượng trong mùa hè. Song thực tế cho thấy LNG đang ngày càng trở nên đắt đỏ sau khi nguồn cung từ Trung Đông bị ảnh hưởng.
Theo dữ liệu thị trường, giá LNG giao ngay tại châu Á đã tăng mạnh trong thời gian gần đây sau khi nguồn cung từ Qatar sụt giảm. Mức giá hiện cao hơn đáng kể so với than đá, khiến nhiều công ty điện lực cân nhắc quay lại sử dụng than thay vì LNG nhằm tiết giảm chi phí.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về một chu kỳ tăng mới của giá năng lượng, nhất là khi thế giới vẫn chưa thoát khỏi các hệ lụy từ bất ổn địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng nhiên liệu. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu El Nino kéo dài trong nhiều tháng, nguy cơ khủng hoảng năng lượng tái bùng phát là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Một số nhà phân tích nhận định, khác với các năm trước, hệ thống năng lượng toàn cầu hiện bước vào mùa hè 2026 trong trạng thái dễ tổn thương hơn khi nhiều khu vực đã cạn bớt dự trữ nhiên liệu sau thời gian dài biến động. Điều đó đồng nghĩa bất kỳ cú sốc nào từ thời tiết cũng có thể nhanh chóng phản ánh vào giá năng lượng.
Ngoài tác động đến điện lực, El Nino còn có thể ảnh hưởng tới sản xuất công nghiệp và nông nghiệp tại nhiều nước châu Á, gián tiếp khiến nhu cầu tiêu thụ năng lượng tiếp tục biến động. Các ngành sử dụng điện lớn như thép, xi măng, hóa chất hay sản xuất điện tử đều có nguy cơ chịu áp lực chi phí đầu vào tăng cao.
Nhiều tổ chức nghiên cứu cho rằng mùa hè năm nay có thể trở thành phép thử lớn với hệ thống điện của châu Á, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển có tốc độ tiêu thụ điện tăng nhanh nhưng hạ tầng chưa theo kịp. Nếu xuất hiện các đợt nắng nóng kéo dài, nguy cơ thiếu điện cục bộ hoặc quá tải lưới điện hoàn toàn có thể xảy ra.
Trong bối cảnh đó, giới quan sát nhận định sự trở lại của El Nino không chỉ là câu chuyện khí hậu mà còn là biến số quan trọng với thị trường hàng hóa toàn cầu. Từ than đá, khí đốt đến điện năng, mọi mắt xích đều có thể bị ảnh hưởng khi nhu cầu điện tăng mạnh và giá năng lượng tiếp tục bị đẩy lên mặt bằng mới.
Dù mức độ ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc vào cường độ của hiện tượng này trong các tháng tới, nhưng giới phân tích thống nhất rằng El Nino đang trở thành yếu tố mới khiến bài toán khủng hoảng năng lượng toàn cầu thêm phức tạp. Với vị thế trung tâm tiêu thụ điện của thế giới, châu Á được dự báo sẽ là khu vực đầu tiên cảm nhận rõ tác động của biến động này.
