Chiến sự Mỹ Iran leo thang, Trung Đông đối mặt nguy cơ mất nguồn nước khi nhà máy khử muối trở thành mục tiêu
Trong bối cảnh chiến sự Mỹ - Iran có dấu hiệu căng thẳng, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ khủng hoảng nước Trung Đông khi nhà máy khử muối – nguồn cung cấp nước sống còn cho nguồn nước vùng Vịnh có thể trở thành mục tiêu trong xung đột.
Nguồn nước vùng Vịnh đứng trước nguy cơ khi chiến sự Mỹ - Iran leo thang
Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Sofia – một cư dân sống tại thành phố ven biển thừa nhận rằng những đêm gần đây cô thường xuyên mất ngủ vì lo lắng. Điều khiến cô bất an không phải là giá dầu hay biến động kinh tế, mà là nguy cơ thiếu nước sinh hoạt nếu xung đột khu vực leo thang. Trong bối cảnh chiến sự Mỹ - Iran tiếp tục căng thẳng, nhiều người dân tại khu vực đang lo ngại về khả năng khủng hoảng nước Trung Đông.
Theo Sofia, ở một khu vực phần lớn là sa mạc, nước mới là yếu tố quyết định sự sống còn của cộng đồng. Các quốc gia vùng Vịnh có thể giàu tài nguyên dầu khí, nhưng nguồn nước tự nhiên lại cực kỳ hạn chế. Vì vậy, hệ thống nhà máy khử muối đóng vai trò sống còn trong việc duy trì nguồn nước vùng Vịnh.
Quá trình khử muối cho phép chuyển đổi nước biển thành nước uống bằng cách loại bỏ muối và các tạp chất. Công nghệ này đã giúp nhiều thành phố lớn như Abu Dhabi, Dubai hay Doha phát triển mạnh mẽ dù nằm giữa sa mạc khô hạn. Tuy nhiên, khi chiến sự Mỹ - Iran leo thang, các chuyên gia cảnh báo rằng cơ sở hạ tầng liên quan đến nước có thể trở thành điểm yếu chiến lược.
Những lo ngại này càng gia tăng sau khi giới chức Bahrain thông báo một máy bay không người lái đã làm hư hại một nhà máy khử muối trong khu vực. Dù nguồn cung cấp nước chưa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, sự cố vẫn khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ an toàn của hệ thống cấp nước trong bối cảnh khủng hoảng nước Trung Đông có thể xảy ra.
Trong khi đó, Iran cũng cáo buộc Mỹ tấn công một cơ sở khử muối trên đảo Qeshm, khiến nguồn nước của hàng chục ngôi làng bị gián đoạn. Washington đã phủ nhận cáo buộc này. Tuy nhiên, việc hai bên liên tục đưa ra những cáo buộc qua lại cho thấy chiến sự Mỹ - Iran đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có các nhà máy khử muối.
Hiện nay, hàng trăm cơ sở khử muối đang cung cấp nước uống cho khoảng 100 triệu người tại nguồn nước vùng Vịnh. Nếu các cơ sở này bị tấn công hoặc gián đoạn hoạt động, nhiều thành phố lớn trong khu vực có thể rơi vào tình trạng thiếu nước trong thời gian ngắn.
Nhà máy khử muối trở thành nền tảng sinh tồn tại Trung Đông
Sự phát triển nhanh chóng của các quốc gia vùng Vịnh trong nhiều thập kỷ qua gắn liền với dầu khí. Tuy nhiên, ít người chú ý rằng chính hệ thống nhà máy khử muối mới là yếu tố cho phép dân số tại khu vực tăng nhanh và các đô thị phát triển mạnh mẽ.
Nhờ công nghệ khử muối, các quốc gia vốn gần như không có sông ngòi vẫn có thể duy trì nguồn nước ổn định cho sinh hoạt và sản xuất. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia nhận định rằng nguy cơ khủng hoảng nước Trung Đông có thể gây tác động sâu rộng hơn cả những biến động về dầu mỏ.
Tại Kuwait và Oman, khoảng 90% nước sinh hoạt được tạo ra từ các nhà máy khử muối. Ở Bahrain, con số này khoảng 85%, trong khi Saudi Arabia phụ thuộc khoảng 70% vào công nghệ này. Điều đó đồng nghĩa với việc nguồn nước vùng Vịnh gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống khử muối.
Các thành phố lớn như Abu Dhabi, Dubai, Doha hay Kuwait City hiện nay sử dụng phần lớn nước từ biển đã được xử lý. Nhờ nguồn nước này, khu vực có thể xây dựng các khu đô thị hiện đại, công viên nước, sân golf và nhiều công trình giải trí giữa sa mạc khô cằn.
Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào nhà máy khử muối cũng khiến khu vực dễ bị tổn thương khi xảy ra xung đột. Trong bối cảnh chiến sự Mỹ - Iran tiếp tục căng thẳng, nhiều chuyên gia cho rằng cơ sở hạ tầng nước có thể trở thành mục tiêu chiến lược.
Các nhà nghiên cứu về Trung Đông cho rằng nếu xảy ra một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào hệ thống khử muối, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Không chỉ sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng, nhiều hoạt động kinh tế cũng có thể bị gián đoạn do thiếu nguồn nước vùng Vịnh.
Ngoài các cuộc tấn công trực tiếp, nguy cơ gián tiếp cũng được nhắc đến. Nhiều nhà máy khử muối thường được xây dựng gần cảng biển, nhà máy điện hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng nhằm tối ưu hóa chi phí. Điều này khiến chúng có thể bị ảnh hưởng nếu các cơ sở lân cận trở thành mục tiêu trong chiến sự Mỹ - Iran.
Nguy cơ khủng hoảng nước Trung Đông nếu cơ sở hạ tầng bị tấn công
Các chuyên gia quốc tế cảnh báo rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng nước có thể vi phạm luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, trong nhiều cuộc xung đột trên thế giới, nguồn nước vẫn bị sử dụng như một công cụ gây sức ép chiến lược.
Lịch sử từng ghi nhận các sự kiện tương tự. Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, hàng trăm triệu thùng dầu đã bị xả xuống vịnh Ba Tư, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều nhà máy khử muối. Khi đó, Kuwait buộc phải nhận hỗ trợ nước từ các quốc gia láng giềng để duy trì nguồn nước vùng Vịnh.
Trong bối cảnh hiện nay, nhiều nhà phân tích cho rằng chiến sự Mỹ - Iran có thể làm gia tăng nguy cơ đối với cơ sở hạ tầng nước. Nếu xung đột kéo dài, các bên có thể sử dụng chiến thuật gây áp lực bằng cách nhắm vào các mục tiêu chiến lược như năng lượng hoặc nước.
Ngoài các cuộc tấn công vật lý, nguy cơ tấn công mạng cũng được nhắc đến. Hệ thống điều khiển của nhiều nhà máy khử muối được vận hành bằng công nghệ số. Vì vậy, các cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống quản lý nước có thể gây gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn nước vùng Vịnh.
Dù vậy, nhiều quốc gia trong khu vực đã chuẩn bị các phương án dự phòng. Một số nước có kho dự trữ nước chiến lược đủ để duy trì sinh hoạt trong thời gian ngắn nếu xảy ra sự cố. Tuy nhiên, việc khôi phục hoạt động của các nhà máy khử muối sau khi bị hư hại có thể mất nhiều tuần hoặc thậm chí lâu hơn.
Nếu các cơ sở cung cấp nước cho những thành phố lớn như Riyadh, Abu Dhabi hoặc Dubai bị gián đoạn, hàng triệu người dân có thể chịu tác động trực tiếp. Khi đó, khủng hoảng nước Trung Đông không chỉ là vấn đề hạ tầng mà còn trở thành thách thức an ninh và kinh tế.
Hiện nay, nhiều cư dân tại khu vực vẫn đặt niềm tin vào khả năng quản lý của chính phủ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc bảo vệ nhà máy khử muối và đảm bảo an toàn cho nguồn nước vùng Vịnh sẽ là một trong những thách thức lớn nếu chiến sự Mỹ - Iran tiếp tục leo thang trong thời gian tới.
