Chốt mốc 24/11 thành Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động có thêm ngày nghỉ lễ, hưởng lương thế nào?
Việc chọn ngày 24/11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, với định hướng để người lao động nghỉ lễ hưởng nguyên lương, được xem là bước đi quan trọng trong chính sách văn hóa Việt Nam giai đoạn mới.
Chọn ngày 24/11 làm Ngày Văn hóa Việt Nam, mở rộng quyền lợi cho người lao động
Bộ Chính trị vừa thống nhất lựa chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời định hướng đây sẽ là ngày nghỉ lễ để người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương theo quy định. Chủ trương này được xác định trong Nghị quyết 80 Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ban hành ngày 7/1, thu hút sự quan tâm lớn của xã hội.
Theo đánh giá của các cơ quan hoạch định chính sách, việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn thể hiện cách tiếp cận mới trong xây dựng con người và nền tảng tinh thần của đất nước. Việc 24/11 nghỉ lễ được kỳ vọng tạo điều kiện để người lao động nghỉ lễ, tham gia các hoạt động văn hóa, giáo dục truyền thống và tăng cường sự gắn kết gia đình, cộng đồng.
Nghị quyết 80 Bộ Chính trị nêu rõ mục tiêu nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, coi văn hóa là động lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững. Trong bối cảnh đời sống kinh tế – xã hội chuyển động nhanh, việc dành một ngày chính thức cho văn hóa được xem là cần thiết để tái cân bằng giữa tăng trưởng vật chất và giá trị tinh thần.
Bộ Chính trị khẳng định văn hóa Việt Nam là kết tinh của hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, hun đúc trí tuệ, nhân cách và bản lĩnh con người Việt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình xây dựng và phát triển văn hóa vẫn tồn tại những hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam và cho người lao động nghỉ lễ được coi là một giải pháp cụ thể để hiện thực hóa các định hướng lớn.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh về sức mạnh mềm ngày càng gay gắt, chính sách văn hóa Việt Nam cần được triển khai đồng bộ, bài bản và có chiều sâu. Việc chọn 24/11 nghỉ lễ không đơn thuần là bổ sung một ngày nghỉ, mà là thông điệp chính trị – xã hội khẳng định vị thế của văn hóa trong chiến lược phát triển quốc gia.
Chiến lược phát triển văn hóa dài hạn theo Nghị quyết 80 Bộ Chính trị
Theo Nghị quyết 80 Bộ Chính trị, mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng, mang các giá trị dân chủ, nhân văn, khoa học và hiện đại. Văn hóa phải thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ gia đình, nhà trường đến không gian số.
Môi trường văn hóa được xác định là nền tảng để hình thành con người Việt Nam phát triển toàn diện. Văn học, nghệ thuật được định hướng phát triển tương xứng với chiều sâu lịch sử và tầm vóc đất nước. Các di tích quốc gia đặc biệt sẽ được ưu tiên tu bổ, tôn tạo; di sản văn hóa phi vật thể được phục hồi, bảo tồn; những loại hình nghệ thuật truyền thống có nguy cơ mai một sẽ được bảo vệ khẩn cấp.
Một điểm nhấn quan trọng trong chính sách văn hóa Việt Nam là phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp văn hóa. Nghị quyết đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, xây dựng các tập đoàn công nghiệp văn hóa, cụm sáng tạo, khu công nghiệp văn hóa tầm cỡ quốc tế dựa trên công nghệ cao và mô hình kinh doanh đổi mới.
Ngân sách nhà nước được xác định dành tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho văn hóa và sẽ tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Nghị quyết 80 Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh ba lĩnh vực đột phá gồm đào tạo và đãi ngộ nhân tài văn hóa – nghệ thuật; ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; đặt hàng sáng tạo các công trình văn hóa, tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị cao.
Việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam gắn liền với mục tiêu đưa văn hóa “đi trước, soi đường”, thấm vào từng quyết sách phát triển. Người lao động nghỉ lễ vào ngày 24/11 không chỉ được đảm bảo quyền lợi, mà còn có cơ hội trực tiếp tham gia, trải nghiệm và lan tỏa các giá trị văn hóa trong đời sống hàng ngày.
Mục tiêu kinh tế – văn hóa đến năm 2030 và tầm nhìn 2045
Theo định hướng trong Nghị quyết 80 Bộ Chính trị, đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia trong các lĩnh vực như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, thiết kế và thời trang. Việt Nam cũng đặt mục tiêu xây dựng thành công các liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hóa quốc tế, mở rộng mạng lưới trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài.
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới trở thành một trong những trung tâm công nghiệp văn hóa và sáng tạo năng động của khu vực và thế giới. Công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo được xác định là trụ cột quan trọng của phát triển bền vững, đóng góp khoảng 9% GDP. Quốc gia phấn đấu nằm trong nhóm dẫn đầu ASEAN và top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm.
Để đạt được các mục tiêu này, Bộ Chính trị đề ra 8 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó có hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy doanh nghiệp văn hóa ứng dụng công nghệ tiên tiến và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Chính sách đãi ngộ nghệ nhân, nghệ sĩ được coi là yếu tố then chốt nhằm giữ gìn và phát huy tinh hoa văn hóa dân tộc.
Song song đó, Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào sản phẩm và dịch vụ văn hóa số, gắn kết văn hóa với du lịch, thương mại và công nghệ để hình thành chuỗi giá trị bền vững. Các mô hình “di sản dẫn dắt phát triển kinh tế” sẽ được triển khai tại các khu di sản thế giới và đô thị di sản.
Trong bức tranh tổng thể này, Ngày Văn hóa Việt Nam và việc 24/11 nghỉ lễ đóng vai trò như điểm tựa tinh thần, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về giá trị văn hóa. Việc người lao động nghỉ lễ không chỉ mang ý nghĩa phúc lợi mà còn tạo điều kiện để văn hóa thực sự đi vào đời sống, trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển lâu dài của đất nước.