Máy trị ung thư 203 tỷ đồng ở Kiên Giang gần 15 năm ‘đắp chiếu’ chưa thể vận hành: Nguyên nhân khiến dự án chậm trễ?
Dự án máy cyclotron 18MeV trị ung thư tại Bệnh viện Ung bướu Kiên Giang, tổng vốn hơn 203 tỷ đồng, được phê duyệt từ 2011 nhưng đến nay vẫn chưa hoạt động, gây bức xúc dư luận.
Ngày 20/12, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh An Giang cho biết, dự án đầu tư thiết bị cyclotron 18MeV phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư tại Trung tâm Y học hạt nhân và Xạ trị, Bệnh viện Ung bướu Kiên Giang, hiện vẫn trong tình trạng “đắp chiếu” sau gần 15 năm được phê duyệt. Đây là dự án y tế Kiên Giang có tổng vốn hơn 203 tỷ đồng, trong đó gần 176 tỷ đồng từ vốn vay ODA, còn lại là ngân sách địa phương, nhằm nâng cao năng lực điều trị cho bệnh nhân ung thư.
Theo kết luận thanh tra, dự án được UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt năm 2011 và Sở Y tế là chủ đầu tư. Tháng 5/2015, nhà thầu IBA (Bỉ) vận chuyển linh kiện về Kiên Giang để lắp đặt. Tuy nhiên, do Trung tâm Y học hạt nhân và Xạ trị chưa hoàn thiện cơ sở vật chất, việc lắp đặt chỉ thực hiện được máy chính, còn các thiết bị phụ phải tập kết tại kho Bệnh viện Lao, phát sinh chi phí bảo quản và vận chuyển.
Đáng chú ý, năm 2017 kho chứa linh kiện bị kẻ gian đột nhập, khoét lỗ 7 kiện hàng, lấy trộm hơn 4,2 tấn chì trong tổng số 34 tấn, khiến phần còn lại không đủ tiêu chuẩn lắp đặt. Tháng 8/2018, Sở Y tế tạm ứng hơn 2,1 tỷ đồng để mua bổ sung số chì thiếu, nhưng đến nay, theo TAND tỉnh Kiên Giang, số tiền tạm ứng vẫn chưa được hoàn trả.
Thanh tra tỉnh An Giang cho biết, quá trình triển khai dự án cyclotron 18MeV còn tồn tại nhiều vấn đề, với 12 hạng mục và thiết bị chưa được nhà thầu lắp đặt hoặc chưa hoàn thiện. Nhiều cá nhân và đơn vị liên quan chưa tuân thủ đúng quy định về quản lý, sử dụng vốn ODA, ngân sách nhà nước, đầu tư công và đấu thầu, khiến dự án chậm trễ nghiêm trọng.
Mặc dù dự kiến đưa vào vận hành từ năm 2021, đến nay thiết bị y tế đắp chiếu, chưa phục vụ bệnh nhân ung thư. Nguyên nhân khách quan được xác định gồm việc mất trộm chì che chắn phóng xạ và dịch Covid-19 kéo dài, làm gián đoạn phối hợp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, ảnh hưởng tiến độ. Nguyên nhân chủ quan là công tác tham mưu hạn chế, điều chỉnh kế hoạch và bố trí vốn không kịp thời.
Trách nhiệm liên quan thuộc về chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, các giám đốc và phó giám đốc Sở Y tế qua các thời kỳ, cùng các lãnh đạo Ban QLDA và Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang. Đồng thời, Sở Tài chính và Sở Kế hoạch – Đầu tư (trước khi sáp nhập) cũng chịu trách nhiệm liên đới.
Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND An Giang tổ chức kiểm điểm và áp dụng hình thức kỷ luật đối với nguyên Giám đốc Sở Y tế giai đoạn 2008–2018, đồng thời làm rõ trách nhiệm các cá nhân, tổ chức liên quan trong quản lý và thực hiện dự án y tế Kiên Giang.
Dự án cyclotron 18MeV trị ung thư với tổng vốn 203 tỷ đồng vốn được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, nhưng sau gần 15 năm vẫn chưa thể vận hành, làm dấy lên nhiều câu hỏi về hiệu quả quản lý đầu tư công và giám sát vốn ODA. Việc kéo dài thời gian triển khai không chỉ ảnh hưởng quyền lợi người bệnh mà còn tiềm ẩn lãng phí thiết bị y tế đắt tiền, khiến dư luận và ngành y tế địa phương đặc biệt quan tâm.
