Hậu trường kiểm định thực phẩm, cựu cán bộ VPCP lộ vai trò trong vụ tiền tỷ liên quan kẹo Kera sữa Hiup
Kết luận điều tra vụ án Avatek TSL cho thấy một cựu cán bộ VPCP bị cáo buộc nhận hàng tỷ đồng để tác động quá trình kiểm định, liên quan kẹo Kera và sữa Hiup giả.
Theo kết luận điều tra vừa được Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ban hành, vụ án xảy ra tại Công ty Khoa học TSL và Công ty Khoa học Công nghệ Avatek được đánh giá có quy mô đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến hàng loạt hành vi vi phạm trong hoạt động kiểm nghiệm, kiểm định sản phẩm. Trong vụ án Avatek TSL này, cơ quan điều tra đề nghị truy tố khoảng 100 bị can với nhiều tội danh khác nhau, trong đó có Giả mạo trong công tác, Đưa hối lộ và Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.
Tâm điểm đáng chú ý của vụ việc là vai trò của ông Nguyễn Nam Khánh, từng giữ chức Thư ký Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, được xác định là cựu cán bộ VPCP có liên quan trực tiếp đến dòng tiền hàng tỷ đồng phục vụ việc “quan hệ” xin cấp phép, chỉ định kiểm nghiệm. Theo hồ sơ, ông Khánh bị cáo buộc đã nhận gần 4 tỷ đồng từ doanh nghiệp để hỗ trợ tháo gỡ thủ tục pháp lý, trong đó có hoạt động kiểm định kẹo Kera và các sản phẩm liên quan đến vụ sữa Hiup giả từng gây bức xúc dư luận.
Kết quả điều tra cho thấy, Hồ Thị Thanh Phương là người giữ vai trò điều hành xuyên suốt tại cả Công ty TSL và Công ty Avatek. Hai doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực thử nghiệm, kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng sản phẩm, vốn là những dịch vụ then chốt phục vụ quản lý Nhà nước. Công ty TSL được phép thực hiện thử nghiệm các chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng, độc tố và dinh dưỡng đối với nhiều nhóm thực phẩm, trong khi Avatek cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm, hiệu chuẩn và đánh giá an toàn thực phẩm.
Đáng chú ý, trong vụ án Avatek TSL, cơ quan điều tra xác định hai công ty này đã lợi dụng vị trí được giao để phát hành số lượng lớn phiếu kết quả thử nghiệm giả. Riêng Avatek, từ năm 2023 đến 2025, bị cáo buộc đã phát hành hơn 102.000 phiếu giả cho hơn 11.500 tổ chức, cá nhân, thu lợi bất chính gần 84 tỷ đồng. Cùng thời gian, Công ty TSL cũng bị xác định phát hành hơn 118.000 phiếu giả, thu về trên 117 tỷ đồng.
Những phiếu kiểm nghiệm giả này được cho là đã phục vụ việc hợp thức hóa hồ sơ cho nhiều sản phẩm lưu thông trên thị trường, trong đó có kiểm định kẹo Kera từng xuất hiện trong các vụ việc gây chú ý lớn, cũng như sữa Hiup giả liên quan đến đường dây sản xuất thực phẩm giả tại Công ty Z Holding. Việc các sản phẩm này được “qua cửa” kiểm định khiến dư luận đặc biệt quan tâm đến trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân liên quan.
Cơ quan điều tra nhận định, để có thể được chỉ định chính thức làm cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý Nhà nước, các doanh nghiệp phải trải qua quy trình xét duyệt rất chặt chẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh mong muốn mở rộng hoạt động nhanh chóng, lãnh đạo Công ty TSL đã tìm kiếm các mối quan hệ có khả năng tác động đến quá trình này. Từ đó, Hồ Thị Thanh Phương tiếp cận ông Nguyễn Nam Khánh, khi đó đang công tác tại Văn phòng Chính phủ với vai trò chuyên viên trong lĩnh vực nông nghiệp.
Theo tài liệu điều tra, cựu cán bộ VPCP này được đánh giá có quan hệ rộng với nhiều bộ, ngành. Sau các buổi tiếp xúc, hai bên thống nhất việc chi tiền để ông Khánh đứng ra hỗ trợ “đối ngoại”, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình xin cấp phép, chỉ định kiểm nghiệm cho Công ty TSL. Ban đầu, các khoản chi được thanh toán theo từng lần tiếp khách. Về sau, doanh nghiệp chuyển sang hình thức chi trả định kỳ hàng tháng với số tiền từ 50 đến 100 triệu đồng.
Không dừng lại ở đó, mỗi khi doanh nghiệp nộp hồ sơ xin cấp phép hoặc xử lý các vướng mắc liên quan, ông Khánh tiếp tục được chuyển thêm các khoản tiền lớn, dao động từ vài chục đến vài trăm triệu đồng. Tổng hợp các khoản chi trong giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 3/2023, cơ quan điều tra xác định số tiền mà cựu cán bộ VPCP này đã nhận lên tới gần 4 tỷ đồng.
Sau khi Hồ Thị Thanh Phương rời Công ty TSL để thành lập Công ty Avatek, mối quan hệ hỗ trợ vẫn được duy trì. Đáng chú ý, vợ của ông Nguyễn Nam Khánh được đứng tên sở hữu một phần cổ phần tại Avatek, nhằm tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi trong việc xin chỉ định thử nghiệm đối với các lĩnh vực an toàn thực phẩm, môi trường, nông sản và thủy sản. Đây được xem là một mắt xích quan trọng trong vụ án Avatek TSL.
Theo kết luận điều tra, mặc dù số tiền được xác định dùng cho hoạt động tiếp khách, quan hệ với các cơ quan chức năng, song ông Khánh không sử dụng toàn bộ số tiền này theo đúng mục đích đã thỏa thuận. Thay vào đó, bị can bị cáo buộc đã lợi dụng uy tín cá nhân, mối quan hệ sẵn có để tác động đến một số cán bộ có thẩm quyền, đồng thời hưởng lợi riêng từ quá trình này.
Vụ án Avatek TSL không chỉ làm lộ rõ những sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động kiểm nghiệm mà còn đặt ra câu hỏi lớn về lỗ hổng quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Việc kiểm định kẹo Kera, sữa Hiup giả và nhiều sản phẩm khác được hợp thức hóa bằng phiếu kiểm nghiệm giả đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng và uy tín của các cơ quan quản lý.
Cơ quan điều tra khẳng định, việc xử lý nghiêm các bị can, trong đó có cựu cán bộ VPCP nhận 4 tỷ đồng, là cần thiết nhằm răn đe, phòng ngừa vi phạm và lập lại trật tự trong hoạt động kiểm định, kiểm nghiệm. Hiện hồ sơ vụ án đã được hoàn tất để chuyển sang giai đoạn truy tố theo quy định pháp luật, tiếp tục làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức liên quan đến vụ việc gây chấn động dư luận này.
