Bộ GDĐT ra lệnh sáp nhập trường học, tinh giản biên chế, quyền lợi giáo viên thay đổi ra sao?
Việc sáp nhập trường học đang được Bộ GDĐT triển khai quyết liệt trên toàn quốc, góp phần tinh giản biên chế, gọn bộ máy quản lý, đồng thời đảm bảo quyền lợi giáo viên và học sinh trong mạng lưới giáo dục.
Giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy quản lý
Trong bối cảnh cải cách tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GDĐT) đang đẩy mạnh công tác sắp xếp, sáp nhập trường học trên toàn quốc, từ mầm non đến phổ thông và giáo dục thường xuyên. Mục tiêu của chiến lược này là tinh giản biên chế, giảm đầu mối quản lý hành chính và nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục.
Báo cáo của Bộ GDĐT cho thấy, nhiều địa phương đã hoàn thiện phương án sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục. Việc sáp nhập giúp giảm số lượng hiệu trưởng, kế toán, thủ quỹ, nhân viên hành chính, từ đó cắt giảm chi phí quản lý, tập trung nguồn lực cho chuyên môn.
Trong 23/34 tỉnh, thành phố báo cáo về Bộ GDĐT, hầu hết địa phương giữ nguyên các trường cơ bản trong năm học 2025, xây dựng lộ trình sắp xếp sau năm học 2025–2026. Trong đó, giáo dục mầm non có nơi giảm tới 45,83% số cơ sở, phổ thông giảm 42,57%, giáo dục thường xuyên nhiều tỉnh giảm trên 30%. Các bước đi này đang góp phần tinh giản biên chế, đồng thời bố trí lại đội ngũ giáo viên và nhân viên hợp lý, giải quyết tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ.
Chủ trương, chỉ đạo của Bộ GDĐT
Bộ GDĐT nhấn mạnh việc sáp nhập trường học không nhằm cắt giảm cơ học mà phải đặt quyền lợi giáo viên và học sinh làm trung tâm. Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, mạng lưới giáo dục được sắp xếp phải đảm bảo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên tại mọi khu vực, kể cả vùng khó khăn, biên giới và hải đảo.
Quy trình sắp xếp yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn về trường lớp, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và chất lượng giảng dạy. Việc tinh gọn bộ máy cần được thực hiện cẩn trọng, tránh xáo trộn hoạt động dạy – học, tập trung vào các trường quy mô nhỏ, không còn phù hợp.
Một số địa phương đã giảm đáng kể số lượng trường sau sáp nhập, có nơi gần 50%, góp phần khắc phục tình trạng “manh mún” và phân tán nguồn lực. Sau sắp xếp, nhiều hiệu trưởng được bố trí làm phó hiệu trưởng hoặc quay trở lại giảng dạy, một số giáo viên đến tuổi nghỉ hưu được xem xét trước thời hạn. Tuy nhiên, công tác này chưa đồng đều; có nơi vẫn tồn tại trường có đến 9 phó hiệu trưởng, cao gấp 3 lần quy định.
Đảm bảo quyền lợi học sinh và giáo viên
Bộ GDĐT yêu cầu mọi phương án sáp nhập trường học phải đảm bảo quyền lợi giáo viên và người học. Các chính sách bao gồm điều chuyển, sắp xếp lại vị trí công tác, nghỉ hưu theo quy định và bảo đảm chế độ chính sách hợp lý cho cán bộ, giáo viên, nhân viên.
Đặc biệt, quyền lợi học sinh vùng sâu, vùng xa, nhóm yếu thế phải được bảo đảm; các trường bán trú, nội trú được duy trì để không làm gián đoạn học tập. Bộ GDĐT cũng yêu cầu các sở giáo dục địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành liên quan, đánh giá thực tế và báo cáo khó khăn kịp thời, điều chỉnh phương án cho phù hợp từng vùng, tránh xáo trộn quá mức.
Các địa phương được Bộ GDĐT yêu cầu hoàn tất việc sáp nhập trường học mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trước ngày 31.12.2025. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng mạng lưới giáo dục tinh gọn, hiệu quả, tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời bảo vệ quyền lợi giáo viên và học sinh một cách bền vững.
