Người Việt bất ngờ lọt top tiêu thụ bia toàn cầu với 4,6 tỷ lít, thứ hạng nói lên điều gì về thói quen uống bia?
Báo cáo mới công bố cho thấy tiêu thụ bia Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia uống bia nhiều nhất thế giới, phản ánh rõ quy mô thị trường và văn hóa tiêu dùng đặc trưng.
Theo công bố mới nhất của Kirin Holdings – tập đoàn đồ uống lớn đến từ Nhật Bản, tiêu thụ bia thế giới trong năm 2024 đạt khoảng 194 tỷ lít, tăng nhẹ 0,5% so với năm trước. Bức tranh chung cho thấy xu hướng tiêu dùng bia toàn cầu có sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường truyền thống và những nền kinh tế đang phát triển. Trong bối cảnh đó, tiêu thụ bia Việt Nam tiếp tục gây chú ý khi giữ vị trí cao trên bảng xếp hạng toàn cầu.
Cụ thể, Trung Quốc vẫn là quốc gia tiêu thụ bia lớn nhất thế giới với hơn 1/5 tổng sản lượng toàn cầu. Tuy nhiên, mức tiêu thụ tại thị trường tỷ dân này lại giảm 3,7% so với năm trước, phản ánh xu hướng thắt chặt chi tiêu và thay đổi thói quen sử dụng đồ uống có cồn. Mỹ đứng thứ hai với 22,3 tỷ lít bia, chiếm khoảng 11,5% thị phần, nhưng cũng ghi nhận sự sụt giảm nhẹ khi người tiêu dùng ưu tiên các loại thức uống thay thế.
Trái ngược với sự chững lại tại các thị trường lớn, nhiều quốc gia đang phát triển lại chứng kiến mức tăng trưởng đáng kể. Ấn Độ nổi lên là thị trường tăng nhanh nhất trong nhóm các nước tiêu thụ bia lớn, với mức tăng lên tới 14,6%, nhờ thu nhập cải thiện và sự thay đổi trong thị hiếu của giới trẻ. Mexico và Nga cũng lần lượt ghi nhận mức tăng 5,4% và 9%, cho thấy mức tiêu thụ bia thế giới đang dịch chuyển về các nền kinh tế mới nổi.
Đáng chú ý, Việt Nam đứng thứ 8 toàn cầu về tổng lượng bia tiêu thụ, ngang bằng Nam Phi, với khoảng 4,6 tỷ lít trong năm 2024, chiếm 2,4% thị phần toàn thế giới. So với năm 2023, lượng bia tiêu thụ tại Việt Nam tăng khoảng 0,6%. Con số này cho thấy thị trường bia Việt vẫn duy trì sức mua ổn định, bất chấp bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động và xu hướng tiết chế đồ uống có cồn tại một số quốc gia.
Các chuyên gia nhận định, thứ hạng cao của Việt Nam không đồng nghĩa với việc người Việt uống bia nhiều nhất tính theo đầu người. Thay vào đó, mức tiêu thụ bia Việt Nam phản ánh rõ quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số trẻ và thói quen tiêu dùng gắn với đời sống xã hội. Chính những yếu tố này đã tạo nên một thị trường bia Việt sôi động và khó thay thế trong khu vực.
Thực tế, không ít du khách quốc tế khi đến Việt Nam đều bày tỏ sự ấn tượng với văn hóa uống bia Việt mang đậm tính cộng đồng. Anh Matthew Pike, du khách người Canada, cho biết bia là thức uống xuất hiện thường xuyên trong đời sống người Việt, từ những buổi gặp gỡ bạn bè đến các cuộc sum họp sau giờ làm. Theo anh, hiếm khi thấy người Việt uống bia một mình, bởi việc uống bia thường gắn liền với câu chuyện, tiếng cười và sự kết nối.
Qua quá trình trải nghiệm, vị khách này nhận thấy hình ảnh quen thuộc của văn hóa uống bia Việt là những chiếc bàn nhỏ đặt ngoài trời, xung quanh là nhóm người cùng nhâm nhi bia lạnh, ăn kèm các món dân dã như lạc rang, ốc hay đồ nướng. Không gian giản dị nhưng mang lại cảm giác gần gũi, khiến việc uống bia trở thành một phần sinh hoạt thường nhật.
Một điểm khác biệt thú vị được Matthew Pike nhắc đến là thói quen cho đá vào bia. Nếu ở nhiều quốc gia, bia thường được uống lạnh sẵn, thì tại Việt Nam, bia kèm đá lại được xem là “đúng điệu”. Nhiều quán bia luôn có nhân viên túc trực để thêm đá miễn phí, tạo cảm giác thoải mái cho thực khách.
Bên cạnh đó, người Việt uống bia còn nổi tiếng với những lời mời và câu hô mang tính tập thể. Việc nâng cốc không chỉ đơn thuần là uống, mà là một nghi thức gắn kết. Những câu hô “dô” vang lên từ nhỏ đến lớn, cùng lời mời “uống trăm phần trăm” hay “năm mươi phần trăm” đã trở thành nét đặc trưng khó quên của văn hóa uống bia Việt.
Từ góc nhìn của Kirin Holdings, tổng lượng tiêu thụ bia phản ánh bức tranh toàn diện hơn so với mức tiêu thụ bình quân đầu người, bởi chịu tác động trực tiếp từ quy mô dân số, tốc độ tăng trưởng kinh tế và sự thay đổi trong lối sống. Trong bối cảnh đó, thị trường bia Việt vẫn được đánh giá là điểm sáng của khu vực châu Á, vừa duy trì sản lượng ổn định, vừa mang bản sắc văn hóa riêng biệt khó trộn lẫn.
