Đời sống

NASA mở niêm phong 'báu vật Mặt Trăng' sau 50 năm: Phát hiện khiến các nhà khoa học sửng sốt

Hơn nửa thế kỷ cất giữ trong kho lạnh của NASA, một mẫu đá Mặt Trăng vừa được mở ra và tiết lộ bí mật có thể làm đảo lộn hiểu biết về nguồn gốc Mặt Trăng, khiến các nhà nghiên cứu trên toàn cầu phải bất ngờ.

Năm 1972, sứ mệnh Apollo 17 đưa các phi hành gia trở lại Mặt Trăng và thu thập hàng trăm mẫu đá và đất, trong đó nhiều mẫu được niêm phong và lưu giữ nguyên vẹn trong kho lạnh của NASA để chờ công nghệ hiện đại phân tích.

Mới đây, các nhà khoa học đã mở một trong những mẫu vật này và tiến hành nghiên cứu bằng kỹ thuật phổ khối ion thứ cấp, phát hiện đồng vị lưu huỳnh trong mẫu đá khác biệt hoàn toàn so với Trái Đất, điều chưa từng thấy trước đây. Phát hiện này thách thức giả thuyết lâu đời rằng Mặt Trăng và Trái Đất được hình thành từ cùng một nguồn vật chất sau vụ va chạm giữa Trái Đất sơ khai và thiên thể Theia.

Một mẫu đá Mặt Trăng mà tàu Apollo 17 - cũng là tàu Apollo cuối cùng - của NASA đem về

Tỷ lệ đồng vị của lưu huỳnh-33 (hay 33S) hay trong mẫu đá Mặt Trăng thấp hơn nhiều so với Trái Đất, gợi ý rằng vật liệu tạo nên Mặt Trăng có thể khác hoàn toàn vật liệu Trái Đất, hoặc đã trải qua các quá trình hóa học chưa từng được nhận diện, khiến tỷ lệ đồng vị bị “dịch chuyển”.

Những kết quả này đặt ra nhiều câu hỏi về quá trình hình thành và tiến hóa của Mặt Trăng, mở ra hướng nghiên cứu mới cho cộng đồng khoa học và làm dấy lên khả năng cần điều chỉnh lý thuyết va chạm Theia vốn được chấp nhận từ lâu.

Phát hiện còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo quản mẫu vật lâu dài, bởi những kho lưu giữ kín đáo này chứa đựng thông tin mà công nghệ trước đây không thể giải mã. Ngoài ra, dữ liệu từ mẫu đá cổ này còn có thể hỗ trợ các sứ mệnh tương lai, giúp giải mã lịch sử tiến hóa hệ Mặt Trời, cung cấp thông tin quan trọng cho việc khai thác tài nguyên và sinh tồn ngoài Trái Đất, đồng thời thay đổi cách các nhà thiên văn đánh giá mô hình hình thành hành tinh.

Các nhà nghiên cứu đang xem xét mẫu vật liệu núi lửa Mặt Trăng

Việc mở niêm phong mẫu đá Apollo 17 sau hơn nửa thế kỷ cho thấy giá trị vô giá của các kho lưu trữ khoa học, nơi những vật liệu tưởng chừng “bình thường” lại chứa đựng câu trả lời cho các câu hỏi khoa học mà nhiều thế hệ trước chưa thể giải mã. Phát hiện này không chỉ khiến cộng đồng khoa học toàn cầu bất ngờ mà còn mở ra cánh cửa cho nhiều nghiên cứu đột phá trong tương lai, từ việc tái đánh giá nguồn gốc Mặt Trăng đến khả năng khám phá các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.

Với sự chuẩn bị cho các sứ mệnh Mặt Trăng tiếp theo, những mẫu vật cổ vẫn sẽ là “báu vật” chứa đựng dữ liệu quan trọng mà công nghệ hiện đại mới có thể khai phá, tạo cơ hội để các nhà khoa học hiểu sâu hơn về hành tinh của chúng ta và các vệ tinh tự nhiên xung quanh.