Donald Trump đánh thuế 100% dược phẩm nhập khẩu, ‘lối thoát’ nào cho hãng thuốc?
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ban hành sắc lệnh áp mức thuế lên tới 100% đối với một số loại dược phẩm nhập khẩu, đồng thời giảm thuế cho nhiều sản phẩm có chứa kim loại như thép, nhôm và đồng.
Quyết định điều chỉnh thuế quan được công bố ngày 2/4 nhằm thay thế các biện pháp thuế trước đây dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Những mức thuế viện dẫn từ đạo luật này trước đó đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ hồi tháng 2.
Trong báo cáo về cuộc điều tra liên quan đến an ninh quốc gia đối với dược phẩm nhập khẩu, ông Trump yêu cầu các hãng dược nước ngoài sở hữu bằng sáng chế phải đạt được thỏa thuận với chính phủ Mỹ. Theo đó, doanh nghiệp cần vừa giảm giá thuốc kê đơn tại thị trường Mỹ, vừa cam kết chuyển hoạt động sản xuất sang nước này.
Chỉ khi đáp ứng đầy đủ hai điều kiện trên, các công ty mới có thể tránh hoàn toàn thuế nhập khẩu. Trường hợp chỉ chuyển một phần dây chuyền sản xuất sang Mỹ, mức thuế áp dụng sẽ là 20%. Những doanh nghiệp không thực hiện bất kỳ cam kết nào sẽ phải đối mặt với mức thuế tối đa 100%.
Các tập đoàn dược lớn được cấp thời hạn 120 ngày để tuân thủ quy định trước khi mức thuế cao nhất có hiệu lực, trong khi các nhà sản xuất quy mô nhỏ có thêm 180 ngày để chuẩn bị.
.png)
Tuy vậy, chính sách mới vẫn bao gồm một số ngoại lệ. Theo các hiệp định thương mại hiện hành, thuốc mang thương hiệu nhập khẩu từ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ sẽ bị giới hạn mức thuế tối đa 15%. Bên cạnh đó, Mỹ và Anh cũng đạt được thỏa thuận cho phép dược phẩm sản xuất tại Anh được miễn thuế trong ít nhất 3 năm, đổi lại Anh sẽ mở rộng đầu tư sản xuất tại Mỹ.
Ông Neil Bradley, Giám đốc chính sách của Phòng Thương mại Mỹ, cảnh báo cơ chế thuế mới có thể khiến giá thuốc tiếp tục tăng. Theo ông, hệ thống thuế phức tạp áp lên dược phẩm nhiều khả năng làm chi phí chăm sóc sức khỏe của các gia đình Mỹ cao hơn.
Song song với chính sách thuế dược phẩm, ông Trump cũng ký sắc lệnh khác nhằm điều chỉnh thuế đối với các sản phẩm có chứa kim loại. Theo đó, nhiều mặt hàng sử dụng thép, nhôm hoặc đồng sẽ được giảm thuế một nửa xuống còn 25%, trong khi những sản phẩm có tỷ lệ kim loại dưới 15% theo trọng lượng sẽ được miễn hoàn toàn thuế nhập khẩu. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 6/4.
Mặc dù vậy, thuế nhập khẩu đối với kim loại cơ bản như thép, nhôm và đồng vẫn giữ ở mức 50%. Điểm thay đổi đáng chú ý là mức thuế này sẽ được tính dựa trên giá bán tại thị trường Mỹ thay vì giá trị nhập khẩu khai báo - vốn thường bị cho là thấp hơn thực tế.
Theo Nhà Trắng, việc điều chỉnh phương pháp tính thuế và danh mục sản phẩm sẽ giúp các nhà nhập khẩu dễ dàng xác định tỷ lệ kim loại trong hàng nghìn mặt hàng khác nhau, từ linh kiện máy kéo cho đến bồn rửa inox hoặc thiết bị đường sắt. Chẳng hạn, những sản phẩm có hàm lượng kim loại rất thấp như hộp chỉ nha khoa có lưỡi cắt bằng thép nhỏ sẽ không còn phải chịu thuế.
Chính phủ Mỹ cũng dự định hạ thuế đối với một số thiết bị công nghiệp và hạ tầng lưới điện có tỷ lệ kim loại cao xuống 15% từ mức 50% cho tới năm 2027. Biện pháp này được cho là nhằm hỗ trợ mở rộng sản xuất công nghiệp và xây dựng các trung tâm dữ liệu trong nước.
Ông Philip Bell, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất Thép, đánh giá cao việc chính quyền điều chỉnh danh mục sản phẩm và phương pháp định giá thuế. Theo ông, các thay đổi này giúp đảm bảo thuế quan được áp dụng chính xác để hỗ trợ phục hồi ngành thép Mỹ mà vẫn không gây cản trở cho các mục tiêu kinh tế rộng hơn.
Những thay đổi về thuế dược phẩm và kim loại được ban hành đúng một năm sau khi ông Trump công bố chính sách thuế đối ứng trong sự kiện được gọi là “Ngày Giải phóng”. Khi đó, Washington áp thuế 10 - 50% đối với hàng nhập khẩu từ nhiều quốc gia, động thái dẫn đến hàng loạt phản ứng trả đũa từ Trung Quốc, các cuộc đàm phán thương mại với nhiều đối tác và cả những vụ kiện từ phía các nhà nhập khẩu.
Trước đó vào tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng các mức thuế dựa trên IEEPA là không hợp pháp. Quyết định này buộc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ phải xây dựng kế hoạch hoàn trả khoảng 166 tỷ USD tiền thuế đã thu trong vòng một năm.
Trong khi đó, Jamieson Greer - Đại diện Thương mại Mỹ - cho rằng các mức thuế dựa trên IEEPA đã đóng vai trò như một “nút thiết lập lại” đối với hệ thống thương mại toàn cầu đang gặp trục trặc. Theo ông, chính sách này đã thúc đẩy nhiều doanh nghiệp mở nhà máy tại Mỹ và buộc các đối tác thương mại phải đưa ra những nhượng bộ đối với hàng xuất khẩu của Washington.
Ông Greer nhận định chương trình thuế quan của Tổng thống Trump trong thời gian tới có thể tiếp tục khuyến khích sản xuất nội địa, nâng thu nhập cho người lao động và củng cố các chuỗi cung ứng chiến lược của Mỹ.
