Ả Rập Xê Út vừa áp dụng mức phụ phí bán dầu cao kỷ lục đối với thị trường châu Á. Trong khi đó, OPEC+ cho biết sẽ sẵn sàng tăng sản lượng ngay khi tuyến vận tải chiến lược eo biển Hormuz được khơi thông, qua đó mang lại hy vọng giúp thị trường năng lượng toàn cầu ổn định trở lại.
Từ tháng 5, các nhà máy lọc dầu tại châu Á dự kiến phải trả thêm khoản phụ phí chưa từng có để tiếp cận nguồn dầu thô xuất khẩu từ khu vực Vịnh Ba Tư.
Mức phụ phí lên tới 19,50 USD/thùng vừa được tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco công bố đã lập kỷ lục mới, phản ánh sự căng thẳng ngày càng rõ rệt trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh tuyến vận tải chiến lược eo biển Hormuz vẫn chưa thể hoạt động bình thường. Đây là con đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, nên bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây áp lực lớn lên nguồn cung và giá cả năng lượng.
.png)
Giá dầu châu Á lập kỷ lục, thị trường toàn cầu chao đảo
Theo dữ liệu được Bloomberg dẫn lại, giá bán dầu Arab Light giao tháng 5 cho các khách hàng châu Á đã được nâng lên mức chênh lệch cao nhất từ trước tới nay so với chuẩn giá khu vực.
Dù vậy, nhiều nhà phân tích cho rằng con số này vẫn thấp hơn so với những lo ngại trước đó. Một cuộc khảo sát thị trường từng dự đoán mức phụ phí có thể tăng vọt lên khoảng 40 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng hơn.
Căng thẳng tại Trung Đông đã khiến giá dầu thế giới liên tục dao động trong thời gian qua. Theo dữ liệu từ OilPrice, dầu Brent hiện giao dịch quanh 109,7 USD/thùng, giảm nhẹ so với mức gần 120 USD được ghi nhận hồi tháng trước.
Đáng chú ý, thị trường còn xuất hiện một hiện tượng hiếm thấy khi giá dầu WTI của Mỹ khoảng 111,2 USD/thùng, cao hơn dầu chuẩn quốc tế Brent. Điều này phản ánh sự xáo trộn của dòng chảy năng lượng toàn cầu khi nguồn cung từ khu vực Vịnh Ba Tư gặp trở ngại.
Giá năng lượng bán buôn leo thang cũng nhanh chóng lan sang thị trường bán lẻ. Theo The Guardian, giá xăng trung bình tại Anh đã lên khoảng 154,45 pence/lít, còn dầu diesel chạm mức 185,23 pence/lít. Tại Mỹ, giá nhiên liệu bình quân đã vượt mốc 4 USD/gallon, mức cao nhất trong bốn năm trở lại đây.
Cam kết tăng sản lượng của OPEC+ vẫn phụ thuộc vào Hormuz
Trong bối cảnh thị trường chịu nhiều áp lực, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đối tác (OPEC+) đã phát đi tín hiệu trấn an. Theo Reuters, 8 thành viên chủ chốt của liên minh đã nhất trí nâng hạn ngạch khai thác thêm 206.000 thùng/ngày trong tháng 5.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng tác động thực tế của quyết định này còn hạn chế. Nguyên nhân là tuyến vận tải qua eo biển Hormuz - nơi trung chuyển hơn 20% lượng dầu toàn cầu - vẫn đang bị hạn chế lưu thông.
Công ty tư vấn năng lượng Energy Aspects nhận định việc tăng sản lượng hiện mang tính biểu tượng nhiều hơn. Ông Jorge Leon từ Rystad Energy cũng cho rằng nếu tuyến hàng hải này chưa được khơi thông hoàn toàn, lượng dầu bổ sung từ OPEC+ khó có thể giúp thị trường thay đổi đáng kể.
Thống kê từ OilPrice.com cho thấy tổng sản lượng của OPEC trong tháng 3 chỉ đạt 21,57 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 6/2020. Nhiều quốc gia sản xuất lớn như Kuwait, Iraq, UAE và Ả Rập Xê Út đều ghi nhận sản lượng sụt giảm do xuất khẩu gặp trở ngại. Trong khối, chỉ Venezuela và Nigeria duy trì được đà tăng.
Các chuyên gia ước tính tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz đang khiến khoảng 12 - 15 triệu thùng dầu/ngày không thể lưu thông, tương đương gần 15% nguồn cung toàn cầu. Dù vậy, cam kết tăng sản lượng của OPEC+ vẫn được xem là dấu hiệu cho thấy các nhà sản xuất sẵn sàng can thiệp để ổn định thị trường khi tuyến vận tải này hoạt động bình thường trở lại.
.png)
Áp lực hạ tầng và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng
Không chỉ chịu tác động từ yếu tố địa chính trị, ngành năng lượng còn đối mặt với rủi ro từ cơ sở hạ tầng. Theo The Guardian, một số cơ sở dầu khí tại Kuwait, UAE và Bahrain gần đây đã bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái.
Tại Kuwait, Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) ghi nhận thiệt hại tại các khu vực dầu mỏ, bao gồm cả Shuwaikh. Việc sửa chữa và khôi phục các cơ sở này đòi hỏi chi phí lớn và mất nhiều thời gian.
Ủy ban Giám sát Liên Bộ của OPEC+ cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng này, bởi việc khắc phục các hạ tầng năng lượng bị phá hủy không chỉ tốn kém mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng phục hồi nguồn cung dầu mỏ.
Theo ông Amin H. Nasser, tổng lượng dầu bị gián đoạn do các yếu tố xung đột và an ninh hàng hải đã lên tới khoảng 180 triệu thùng. Ông nhấn mạnh rằng việc bảo đảm an toàn cho các tuyến vận tải quốc tế là yếu tố then chốt để duy trì dòng chảy năng lượng ổn định.
Dù vậy, một số tín hiệu tích cực bắt đầu xuất hiện. Dữ liệu vận tải cho thấy một tàu chở dầu của Iraq đã đi qua eo biển Hormuz an toàn sau khi được cấp phép đặc biệt, theo TBS News. Tuy số lượng tàu chấp nhận đi qua tuyến đường này còn hạn chế, sự kiện này cho thấy hoạt động vận tải dầu mỏ đang dần tìm cách thích nghi.
Trong bối cảnh đó, việc OPEC+ duy trì kế hoạch tăng sản lượng cho thấy các nhà sản xuất lớn đã chuẩn bị sẵn phương án khôi phục nguồn cung khi điều kiện thuận lợi hơn. Cuộc họp tiếp theo của liên minh dự kiến diễn ra vào ngày 3/5, được dự báo sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn từ giới đầu tư và thị trường năng lượng toàn cầu.
