Lãi vay margin lên sát 14%: Thời kỳ ‘tiền rẻ’ trên thị trường chứng khoán khép lại?
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất trên thị trường tài chính có xu hướng đi lên, nhiều công ty chứng khoán đã đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất cho vay ký quỹ (margin). Mức tăng phổ biến khoảng 0,5 - 1% kể từ đầu tháng 3, đưa lãi suất lên vùng 13 - 14%/năm.
Thực tế, việc điều chỉnh này diễn ra không lâu sau khi lãi suất vay tại các ngân hàng có dấu hiệu tăng trở lại, kéo theo chi phí vốn của các công ty chứng khoán cũng bị đội lên.
Một số doanh nghiệp đã nhanh chóng áp dụng mức lãi suất mới. Chẳng hạn, Công ty Chứng khoán DSC thông báo nâng lãi suất đối với các khoản vay giao dịch ký quỹ và ứng trước tiền bán lên 13,5%/năm từ ngày 2/3, tăng 0,5% so với trước đó.
Tương tự, Chứng khoán Vietcap (mã: VCI) cũng điều chỉnh lãi suất từ đầu tháng 3, với mức tiêu chuẩn 13%/năm (tương đương khoảng 0,0356% mỗi ngày) áp dụng cho các khoản vay margin và ứng trước tiền bán. Trong khi đó, lãi suất tại Chứng khoán SSI (mã: SSI) hiện đã được nâng lên 13,5%/năm.
Một số công ty khác như Chứng khoán TPHCM (mã: HCM), Công ty Chứng khoán VPS (mã: VCK), Chứng khoán ACBS… cũng đã đưa lãi suất margin lên khoảng 14%/năm, phản ánh xu hướng tăng đồng loạt trên toàn thị trường.
.png)
Vay margin là hình thức nhà đầu tư sử dụng vốn vay từ công ty chứng khoán để gia tăng quy mô giao dịch cổ phiếu. Theo các chuyên gia, việc lãi suất tăng trở lại cho thấy giai đoạn “tiền rẻ” trước đây đang dần khép lại.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho biết có nhiều yếu tố thúc đẩy xu hướng này.
Trước hết, chi phí huy động vốn của các công ty chứng khoán tăng lên khi họ phụ thuộc một phần vào nguồn vay từ ngân hàng. Khi lãi suất đầu vào tăng, lãi suất cho vay lại cũng buộc phải điều chỉnh tương ứng.
Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất chung trên thị trường đang đi lên, bao gồm cả lợi suất trái phiếu Chính phủ - vốn được xem là kênh tham chiếu ổn định. Điều này tạo áp lực điều chỉnh đối với lãi vay margin.
Ngoài ra, các yếu tố vĩ mô như căng thẳng địa chính trị, giá dầu leo thang và áp lực lạm phát cũng góp phần khiến lãi suất duy trì ở mức cao hơn.
Một yếu tố quan trọng khác là chính sách tiền tệ của Mỹ. Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hiện chưa có dấu hiệu sớm hạ lãi suất, và nhiều dự báo cho rằng phải đến quý IV năm nay mới có thể xuất hiện đợt giảm tiếp theo. Diễn biến này gián tiếp tác động đến chi phí vốn và hoạt động của các công ty chứng khoán trong nước.
Xét về tác động đến thị trường, chuyên gia phân nhóm nhà đầu tư thành hai đối tượng chính. Nhóm tổ chức, bao gồm các quỹ và doanh nghiệp đầu tư lớn, có thể chịu ảnh hưởng từ chi phí vay tăng, nhưng đây không phải yếu tố quyết định.
Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân - nhóm thường sử dụng margin - vốn đã quen với mức độ rủi ro cao. Do vậy, dù lãi suất tăng từ khoảng 11% lên 14%/năm, tác động là có nhưng chưa đủ mạnh để khiến họ rút khỏi thị trường.
Trong năm 2025, khi thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh, dư nợ margin cũng ghi nhận mức cao kỷ lục. Theo thống kê từ hơn 70 công ty chứng khoán, tổng dư nợ cho vay khách hàng (bao gồm margin và ứng trước tiền bán) đã đạt gần 412.600 tỷ đồng vào cuối năm.
Xét về tác động tới thị trường, các chuyên gia phân loại nhà đầu tư thành hai nhóm chính: bán buôn và bán lẻ. Trong đó, nhóm bán buôn bao gồm các doanh nghiệp và quỹ đầu tư với quy mô vốn lớn. Dù chi phí vay margin có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, nhưng đây không phải yếu tố mang tính quyết định.
