Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang tạo ra áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu, gián tiếp đẩy Fed vào tình thế khó xử. Khi rủi ro nguồn cung dầu bị gián đoạn ngày càng rõ nét, kỳ vọng về chu kỳ nới lỏng tiền tệ dần suy yếu, thậm chí khả năng tăng lãi suất trở lại bắt đầu được nhắc tới.
Theo tổng hợp từ CBS News và USA Today, nhiều khả năng Fed sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất điều hành trong vùng 3,5 - 3,75% tại cuộc họp tuần này. Dữ liệu từ công cụ CME FedWatch cũng cho thấy xác suất duy trì chính sách hiện tại trong tháng 3 gần như tuyệt đối, lên tới 99%.
Không dừng lại ở đó, kỳ vọng giữ nguyên lãi suất đến tháng 6 đã tăng mạnh lên 77%, cao hơn đáng kể so với mức 31% ghi nhận cách đây một tháng, phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong nhận định của thị trường.
Chính sách tiền rẻ mờ dần khi căng thẳng địa chính trị leo thang
Sự thay đổi trong triển vọng chính sách chủ yếu xuất phát từ những diễn biến phức tạp tại Trung Đông. Xung đột liên quan đến Mỹ, Israel và Iran đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Tác động lan nhanh sang nền kinh tế thực. Dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy giá xăng tại Mỹ đã tăng gần 25% chỉ trong hơn hai tuần, lên mức cao nhất kể từ tháng 10/2023. Cú sốc chi phí năng lượng này buộc các nhà hoạch định chính sách phải đánh giá lại các kịch bản điều hành.
Ông Matthew Luzzetti, Kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Deutsche Bank Securities, nhận định rằng một kịch bản từng bị xem là khó xảy ra - Fed quay lại tăng lãi suất trong năm 2026 - nay đã bắt đầu được đưa ra thảo luận một cách nghiêm túc. Dù chưa phải kịch bản cơ sở, điều này cho thấy mức độ thận trọng đang gia tăng rõ rệt.
Cùng quan điểm, chuyên gia Dario Perkins từ TS Lombard cho rằng nền kinh tế Mỹ liên tục phải đối mặt với các cú sốc nối tiếp, từ đại dịch, lạm phát cho tới biến động chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, khiến triển vọng ổn định trở nên mong manh.
Kịch bản đình lạm tái xuất, áp lực đè nặng lên chính sách
Bên cạnh áp lực từ giá dầu, các chỉ báo kinh tế trong nước cũng đặt Fed vào thế khó. Theo The Globe and Mail, số liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) phát đi tín hiệu đáng lo khi nền kinh tế Mỹ bất ngờ mất 92.000 việc làm trong tháng 2, qua đó xóa sạch mức tăng 126.000 việc làm của tháng trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng nhẹ lên 4,4%.
Ở chiều tăng trưởng, GDP quý IV/2025 bị điều chỉnh giảm mạnh xuống còn 0,7%, thấp hơn nhiều so với mức 4,4% của quý trước. Trong khi đó, áp lực giá vẫn chưa hạ nhiệt khi chỉ số Core PCE - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - tăng lên 3,1% trong tháng 1.
Theo đánh giá của Wells Fargo, đây chính là kịch bản “đình lạm” - tăng trưởng suy yếu nhưng lạm phát vẫn cao - tình huống khó xử nhất đối với chính sách tiền tệ.
Bà Liz Thomas từ SoFi phân tích rằng nếu Fed hạ lãi suất để hỗ trợ thị trường lao động, lạm phát có thể bùng phát mạnh trở lại. Ngược lại, duy trì lãi suất cao để kiểm soát giá cả sẽ làm gia tăng rủi ro suy giảm kinh tế. Việc cân bằng hai mục tiêu này gần như không có giải pháp tối ưu.
Trong khi đó, giáo sư Brian Bethune từ Boston College nhấn mạnh rủi ro lớn nhất nằm ở các cú sốc nguồn cung. Dù Mỹ đã sử dụng dầu từ kho dự trữ chiến lược để ổn định thị trường, hiệu quả của biện pháp này khó duy trì lâu dài nếu xung đột tiếp diễn.
Thị trường đối mặt ẩn số lớn, nhà đầu tư thêm dè chừng
Ở góc nhìn lạc quan hơn, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng xung đột có thể sớm hạ nhiệt, qua đó giúp thị trường năng lượng ổn định trở lại. Chuyên gia Matt Diczok từ Bank of America Merrill cũng nhận định thị trường hiện xem đây là cú sốc mang tính ngắn hạn.
Tuy nhiên, nhiều tổ chức tài chính đã bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng theo hướng thận trọng hơn. Ông Gregory Daco, Kinh tế trường của EY-Parthenon cho biết dự báo hiện chỉ còn một lần giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm, thậm chí không loại trừ khả năng Fed sẽ không nới lỏng trong cả năm.
Thậm chí, chiến lược gia Sonu Varghese từ Carson Group cảnh báo kịch bản thắt chặt trở lại cũng đang dần được tính đến.
Ngoài yếu tố kinh tế, thị trường còn phải đối mặt với biến số về nhân sự. Cuộc họp tháng 3 có thể nằm trong những dấu mốc cuối cùng của Chủ tịch Fed Jerome Powell trước khi kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5. Trong khi đó, việc Kevin Warsh được đề cử thay thế càng làm gia tăng sự bất định đối với định hướng chính sách sắp tới.