Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu leo thang, ngân hàng trung ương đối mặt với bài toán khó
Trong tuần này, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới - bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - dự kiến tổ chức các cuộc họp chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình kinh tế toàn cầu đang chịu tác động từ căng thẳng tại Trung Đông, khả năng cao các nhà điều hành sẽ chưa vội thay đổi lãi suất.
Sau hơn hai tuần kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, các nhà hoạch định chính sách bắt đầu đánh giá những tác động ban đầu đối với kinh tế toàn cầu. Cuộc khủng hoảng này đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, kéo theo nguy cơ lạm phát gia tăng và gây sức ép lên triển vọng tăng trưởng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, sự bất ổn hiện nay khiến các ngân hàng trung ương có xu hướng thận trọng hơn. Việc tạm thời giữ nguyên lãi suất được xem là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh nguy cơ xuất hiện một cú sốc lạm phát mới vẫn đang hiện hữu.
.png)
Trong cuộc họp chính sách diễn ra vào ngày 17 và 18/3 tới, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ tiếp tục duy trì lãi suất trong khoảng 3,5% - 3,75%, tương tự quyết định đưa ra hồi tháng 1/2026. Trước đó, cơ quan này đã thực hiện 3 lần cắt giảm lãi suất liên tiếp trong năm ngoái nhằm hỗ trợ nền kinh tế.
Các chuyên gia của Ngân hàng ING (Hà Lan) nhận định rằng giá xăng bán lẻ tại Mỹ có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới. Điều này có khả năng làm gia tăng chi phí vận chuyển và phân phối hàng hóa, đồng thời đẩy giá vé máy bay lên cao.
Nếu tình trạng gián đoạn tại Eo biển Hormuz kéo dài, tác động của giá năng lượng cao có thể lan sang nhiều lĩnh vực khác như phân bón, thực phẩm hay nhựa. Theo dự báo, lạm phát tại Mỹ có thể tăng lên khoảng 3,5% vào mùa hè, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% mà Fed đặt ra.
Theo Bloomberg, hướng đi tiếp theo của Fed phụ thuộc lớn vào diễn biến của cuộc xung đột tại Trung Đông. Nếu căng thẳng sớm được kiểm soát, cơ quan này có thể cắt giảm tổng cộng khoảng 1 điểm phần trăm lãi suất trong năm nay. Ngược lại, nếu giá năng lượng tiếp tục neo ở mức cao, việc điều hành chính sách tiền tệ sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều.
Không chỉ Mỹ, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng được dự báo giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 19/3. Tuy nhiên, căng thẳng tại Trung Đông đã làm xáo trộn môi trường kinh tế vốn được đánh giá là khá ổn định trước đó, theo nhận định của Chủ tịch Christine Lagarde. Giá năng lượng tăng mạnh đang khiến thị trường bắt đầu bàn luận về khả năng ECB phải nâng lãi suất trong tương lai.
Cũng họp vào ngày 19/3, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) được dự báo sẽ lựa chọn phương án giữ nguyên lãi suất. Các chuyên gia của Ngân hàng ING cho rằng nếu giá dầu và khí đốt tiếp tục duy trì ở mức cao, lạm phát tại Anh có thể tăng lên mức hơn gấp đôi mục tiêu 2% mà BoE đặt ra.
Trong bối cảnh đó, các nhà hoạch định chính sách tại BoE buộc phải cân nhắc kỹ hơn về nguy cơ lạm phát, dù nền kinh tế nước này đã có dấu hiệu chững lại trước khi xảy ra cú sốc năng lượng. Số liệu công bố ngày 13/3 cho thấy kinh tế Anh bất ngờ không tăng trưởng trong tháng 1/2026, làm dấy lên lo ngại tốc độ tăng trưởng quý I có thể thấp hơn dự báo 0,3% của BoE.
Tại châu Á, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất chuẩn trong cuộc họp ngày 19/3. Giới đầu tư đang chờ đợi những tín hiệu từ tuyên bố chính sách cũng như phát biểu của Thống đốc Kazuo Ueda để đánh giá khả năng BoJ có thể nâng lãi suất vào tháng 4.
Trước mắt, ông Ueda nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sát tình hình tại Trung Đông, bởi Tokyo phụ thuộc đáng kể vào nguồn dầu nhập khẩu từ khu vực này. Việc giá dầu duy trì ở mức cao có thể gây sức ép lên nền kinh tế và làm gia tăng lạm phát.
Trong khi đó, Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) được cho là có thể đi theo hướng khác khi tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc họp ngày 17/3, nối tiếp động thái tương tự hồi tháng 1/2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị làm gia tăng lo ngại về lạm phát trong nước, các nhà điều hành chính sách cũng phải cân nhắc giữa việc siết chặt tiền tệ và duy trì sự thận trọng trước những rủi ro từ kinh tế toàn cầu.
