Iran tuyên bố kiểm soát eo biển chiến lược của thế giới, Mỹ dọa 'sẽ trả giá đắt' nếu không nhượng bộ
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang nguy hiểm khi Tehran bất ngờ công bố bản đồ khu vực giám sát mới tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Trong lúc Iran siết quyền kiểm soát hàng hải ở Vịnh Ba Tư, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tiếp phát đi cảnh báo cứng rắn, thậm chí thừa nhận Washington đang ở “ranh giới” của một quyết định tấn công quân sự nhằm vào Tehran.
Iran công bố khu vực giám sát eo biển Hormuz, Mỹ lập tức phát tín hiệu cứng rắn
Tình hình Trung Đông đang tiếp tục nóng lên từng giờ khi Iran công bố phạm vi giám sát mới tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh Mỹ duy trì áp lực quân sự và ngoại giao ngày càng lớn với Tehran.
Theo thông cáo đăng trên mạng xã hội X ngày 21/5, Cơ quan quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) – cơ quan mới được Iran thành lập để quản lý hoạt động hàng hải tại Hormuz tuyên bố Tehran đã xác định rõ các khu vực thuộc phạm vi giám sát của mình tại tuyến đường biển chiến lược này.
PGSA cho biết ranh giới phía đông được tính từ khu vực Kuh Mabarak của Iran tới phía nam thành phố Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Một đường ranh giới khác kéo dài từ điểm cuối đảo Qeshm của Iran tới khu vực Umm al-Qaiwain của UAE.
Cơ quan này đồng thời nhấn mạnh mọi tàu thuyền muốn đi qua các vùng do Iran giám sát tại eo biển Hormuz đều phải có sự phối hợp cũng như giấy phép từ phía Tehran.
Theo bản đồ được PGSA công bố, nhiều khu vực màu đỏ trải dài tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman – nằm ở hai phía eo biển Hormuz đều được xác định thuộc vùng giám sát của Iran.
Cho tới thời điểm hiện tại, UAE và Oman vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về tuyên bố mới từ Tehran.
Eo biển Hormuz trở thành “điểm nóng” mới của thế giới
Động thái mới của Iran diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz liên tục ở trong trạng thái căng thẳng cao độ suốt nhiều tháng qua.
Hormuz là tuyến vận tải năng lượng đặc biệt quan trọng, nơi khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu từng đi qua trước khi xung đột leo thang.
Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2/2026, Tehran đã siết chặt việc lưu thông qua eo biển này, chỉ cho phép một số tàu được cấp phép đặc biệt đi qua.
Đến giữa tháng 4, Washington tiếp tục áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran gần eo biển Hormuz, khiến khu vực càng thêm căng thẳng.
Trong những tuần gần đây, Mỹ và Iran liên tục có các động thái đáp trả lẫn nhau. Truyền thông quốc tế ghi nhận việc tàu chiến Mỹ từng đụng độ hỏa lực với lực lượng Iran tại Hormuz, trong khi Washington cũng bị cho là đã chặn kiểm tra nhiều tàu chở dầu treo cờ Iran ở Vịnh Oman.
Các chuyên gia quốc tế cảnh báo việc Hormuz bị kiểm soát hoặc phong tỏa kéo dài có thể khiến thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.
Ông Donald Trump cảnh báo Iran đang ở “giai đoạn cuối cùng”
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục phát đi những thông điệp cứng rắn nhằm vào Tehran.
Phát biểu ngày 20/5, ông Trump tuyên bố Mỹ đang ở “giai đoạn cuối cùng” trong vấn đề Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận với Tehran, hoặc sẽ phải “ra tay một chút”.
“Tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”, ông Trump nói, nhưng đồng thời khẳng định Mỹ vẫn sẵn sàng hành động quân sự nếu Iran không đưa ra câu trả lời mà Washington cho là “thỏa đáng 100%”.
Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh sẽ không phê duyệt bất kỳ kế hoạch nới lỏng trừng phạt nào cho đến khi đạt được một thỏa thuận toàn diện nhằm chấm dứt xung đột lâu dài với Iran.
Dù liên tục đưa ra các phát biểu cứng rắn, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng đàm phán. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông “không hề vội vàng” và sẵn sàng chờ thêm vài ngày nếu điều đó giúp tránh được chiến tranh và cứu sống nhiều người.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận Washington đang ở “ngay ranh giới” của việc đưa ra quyết định tấn công Iran, khiến dư luận quốc tế đặc biệt lo ngại về nguy cơ xung đột bùng phát trên diện rộng tại Trung Đông.
Iran tiếp tục phát tín hiệu đáp trả mạnh mẽ
Ở chiều ngược lại, Tehran cũng liên tục phát đi các tuyên bố cứng rắn. Cụ thể, iới chức Iran khẳng định “kế hoạch 10 điểm” của nước này là lằn ranh đỏ trong mọi cuộc đàm phán với Mỹ, bao gồm yêu cầu Washington dỡ bỏ trừng phạt, rút quân khỏi khu vực và công nhận vai trò kiểm soát của Iran tại Hormuz.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thậm chí còn cảnh báo rằng nếu Mỹ tiếp tục các cuộc tấn công, xung đột có thể lan rộng ra ngoài Trung Đông.
Trong khi đó, Tehran vẫn tuyên bố sẵn sàng đàm phán thông qua các kênh trung gian như Pakistan hay Oman, dù khoảng cách giữa hai bên hiện được đánh giá là vẫn còn rất lớn.
