Tàu chở dầu của Nga bất ngờ di chuyển đến 1 nước châu Á sau bê bối, nghi ngờ liên quan đến Ukraine?
Tin thế giới mới nhất, tàu dầu nghi liên quan Nga vừa được phép rời Pháp sau bê bối quốc tịch gây tranh cãi. Đáng chú ý, con tàu đang hướng về 1 nước Châu Á trong bối cảnh căng thẳng Nga – Ukraine leo thang, làm dấy lên nghi vấn về dòng chảy dầu và các tuyến vận tải né kiểm soát.
Giới chức hàng hải Pháp xác nhận tàu chở dầu Deyna đã được phép rời cảng Marseille-Fos sau khi chủ sở hữu hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt theo phán quyết của tòa án. Trước đó, ngày 15/4, tòa án tại Marseille kết luận con tàu vi phạm quy định quốc tế khi không chứng minh được quyền sở hữu hợp lệ, cụ thể là thiếu đăng ký quốc tịch rõ ràng – yếu tố bắt buộc đối với mọi tàu thương mại hoạt động trên biển. Mức phạt không được công bố, song phía công ty quản lý cam kết sẽ nhanh chóng hoàn tất thủ tục đăng ký lại cờ cho tàu nhằm tránh các rủi ro pháp lý trong tương lai.
Deyna là tàu chở dầu cỡ lớn, dài khoảng 250 mét, được đóng năm 2005 và thuộc sở hữu của công ty Sino Ship Management có trụ sở tại Hong Kong (Trung Quốc). Theo phân loại, tàu nằm trong nhóm Aframax hoặc Suezmax hai dòng tàu chủ lực trong vận chuyển dầu thô đường dài với sức chở ước tính từ 600.000 đến 1,5 triệu thùng dầu mỗi chuyến. Điều này khiến mọi biến động liên quan đến Deyna không chỉ mang tính pháp lý đơn lẻ mà còn có thể ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng năng lượng trên phạm vi rộng.
Theo dữ liệu theo dõi hàng hải cập nhật ngày 16/4, tàu Deyna đã rời khu vực phía nam nước Pháp, di chuyển xuống Địa Trung Hải, cách thành phố Barcelona (Tây Ban Nha) hơn 300 km. Con tàu đang hướng về châu Á, với điểm đến dự kiến là cảng Nhật Chiếu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Hành trình này cho thấy Deyna đã nhanh chóng quay trở lại hoạt động vận tải sau khi được “bật đèn xanh”, bất chấp những tranh cãi pháp lý chưa hoàn toàn lắng xuống.
Trước đó gần một tháng, vào ngày 20/3, tàu Deyna bị lực lượng hải quân Pháp chặn và kiểm tra khi đang di chuyển trên Địa Trung Hải sau hành trình xuất phát từ cảng Murmansk (Nga). Tại thời điểm kiểm tra, tàu treo cờ Mozambique, tuy nhiên các tài liệu trên tàu bị nghi ngờ không hợp lệ, làm dấy lên lo ngại về tình trạng "tàu vô quốc tịch", là một trong những rủi ro nghiêm trọng trong quản lý hàng hải quốc tế.
Chiến dịch kiểm tra được tiến hành với sự phối hợp của nhiều quốc gia đồng minh, trong đó có Anh, dựa trên Điều 110 của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Quy định này cho phép các quốc gia tiến hành kiểm tra tàu trên biển nếu có căn cứ nghi ngờ về hành vi gian lận quốc tịch hoặc vi phạm pháp luật quốc tế. Sau khi bị chặn, tàu Deyna đã bị áp giải về cảng Marseille-Fos để phục vụ điều tra trước khi tòa án đưa ra phán quyết cuối cùng.
Đáng chú ý, vụ việc của Deyna không diễn ra trong bối cảnh bình thường mà trùng với thời điểm căng thẳng địa chính trị tại châu Âu leo thang, đặc biệt liên quan đến xung đột Nga – Ukraine. Gần đây, Nga đã phát đi cảnh báo mạnh mẽ tới một số quốc gia NATO như Phần Lan, Lithuania, Latvia và Estonia, cáo buộc các nước này có thể đã cho phép UAV của Ukraine sử dụng không phận để tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga. Moscow cho rằng nếu điều này được xác nhận, các quốc gia liên quan có thể bị coi là tham gia trực tiếp vào xung đột.
Trong khi các nước Baltic phủ nhận hoàn toàn cáo buộc, những diễn biến căng thẳng này cho thấy mức độ kiểm soát không chỉ trên không mà cả trên biển đang được siết chặt hơn bao giờ hết. Các tuyến vận tải dầu, đặc biệt là những hành trình xuất phát từ khu vực Nga, đang chịu sự giám sát chặt chẽ từ nhiều phía nhằm ngăn chặn các rủi ro liên quan đến pháp lý, trừng phạt và an ninh năng lượng.
Giới phân tích nhận định, trường hợp của tàu Deyna là ví dụ điển hình cho xu hướng gia tăng kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực hàng hải quốc tế. Việc một tàu dầu quy mô lớn bị phát hiện “mập mờ quốc tịch” và vẫn có thể tiếp tục hành trình sau khi nộp phạt đặt ra nhiều câu hỏi về lỗ hổng trong hệ thống quản lý, đồng thời phản ánh những phức tạp ngày càng lớn của thị trường vận tải dầu trong bối cảnh địa chính trị biến động mạnh.
