Mỹ bất ngờ tuyên bố 'thay máu' NATO, lý do ngỡ ngàng khi có cả Ukraine tham gia!
Giữa lúc xung đột liên quan Iran làm gia tăng bất đồng với NATO, một tướng Mỹ về hưu bất ngờ kêu gọi xây dựng liên minh quân sự mới thay thế. Trong khi đó, Ukraine cũng nhanh chóng “nhập cuộc”, đề xuất chia sẻ công nghệ quân sự nhằm giải bài toán an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.
Những rạn nứt trong quan hệ giữa Mỹ và NATO đang ngày càng lộ rõ khi các quan chức cấp cao và cựu quan chức Washington liên tiếp đưa ra những phát biểu cứng rắn về vai trò của liên minh quân sự này.
Trung tướng về hưu Keith Kellogg – cựu đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Ukraine cho rằng NATO đã không thể hiện được hiệu quả trong bối cảnh xung đột liên quan Iran. Theo ông, phản ứng thiếu thống nhất của các đồng minh cho thấy Washington cần cân nhắc một cấu trúc phòng thủ mới.
“Có lẽ chúng ta cần một NATO mới, một cấu trúc liên minh khác”, ông Kellogg nhấn mạnh, đồng thời viện dẫn Điều 13 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương – điều khoản cho phép các quốc gia rút khỏi liên minh sau một năm thông báo.
Không chỉ dừng lại ở chỉ trích, ông Kellogg còn phác thảo những đối tác tiềm năng cho liên minh mới, bao gồm Nhật Bản, Australia và một số quốc gia châu Âu như Đức, Ba Lan – những nước được cho là sẵn sàng tham gia các chiến dịch quân sự. Đáng chú ý, Ukraine cũng được nhắc tới như một “đồng minh hiệu quả”.
Quan điểm này nhận được sự đồng tình từ nhiều cựu quan chức Mỹ. Bà Victoria Coates – cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia cho rằng NATO đã không xử lý hiệu quả các cuộc khủng hoảng lớn, kể cả xung đột tại châu Âu.
Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo bày tỏ sự thất vọng, cho rằng Mỹ cần đánh giá lại toàn diện hệ thống đồng minh và mức độ tin cậy trong các tình huống chiến lược.
Căng thẳng leo thang rõ rệt vào ngày 1/4, khi Nhà Trắng xác nhận đang xem xét kịch bản rút khỏi NATO, sau khi Tổng thống Donald Trump nhiều lần chỉ trích liên minh này là “con hổ giấy”. Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc nhiều quốc gia châu Âu từ chối hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, bao gồm cả việc không cho sử dụng không phận hoặc không triển khai lực lượng hải quân tại eo biển Hormuz.
Trong bối cảnh đó, một diễn biến đáng chú ý khác là việc Ukraine nhanh chóng thể hiện vai trò như một đối tác thay thế tiềm năng.
Ngày 2/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong việc bảo vệ các tuyến hàng hải tại Biển Đen nhằm hỗ trợ các quốc gia mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới.
Theo ông Zelensky, Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã tham gia một cuộc họp trực tuyến với khoảng 40 quốc gia để thảo luận về vấn đề này. Ukraine sẵn sàng cung cấp kinh nghiệm, công nghệ và năng lực nếu các đối tác có nhu cầu.
Trong thời gian qua, Kiev đã phát triển nhiều công nghệ quân sự đáng chú ý, đặc biệt là xuồng không người lái (USV) – loại phương tiện giúp duy trì năng lực tác chiến tại Biển Đen trong điều kiện bị phong tỏa.
Bên cạnh đó, Ukraine cũng tích lũy kinh nghiệm đối phó với các đợt tấn công bằng UAV quy mô lớn, trong đó có các dòng máy bay không người lái do Iran thiết kế và được Nga sử dụng.
Theo giới quan sát, việc Ukraine đề xuất hỗ trợ tại eo biển Hormuz không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn cho thấy nước này đang tìm cách mở rộng vai trò trong các cấu trúc an ninh mới – điều phù hợp với những đề xuất về một liên minh thay thế NATO.
Trong bối cảnh eo biển Hormuz nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đứng trước nguy cơ gián đoạn, các đề xuất hợp tác mới đang thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng quốc tế.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định việc Mỹ rút hoàn toàn khỏi NATO vẫn là một quá trình phức tạp. Tuy nhiên, những động thái như giảm đóng góp tài chính hoặc rút quân khỏi châu Âu hoàn toàn có thể xảy ra, qua đó làm thay đổi đáng kể cấu trúc an ninh toàn cầu trong thời gian tới.
