Liên Hợp Quốc cảnh báo nóng: Xung đột Nga - Ukraine sắp vượt tầm kiểm soát, nguy cơ xảy ra thảm họa hạt nhân
Xung đột tại Ukraine đang bước vào giai đoạn nguy hiểm khi các cuộc tấn công tăng mạnh cả quy mô lẫn cường độ, trong khi ngoại giao gần như “đóng băng”. Liên Hợp Quốc phát đi cảnh báo khẩn về nguy cơ vượt tầm kiểm soát, đặc biệt là rủi ro hạt nhân và khủng hoảng nhân đạo ngày càng nghiêm trọng.
Tại phiên họp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, ông Khaled Khiari – Trợ lý Tổng thư ký phụ trách Trung Đông, châu Á và Thái Bình Dương cho biết tình hình chiến sự tại Ukraine đang diễn biến theo chiều hướng xấu hơn so với các báo cáo trước đó.
Theo ông, cường độ giao tranh không chỉ gia tăng mà phạm vi tấn công cũng có xu hướng mở rộng, cho thấy xung đột đang bước vào giai đoạn leo thang đáng lo ngại. Trong khi đó, các nỗ lực đối thoại và hòa giải giữa các bên vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể, khiến nguy cơ mất kiểm soát ngày càng rõ rệt.
Đề cập tới lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ do Nga công bố nhân dịp Lễ Phục Sinh (11–12/4), đại diện Liên Hợp Quốc cho biết tổ chức này ghi nhận và hoan nghênh mọi sáng kiến có thể góp phần giảm thiểu thương vong cho dân thường, dù chỉ trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, điều khiến Liên Hợp Quốc đặc biệt quan ngại là rủi ro liên quan đến các cơ sở hạt nhân tại Ukraine, nhất là khi thời điểm kỷ niệm 40 năm Thảm họa Chernobyl đang đến gần. Ông Khiari nhấn mạnh rằng chiến sự hiện nay đang đặt nhiều nhà máy điện hạt nhân vào tình thế nguy hiểm, trong đó có Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia – cơ sở lớn nhất châu Âu.
Theo cảnh báo, bất kỳ sự cố nào xảy ra tại các địa điểm này, dù là ngoài ý muốn hay có chủ đích, đều có thể kéo theo hậu quả nghiêm trọng vượt ra ngoài biên giới Ukraine. Vì vậy, Liên Hợp Quốc kêu gọi các bên liên quan ngay lập tức chấm dứt mọi hoạt động quân sự xung quanh các cơ sở hạt nhân, đồng thời thúc giục cộng đồng quốc tế tăng cường hành động nhằm ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng lan rộng.
Ở góc độ nhân đạo, bà Joyce Msuya – Trợ lý Tổng thư ký phụ trách cứu trợ khẩn cấp cho biết tình hình dân sự đang chịu tác động ngày càng nặng nề. Các cuộc tấn công liên tiếp không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản mà còn làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động viện trợ.
Theo số liệu được công bố, trong năm 2026 có khoảng 10,8 triệu người tại Ukraine cần hỗ trợ nhân đạo. Tuy nhiên, nguồn tài chính hiện vẫn thiếu hụt lớn khi mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu 2,3 tỷ USD, còn thiếu khoảng 1,7 tỷ USD. Bà cảnh báo nếu không sớm bổ sung nguồn lực và đảm bảo hành lang cứu trợ an toàn, cuộc khủng hoảng sẽ tiếp tục trầm trọng hơn.
Liên quan đến vấn đề năng lượng, theo Euronews ngày 20/4, Thủ tướng đắc cử Hungary Peter Magyar cho rằng việc khôi phục hoạt động của đường ống dầu Druzhba cần được xem xét trên cơ sở kỹ thuật, thay vì trở thành công cụ mặc cả chính trị.
Ông nhấn mạnh rằng nếu tuyến ống này vẫn đảm bảo điều kiện vận hành, Ukraine nên nối lại dòng chảy dầu theo các cam kết trước đó, đồng thời kêu gọi Nga tiếp tục cung cấp dầu để duy trì hệ thống. Theo ông, việc gắn vấn đề năng lượng với các điều kiện như hỗ trợ tài chính hoặc tiến trình gia nhập EU là cách tiếp cận không phù hợp và khó được chấp nhận.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện thông tin Ukraine có thể khôi phục nguồn cung qua Druzhba để đổi lấy việc Hungary dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với gói hỗ trợ khoảng 90 tỷ euro của EU. Gói viện trợ này hiện vẫn bị trì hoãn do lập trường cứng rắn của Thủ tướng Viktor Orban.
Ông Magyar khẳng định Hungary sẽ không nhượng bộ trước bất kỳ áp lực nào, đồng thời bác bỏ khả năng chấp nhận các thỏa thuận mang tính ép buộc. Ông cũng cảnh báo rằng việc sử dụng năng lượng như một “quân bài” chính trị có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực cho toàn khu vực.
Về phía Kiev, Tổng thống Volodymyr Zelensky hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức liên quan đến khả năng tái vận hành đường ống Druzhba.
Ngoài ra, ông Magyar cho biết Hungary sẽ tiếp tục duy trì tư cách thành viên tại Tòa án Hình sự Quốc tế, qua đó đảo ngược định hướng rút lui từng được đề xuất trước đây.
Trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, những cảnh báo dồn dập từ Liên Hợp Quốc cho thấy nguy cơ khủng hoảng không chỉ giới hạn ở phạm vi khu vực mà còn có thể lan rộng toàn cầu nếu không sớm có các giải pháp kiểm soát hiệu quả.
