Xăng E10 triển khai từ 1/6/2026: Việt Nam chuẩn bị như thế nào khi nhu cầu tăng mạnh?
Việt Nam dự kiến triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026, kéo theo nhu cầu ethanol tăng vọt. Trong bối cảnh nguồn cung trong nước còn hạn chế, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã lên kế hoạch như thế nào để tránh nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu?
Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới liên tục biến động do các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại khu vực Trung Đông, việc bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng trở thành ưu tiên của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung nhiên liệu ổn định cho nền kinh tế, Việt Nam cũng đang chịu áp lực phải giảm phát thải và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo các cam kết quốc tế. Vì vậy, phát triển và mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng.
Theo ông Đỗ Minh Quân, chuyên viên chính Phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí thuộc Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), số liệu tổng hợp từ các thương nhân đầu mối cho thấy trong năm 2025, tổng sản lượng tiêu thụ xăng tại Việt Nam đạt khoảng 11,37 triệu m³, bao gồm xăng sinh học E5RON92 và các loại xăng không chì khác. Khi chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6, nhu cầu ethanol (E100) dùng để pha chế được ước tính sẽ đạt khoảng 1,1 triệu m³ mỗi năm.
Hiện Việt Nam có 6 nhà máy sản xuất ethanol với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 m³ mỗi năm, tương đương hơn 40% nhu cầu ethanol cho việc pha chế xăng sinh học nếu E10 được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Theo ông Đỗ Minh Quân, khi xây dựng lộ trình chuyển đổi theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, cơ quan quản lý đã tính toán đến phương án kết hợp giữa nguồn sản xuất trong nước và nguồn nhập khẩu để bảo đảm cân đối cung cầu.
Trong trường hợp cần bổ sung nguồn cung, Việt Nam có thể nhập khẩu ethanol trực tiếp từ Hoa Kỳ và Brazil – hai quốc gia hiện chiếm hơn 80% sản lượng ethanol toàn cầu. Hằng năm, lượng ethanol sản xuất tại hai nước này thường vượt nhu cầu nội địa khoảng 30–40 triệu m³, tạo ra nguồn cung dồi dào cho thị trường quốc tế.
Ngoài nguồn nhập khẩu trực tiếp, ethanol còn có thể được cung cấp thông qua các trung tâm trung chuyển trong khu vực như Singapore hoặc Hàn Quốc. Về hạ tầng, nhiều cảng và kho chứa lớn tại Quảng Ninh, Nhà Bè (TP.HCM), Vân Phong (Khánh Hòa) và Đà Nẵng được đánh giá đủ khả năng tiếp nhận tàu chở ethanol cỡ lớn, đáp ứng nhu cầu phục vụ pha chế xăng sinh học.
Trong thời gian tới, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để khôi phục hoạt động của các nhà máy ethanol trong nước, đồng thời phát triển vùng nguyên liệu sản xuất ethanol nhằm tăng dần khả năng tự chủ nguồn cung.
Song song với công tác chuẩn bị của cơ quan quản lý, các doanh nghiệp xăng dầu lớn cũng đang đẩy nhanh kế hoạch chuyển đổi sang xăng E10. Ông Hồ Ngọc Linh, Phó trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết doanh nghiệp hiện có 7 điểm kho pha chế sẵn sàng triển khai pha chế xăng E10 trên phạm vi toàn quốc.
Cùng với đó, hệ thống hơn 2.800 cửa hàng xăng dầu của Petrolimex đã tiến hành xúc rửa bể chứa, chuẩn bị các điều kiện kỹ thuật và xây dựng kế hoạch chuyển đổi theo từng giai đoạn. Tập đoàn cũng cử nhiều đoàn công tác sang Thái Lan, Philippines, Hoa Kỳ và một số quốc gia khác để nghiên cứu kinh nghiệm triển khai xăng E10, từ khâu vận chuyển, bảo quản đến bảo đảm chất lượng nhiên liệu khi đưa ra thị trường.
Theo tính toán của Petrolimex, nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng E10 trong toàn hệ thống hiện ước khoảng 45.000–50.000 m³ mỗi tháng. Tuy nhiên, sản lượng ethanol trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 20.000 m³ mỗi tháng, khiến việc tìm kiếm nguồn bổ sung từ thị trường quốc tế trở thành yêu cầu cần thiết.
Ông Hồ Ngọc Linh cho biết ngay từ đầu tháng 3, Petrolimex đã chủ động đàm phán với các đối tác tại Hoa Kỳ, Singapore và Hàn Quốc để ký kết cả hợp đồng ngắn hạn lẫn dài hạn, nhằm bảo đảm nguồn cung E100 ổn định cho hoạt động pha chế xăng sinh học, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Đáng chú ý, lộ trình chuyển sang xăng E10 diễn ra trong bối cảnh giá xăng trong nước có xu hướng tăng trở lại trong thời gian gần đây. Theo các kỳ điều hành của liên Bộ Công Thương – Tài chính trong tháng 3, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã được điều chỉnh tăng do ảnh hưởng của giá dầu thế giới. Giá xăng RON95 có thời điểm tăng thêm vài trăm đồng mỗi lít, trong khi E5RON92 cũng ghi nhận mức điều chỉnh tương tự. Diễn biến này phản ánh tác động của thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời cho thấy tầm quan trọng của việc đa dạng hóa nguồn nhiên liệu, trong đó có xăng sinh học, nhằm giảm bớt phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
