NATO tỏ rõ sự thờ ơ khi Mỹ kêu gọi liên minh bảo vệ eo biển Hormuz: Ông Trump lên tiếng 'trách móc'?
Trước căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các nước tham gia liên quân đảm bảo an ninh hàng hải và thậm chí gợi ý sử dụng NATO làm nền tảng cho một liên minh. Tuy nhiên, phản ứng thận trọng từ nhiều đồng minh châu Âu khiến Washington tỏ rõ sự thất vọng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/3 công khai bày tỏ sự không hài lòng khi nhiều quốc gia đồng minh chưa sẵn sàng tham gia sáng kiến liên quân do Washington đề xuất nhằm đảm bảo an ninh tại Strait of Hormuz.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết Mỹ đã kêu gọi các đối tác cùng phối hợp để duy trì tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi mỗi ngày có lượng lớn dầu mỏ và hàng hóa đi qua. Tuy vậy, mức độ hưởng ứng từ các đồng minh lại không như kỳ vọng.
“Một số nước rất nhiệt tình, nhưng cũng có những nước không mấy quan tâm. Trong số đó có những quốc gia mà Mỹ đã bảo vệ trong nhiều năm”, ông nói, nhấn mạnh mức độ ủng hộ của các đối tác là yếu tố mà Washington đặc biệt chú ý.
Theo các nguồn tin ngoại giao được AFP dẫn lại, Nhà Trắng thậm chí đã gợi ý khả năng tận dụng cấu trúc của NATO để làm nền tảng xây dựng một lực lượng đa quốc gia. Ý tưởng được phía Mỹ đưa ra là các nước thành viên hoặc đối tác có thể đóng góp tàu chiến, máy bay trinh sát và lực lượng hậu cần nhằm tạo thành một cơ chế bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược mà không nhất thiết phải phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Tuy nhiên, nhiều nước châu Âu đã tỏ ra thận trọng trước đề xuất này. Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London đang thảo luận với các đối tác về những phương án có thể thực hiện, song khẳng định bất kỳ sáng kiến nào cũng sẽ không phải là chiến dịch do NATO dẫn dắt. Theo ông Starmer, Anh muốn tránh nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột rộng hơn tại Trung Đông.
Quan điểm tương tự cũng được đưa ra tại Berlin. Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố rằng cuộc khủng hoảng hiện nay không nằm trong phạm vi nhiệm vụ của NATO. Ông nhấn mạnh hiện chưa có quyết định tập thể nào về khả năng can thiệp quân sự và do đó Đức cũng không bàn đến việc đóng góp lực lượng.
Không chỉ Anh và Đức, nhiều quốc gia khác cũng tỏ ra dè dặt trước đề xuất của Washington. Theo AFP, các nước như Poland, Greece, Spain và Sweden đều tránh đưa ra cam kết quân sự liên quan đến tình hình ở Hormuz. Tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Japan và Australia cũng phát tín hiệu thận trọng tương tự trong ngày 16/3.
Trong khi đó, nhiều lãnh đạo châu Âu tiếp tục nhấn mạnh ưu tiên giảm căng thẳng. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen phát biểu tại cuộc họp ngoại trưởng Liên minh châu Âu ở Brussels rằng các nước EU không mong muốn xung đột lan rộng và đã kêu gọi các bên kiềm chế ngay từ đầu.
Liên minh châu Âu hiện đang triển khai chiến dịch hải quân mang tên Operation Aspides nhằm bảo vệ tàu thương mại tại khu vực Biển Đỏ. Tuy vậy, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU Kaja Kallas cho biết khối này chưa có kế hoạch mở rộng sứ mệnh sang Hormuz, nhấn mạnh rằng phần lớn các quốc gia đều không muốn chủ động tham gia vào một cuộc xung đột mới ở Trung Đông.
Diễn biến này cho thấy lời kêu gọi lập liên minh bảo vệ tuyến vận tải chiến lược của Washington đang vấp phải sự dè dặt đáng kể từ các đối tác, trong bối cảnh nhiều nước lo ngại nguy cơ căng thẳng khu vực leo thang thành một cuộc đối đầu quân sự lớn hơn.
