10 hành vi trốn thuế theo quy định mới năm 2026, chịu phạt hàng tỷ đồng và có thể bị ngồi tù
Theo Luật Quản lý thuế 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026), cơ quan quản lý thuế xác định rõ 10 hành vi bị coi là trốn thuế nếu làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn. Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý để tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn theo quy định, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn.
2. Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp, làm sai lệch nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.
3. Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc lập hóa đơn không đúng giá trị thực tế, dẫn đến kê khai thiếu doanh thu, giảm số thuế phải nộp.
4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được khấu trừ, hoàn thuế.
5. Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch kinh tế phát sinh, nhằm xác định sai số thuế phải nộp.
6. Khai sai về hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến số lượng, chủng loại, trị giá, mã số, thuế suất mà không thực hiện khai bổ sung, nộp đủ thuế theo quy định.
7. Cố tình không kê khai hoặc kê khai sai thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, làm giảm nghĩa vụ thuế phải thực hiện.
8. Cấu kết với người gửi hàng, người nhận hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm trốn thuế, gian lận nghĩa vụ thuế với Nhà nước.
9. Sử dụng hàng hóa thuộc diện miễn thuế không đúng mục đích đã đăng ký với cơ quan thuế mà không khai báo việc thay đổi mục đích sử dụng.
10. Tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian đã thông báo ngừng hoạt động với cơ quan thuế nhưng không kê khai, nộp thuế theo quy định.
Mức xử phạt người trốn thuế có thể phải chịu
Đối với các hành vi nêu trên, người trốn thuế sẽ bị truy thu toàn bộ số tiền thuế trốn, đồng thời bị phạt tiền từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn theo quy định xử phạt hành chính về thuế. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng, số tiền trốn thuế lớn hoặc tái phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, với mức phạt tiền lên tới 4,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 10 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại, thậm chí bị phạt tù đến 7 năm.
Luật cũng nêu rõ, nếu người nộp thuế chậm nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, hoặc đã tự giác khai bổ sung, nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế kiểm tra, thì không bị coi là trốn thuế mà chỉ xử phạt về thủ tục hành chính.
