Bác sĩ cảnh báo khẩn về cúm A: Bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch dù chỉ sốt khoảng 38 độ C
Nhiều người cho rằng cúm A chỉ gây sốt, ho và mệt mỏi vài ngày. Tuy nhiên, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đã tiếp nhận những trường hợp diễn biến nặng và cảnh báo một số trường hợp cần lưu ý!
Cúm A gây viêm phổi nặng, bệnh nhân 72 tuổi phải thở máy
Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H.X.T. (72 tuổi) được tiếp nhận ngày 6/10 trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang điều trị thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não.
Kết quả xét nghiệm nhanh xác định bệnh nhân dương tính với cúm A. Qua thăm khám, các bác sĩ nhận định người bệnh bị viêm phổi nặng, chức năng trao đổi khí tại phổi suy giảm đáng kể. Để duy trì nồng độ oxy trong máu, bệnh nhân cần được hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40-50%.
Các xét nghiệm đồng thời ghi nhận phản ứng viêm và những chỉ số liên quan đến nhiễm khuẩn tăng cao. Người bệnh được điều trị cúm A, xử trí tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực.
ThS.BSNT Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết sau ba ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt, huyết động tương đối ổn định. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn nặng, khả năng tự duy trì hô hấp chưa đáp ứng yêu cầu nên người bệnh tiếp tục phải thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.
Đáng chú ý, dù tình trạng sốt đã cải thiện, bệnh nhân vẫn chưa thể tự đảm bảo chức năng hô hấp. Điều này cho thấy việc hết sốt không đồng nghĩa với tổn thương phổi đã hồi phục hoàn toàn, nhất là ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý nền.
Một trong những yếu tố gây khó khăn cho quá trình điều trị là di chứng tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây, khiến khả năng ho và khạc đờm của bệnh nhân suy giảm.
Trong khi đó, viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Khi người bệnh không thể ho khạc hiệu quả, đờm dễ ứ đọng, cản trở việc làm sạch đường thở, ảnh hưởng đến thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng. Bởi vậy, ngoài điều trị cúm A, việc hỗ trợ hô hấp, chăm sóc đường thở và theo dõi sát diễn biến bệnh có ý nghĩa quan trọng.
Theo BS Huyền, bệnh nhân vẫn đang trong giai đoạn cấp, tổn thương phổi còn nặng và cần tiếp tục được hỗ trợ hô hấp, chăm sóc đường thở. Khả năng ho khạc kém cũng có thể khiến quá trình điều trị kéo dài.
Khó thở tăng dần dù chỉ sốt khoảng 38 độ C, bệnh nhân phải đặt ống nội khí quản
Một trường hợp khác được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, dù trước đó triệu chứng sốt không nổi bật.
Bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà thường xuyên trong khoảng 3-4 tháng gần đây.
Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, mệt mỏi và ăn uống kém. Nhiệt độ cơ thể chỉ khoảng 38 độ C, không sốt cao rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng khiến gia đình phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhà.
Sau khi xét nghiệm xác định mắc cúm A, bệnh nhân được hỗ trợ thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút. Do suy hô hấp nặng, người bệnh tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập Khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã, thở nhanh, da và niêm mạc nhợt, phổi có nhiều ran bất thường. Trước diễn biến nguy kịch, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và tiến hành hồi sức tích cực.
Dù được can thiệp khẩn cấp, tình trạng bệnh vẫn tiếp tục tiến triển nhanh. Người bệnh xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù đã được hồi sức tích cực.
Theo các bác sĩ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính khiến đường thở bị viêm và tắc nghẽn kéo dài, làm suy giảm chức năng hô hấp. Khi mắc thêm cúm A, tình trạng viêm đường hô hấp và tăng tiết dịch có thể khiến đường thở bị cản trở nghiêm trọng hơn. Đồng thời, tổn thương phổi do virus làm giảm khả năng trao đổi khí, đẩy người bệnh vào nguy cơ suy hô hấp.
Tiền sử hút thuốc lá kéo dài cũng là yếu tố cần lưu ý khi đánh giá sức khỏe hô hấp. Với người đã mắc COPD, một đợt nhiễm trùng đường hô hấp có thể làm các triệu chứng nền trở nên nghiêm trọng hơn, khiến người bệnh khó thở nhiều hơn và cần hỗ trợ y tế chuyên sâu.
Hai trường hợp trên cho thấy cúm A không phải lúc nào cũng diễn biến nhẹ. Đặc biệt, người cao tuổi, người mắc bệnh phổi mạn tính, bệnh tim mạch hoặc có di chứng tai biến mạch máu não cần được theo dõi chặt chẽ khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ nhiễm cúm.
Những dấu hiệu cúm A chuyển nặng không nên bỏ qua
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các hạt dịch tiết khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Những triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi.
Ở nhiều người, bệnh có thể tự cải thiện sau một thời gian. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể xuất hiện biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm nặng thêm bệnh lý mạn tính sẵn có. Nguy cơ này đáng lưu ý hơn ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền.
Một trong những dấu hiệu quan trọng nhất cần theo dõi là tình trạng hô hấp. Nếu người bệnh khó thở tăng dần, thở nhanh, cảm giác hụt hơi, đau tức ngực hoặc tím tái, gia đình cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Không nên chờ đến khi sốt cao mới tìm kiếm sự trợ giúp.
Các biểu hiện như lơ mơ, giảm tỉnh táo, kích thích bất thường, suy kiệt nhanh, không ăn uống được hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi rõ rệt cũng cần được đánh giá kịp thời. Đối với người cao tuổi hoặc bệnh nhân có bệnh nền, những thay đổi bất thường đôi khi xuất hiện cùng lúc với các triệu chứng hô hấp và có thể báo hiệu tình trạng bệnh nghiêm trọng.
Ở trẻ em, phụ huynh cần chú ý những dấu hiệu như khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước. Khi xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm, trẻ cần được đưa đi cấp cứu.
ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khuyến cáo người dân chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Bên cạnh tiêm vaccine, các biện pháp phòng bệnh cần được duy trì gồm vệ sinh tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng mắc bệnh. Người đang mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây lan.
Khi có triệu chứng nghi ngờ cúm A, người dân nên thăm khám để được tư vấn và hướng dẫn điều trị phù hợp, nhất là khi thuộc nhóm nguy cơ cao. Không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi kháng sinh không có tác dụng điều trị trực tiếp virus cúm. Việc sử dụng thuốc kháng virus, nếu cần, phải căn cứ vào đánh giá chuyên môn và tình trạng cụ thể của người bệnh.
Các bác sĩ nhấn mạnh, người mắc cúm A không nên chủ quan chỉ vì sốt nhẹ hoặc đã hết sốt. Hai trường hợp điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho thấy diễn biến hô hấp mới là yếu tố cần được theo dõi sát, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, thăm khám kịp thời và tuân thủ hướng dẫn điều trị là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
