Xung đột gia tăng tại Trung Đông cùng các đợt tập kích nhà máy lọc dầu ở Nga đã đẩy giá nhiên liệu tại Liên minh châu Âu (EU) lên mức kỷ lục. Đứng trước áp lực nguồn cung, mỗi quốc gia thành viên đang áp dụng các chính sách ứng phó hoàn toàn khác nhau.
Thị trường năng lượng tại Liên minh châu Âu (EU) đang trải qua đợt biến động mạnh khi giá nhiên liệu vận tải chạm mốc cao chưa từng có. Tình trạng này xuất phát từ đà tăng vọt của giá dầu thô thế giới, chịu tác động trực tiếp bởi xung đột Trung Đông và các chiến dịch quân sự của Ukraine hướng vào hệ thống lọc dầu tại Nga.
Theo ghi nhận, giá dầu thô đã leo thang từ ngưỡng khoảng 70 USD/thùng ở thời điểm ngay trước khi giao tranh bùng phát vào cuối tháng 2/2026 lên mức xấp xỉ 100 USD/thùng ở hiện tại. Đáng chú ý, các mặt hàng nhiên liệu vận tải được chế biến từ dầu thô như xăng, dầu hỏa máy bay và đặc biệt là dầu diesel còn chịu sức ép tăng giá dữ dội hơn.
.jpg)
Bên cạnh vai trò khai thác dầu thô, các quốc gia vùng Vịnh đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng các sản phẩm dầu tinh chế cho châu Âu kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022. Mặc dù vậy, căng thẳng an ninh tại Biển Đỏ và eo biển Hormuz đã khiến cước phí vận tải biển qua vùng Vịnh tăng mạnh, gieo rủi ro tài chính cho hoạt động xuất khẩu.
Cùng lúc đó, các cuộc tấn công liên tiếp bằng máy bay không người lái do Ukraine thực hiện nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga khiến nguồn cung nhiên liệu động cơ toàn cầu, đặc biệt là dầu diesel, sụt giảm nghiêm trọng. Sự kết hợp của những yếu tố này đã liên tục đẩy giá nhiên liệu lên các cột mốc mới.
Dù cùng chịu ảnh hưởng chung, mức giá mà người tiêu dùng tại các quốc gia EU phải chi trả lại có sự chênh lệch lớn do chính sách trợ giá và chính sách thuế riêng biệt. Theo số liệu từ EU cập nhật ngày 14/9, một lít dầu diesel có giá khoảng 2,5 euro (2,86 USD) tại Đan Mạch và Phần Lan, 2,29 euro tại Pháp, trong khi Tây Ban Nha ghi nhận mức 1,83 euro.
Giải thích về hiện tượng này, chuyên gia Arne Lohmann Rasmussen thuộc công ty quản lý rủi ro Global Risk Management nhận định: "Việc thuế thường chiếm hơn 2/3 giá thành là lý do tại sao giá dầu diesel ở châu Âu thực tế lại cao hơn ở châu Á, mặc dù châu Á chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn từ cuộc xung đột tại Trung Đông".
Để giảm bớt gánh nặng tài chính tại các cây xăng, một số quốc gia như Bồ Đào Nha và Romania đã chủ động hạ thuế nhiên liệu trực tiếp. Trong khi đó, các quốc gia khác chọn phương án phân bổ nguồn lực hỗ trợ đến đúng nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng.
Tiêu biểu như Bulgaria, chính quyền thông báo trao khoản trợ cấp một lần trị giá 50 euro cho gần 550.000 người dân thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhằm bù đắp chi phí gia tăng.
Ở cấp độ toàn liên minh, Ủy ban châu Âu tập trung ưu tiên bảo vệ những ngành kinh tế then chốt bị tác động nặng nề nhất. Theo đó, cơ quan này cho phép các nước thành viên triển khai những giải pháp hỗ trợ thiết thực cho các lĩnh vực như vận tải, nông nghiệp và đánh bắt thủy hải sản.
