Ủy viên Năng lượng EU Dan Jørgensen vừa cảnh báo các quốc gia thành viên rằng sự gia tăng nhu cầu trên thị trường toàn cầu có thể đẩy giá khí đốt tăng vọt, dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng khi mùa đông tới gần.
Trích từ bức thư ông Jørgensen gửi các nước mà Euronews xem được, quan chức này nhấn mạnh tình hình "chưa được cải thiện" kể từ lời cảnh báo đầu tiên hồi tháng 3. Mức dự trữ năng lượng hiện nay tại châu Âu đang ở ngưỡng "đặc biệt thấp".
Ông Jørgensen viết: "Tôi đề nghị các bạn cân nhắc thực hiện hoặc tiếp tục thực hiện các biện pháp có thể duy trì việc bơm khí vào các kho dự trữ hoặc giảm nhu cầu sử dụng khí đốt và điện trong thời gian cần thiết".
Dữ liệu mới nhất do Hiệp hội Hạ tầng Khí đốt châu Âu (GIE) công bố cho thấy các kho dự trữ khí đốt của EU hiện mới lấp đầy khoảng 70%. Con số này thấp hơn xấp xỉ 12 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự suy giảm diễn ra trong bối cảnh các đợt gián đoạn kéo dài tại Trung Đông cùng sự cạnh tranh quyết liệt từ thị trường châu Á đối với các lô khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đang trực tiếp kéo giá thành leo thang.
Giá khí đốt chuẩn TTF của Hà Lan, thước đo giá khí tự nhiên ở châu Âu, hiện ghi nhận ở mức khoảng 84 USD/MWh. Mức giá này đã tăng 47 USD mỗi MWh tính từ thời điểm Mỹ và Israel không kích Iran vào ngày 28/2.
Các chuyên gia phân tích đưa ra cảnh báo giá năng lượng có thể vượt ngưỡng 117 USD/MWh vào đỉnh điểm mùa đông. Kịch bản này dễ xảy ra nếu Na Uy kéo dài thời gian bảo dưỡng hoặc xuất khẩu LNG từ Vùng Vịnh không tăng.
Lãnh đạo năng lượng hàng đầu EU đánh giá việc tiết kiệm điện vào giờ cao điểm sẽ giúp cắt giảm lượng khí đốt tiêu thụ tại các nhà máy điện, từ đó hạ nhiệt áp lực lên cả nguồn cung lẫn giá bán lẻ.
Trước sức ép hóa đơn tăng cao của người dân và doanh nghiệp, Ủy ban châu Âu gợi ý tái áp dụng các giải pháp từng triển khai năm 2022. Các bước bao gồm hạ nhiệt độ tòa nhà công cộng, giảm sưởi ngoài trời và tắt đèn đêm không cần thiết.
Người tiêu dùng cũng được khuyến khích dịch chuyển thời gian tiêu thụ điện qua biểu giá bán lẻ và công tơ thông minh. Dù vậy, ông Jørgensen chưa đưa ra các yêu cầu mang tính bắt buộc ở thời điểm hiện tại.
Văn bản của ông viết: "Bằng chứng cho thấy các biện pháp giảm nhu cầu tự nguyện và được lên kế hoạch tốt đã phát huy hiệu quả trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, và chúng ta có thể rút ra bài học từ kinh nghiệm đó để áp dụng trong tình hình hiện nay".
Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu cũng định hướng các bộ trưởng chuẩn bị phương án khẩn cấp cấp quốc gia. Các công cụ cứng rắn hơn bao gồm tạm ngừng hợp đồng cung cấp khí đốt hoặc chuyển đổi nhiên liệu tại các nhà máy điện.
Để tránh cuộc đua mua vét đẩy giá thị trường lên cao, ông Jørgensen khuyến nghị các nước linh hoạt áp dụng quy định, cân nhắc mục tiêu lấp đầy kho ở mức 80% thay vì dồn sức đạt mốc 90%.
Theo Ủy ban châu Âu, mức dự trữ 80% có thể đủ bảo đảm an toàn năng lượng cho mùa đông, đồng thời giúp các quốc gia dàn trải thời gian mua sắm, né tránh tình trạng tranh mua vào cuối mùa.
Trích dẫn từ bức thư, quan chức EU khẳng định: "Như chúng ta đã thảo luận tại Lực lượng Đặc nhiệm Liên minh Năng lượng, chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng giá gắn liền với cuộc khủng hoảng nguồn cung".
EU có thể duy trì đủ lượng khí đốt cho mùa đông, nhưng chi phí đảm bảo nguồn cung dự kiến sẽ đắt đỏ hơn nhiều nếu thị trường LNG toàn cầu tiếp tục căng thẳng do sự cạnh tranh từ các bên mua khác.
