Vụ quy chụp ăn cắp tại Aeon Mall Long Biên: Nhân viên an ninh có dấu hiệu vượt quyền hạn pháp luật?
Vụ việc người phụ nữ bị nhân viên an ninh tại Aeon Mall Long Biên chặn đường, kiểm tra hành lý và nghi ngờ trộm cắp dù có hóa đơn đang gây bức xúc dư luận. Dưới góc nhìn pháp lý, hành vi này có dấu hiệu vượt quá quyền hạn cho phép.
Diễn biến vụ việc tại Aeon Mall Long Biên
Liên quan đến phản ánh một khách hàng bị lực lượng bảo vệ quy kết hành vi trộm đồ tại Aeon Mall Long Biên, đơn vị quản lý trung tâm thương mại này vào sáng 9/6 đã đưa ra phản hồi chính thức. Đại diện doanh nghiệp đã gửi lời cáo lỗi đến cá nhân người phụ nữ cùng gia đình về sự cố trên.
Bên cạnh đó, phía Aeon cũng chuyển lời xin lỗi công khai tới toàn thể khách hàng và cộng đồng vì đã mang lại những trải nghiệm không tốt. Doanh nghiệp đặc biệt nhấn mạnh đến các phản hồi liên quan tới cung cách phục vụ, thái độ của đội ngũ nhân sự. Hiện tại, siêu thị đang rà soát nội bộ và cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng làm rõ.
Đại diện lãnh đạo UBND phường Long Biên thông tin, các lực lượng chức năng trên địa bàn đang vào cuộc xác minh. Quan điểm của chính quyền là sẽ tiến hành xử lý nghiêm theo quy định nếu phát hiện sai phạm từ các bên.
Trước đó, sự việc xảy ra vào tối ngày 7/6. Theo lời kể của chị N., khi chị đang cùng hai con nhỏ di chuyển ra khỏi khu vực mua sắm thì bất ngờ bị hai người đàn ông chặn lại. Nhóm người này đưa ra lý do nghi ngờ ba mẹ con lấy cắp sản phẩm của siêu thị.
Đáng chú ý, chị N. cho biết những người này thời điểm đó không mặc trang phục bảo vệ, không mang theo thẻ tên công tác. Tuy nhiên, họ vẫn yêu cầu cả ba mẹ con chị phải di chuyển về trụ sở công an phường để giải quyết, mặc cho chị đã đưa ra hóa đơn đối chiếu.
Tình huống chỉ thay đổi khi người phụ nữ này hô hoán lên, lúc đó một trong hai nam thanh niên mới đưa thẻ công tác và tự nhận là nhân sự thuộc bộ phận an ninh. Nhóm này thực hiện việc lục soát túi đồ, rà soát lại hóa đơn thanh toán. Sau khi chứng minh không có vi phạm, họ hoàn trả đồ rồi bỏ đi.
Nạn nhân cho rằng sự cố đã gây ảnh hưởng nặng nề đến danh dự cá nhân và để lại cú sốc tâm lý cho các con. Chị N. đưa ra yêu cầu ban quản lý phải trích xuất camera giám sát, làm sáng tỏ vụ việc và có động thái xin lỗi thỏa đáng.
Nhân viên an ninh thương mại có quyền hạn gì?
Nhìn nhận sự việc dưới góc độ luật pháp, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, phân tích rằng phương thức hành xử của nhóm nhân viên an ninh nói trên đang có dấu hiệu vượt quá ranh giới quyền hạn được pháp luật quy định. Hành vi này có khả năng trực tiếp xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.
Luật sư Bình nhấn mạnh, lực lượng bảo vệ hay an ninh làm việc tại các trung tâm thương mại hoàn toàn không phải cơ quan tiến hành tố tụng hay lực lượng công an. Do đó, những cá nhân này không có thẩm quyền tự ý áp đặt kết luận một công dân có hành vi trộm cắp khi thiếu chứng cứ xác đáng.
Hệ thống luật pháp Việt Nam, cụ thể là Hiến pháp năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm 2015, đều quy định rất rõ ràng về việc bảo hộ quyền bất khả xâm phạm đối với thân thể, danh dự, nhân phẩm và uy tín của mỗi công dân.
Theo các dữ liệu phản ánh, sau khi đối chiếu hàng hóa và hóa đơn, phía bộ phận an ninh không tìm thấy bất cứ sai phạm nào từ phía khách hàng. Nếu tình tiết này được cơ quan chức năng kết luận là đúng thực tế, việc quy chụp công dân trộm cắp khi thiếu chứng cứ có thể cấu thành hành vi xâm hại danh dự, uy tín cá nhân.
Căn cứ theo Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, danh dự, nhân phẩm cũng như uy tín cá nhân là bất khả xâm phạm, được pháp luật che chở. Đồng thời, các Điều 584 và 592 của bộ luật này cũng nêu rõ, bất kỳ ai có hành vi bôi nhọ, xâm phạm các giá trị này gây tổn hại cho người khác sẽ phải có trách nhiệm bồi thường và đền bù tổn thất tinh thần.
Dù vậy, chuyên gia luật cũng lưu ý rằng các đơn vị kinh doanh vẫn có quyền hạn trong việc bảo vệ tài sản thuộc sở hữu của mình. Họ được phép triển khai các phương thức kiểm tra cần thiết khi xuất hiện dấu hiệu nghi vấn. Tuy nhiên, quy trình kiểm soát phải dựa trên sự khách quan, cẩn trọng, tôn trọng quyền con người và tuyệt đối không biến sự hoài nghi thành hành vi kết tội công dân.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay lợi ích của nhà kinh doanh và người mua hàng cần được đặt cân bằng. Việc ngăn chặn tình trạng mất mát hàng hóa là quyền lợi chính đáng của siêu thị, nhưng không thể dùng danh dự, nhân phẩm và quyền dân sự cơ bản của khách hàng để đánh đổi.
