Chuyện chưa kể về món ăn yêu thích và tên gọi đặc biệt của Bác Hồ ở bếp Phủ Chủ tịch
Đằng sau sự vĩ đại của một vị lãnh tụ là nếp sống mộc mạc và sự gắn bó sâu sắc với hương vị quê hương. Những tư liệu lịch sử đã hé lộ thực đơn hằng ngày cùng lối sống tiết kiệm, giản dị đến lay động lòng người của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Dù là nguyên thủ quốc gia, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn duy trì chế độ ăn uống vô cùng giản dị, mộc mạc. Theo tư liệu từ Trang thông tin Bảo tàng Hồ Chí Minh, cá bống kho lá gừng là món ăn quê nhà được Người đặc biệt yêu thích. Khi dùng bữa, Người thường ăn hết cá và để lại thịt.
Nỗi nhớ món ăn dân dã này theo chân Bác ngay cả trong những chuyến công tác nước ngoài. Trong một kỳ nghỉ dưỡng tại Liên Xô, giữa những bữa tiệc thượng hạng, Người bất ngờ chia sẻ: “Mình nhớ món cá bống kho lá gừng quá!”. Dù phía bạn không quen mùi nước mắm, đồng chí Vũ Kỳ đã khéo léo giới thiệu ẩm thực Việt để chuẩn bị món ăn này cho Bác.
Bên cạnh sở thích ăn uống giản đơn, Người cũng có những thói quen cá nhân từ thuở nhỏ. Cuốn sách 117 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (NXB Chính trị Quốc gia, 2007) dẫn lời bà Nguyễn Thị Thanh - chị gái của Bác cho biết từ nhỏ Người đã không ăn được tỏi.
Tại Phủ Chủ tịch, giai đoạn 1960 - 1969, hai đầu bếp Đặng Văn Lơ và Đinh Văn Cẩn là những người trực tiếp chăm chút bữa ăn cho Bác Hồ cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Họ thay phiên nhau nấu nướng, đảm bảo các tiêu chuẩn về dinh dưỡng, vệ sinh và tinh thần tiết kiệm nghiêm ngặt.
Ông Đặng Văn Lơ chia sẻ Bác luôn ăn uống đúng giờ và yêu cầu nhà bếp chỉ nấu lượng thức ăn vừa đủ. Để tránh lãng phí, món nào dùng không hết sẽ được Người trở đầu đũa để riêng, cất lại cho bữa kế tiếp. Mâm cơm hằng ngày thường chỉ gồm rau, canh, một món mặn và kết thúc bằng táo nướng.
Một chi tiết đặc biệt khác được Bảo tàng Hồ Chí Minh ghi nhận là việc bảo mật thông tin tại nhà bếp Phủ Chủ tịch. Trên bảng chấm cơm hằng ngày, tên của Bác Hồ được thay thế bằng biệt danh “Cụ Hiền” để đảm bảo an toàn, trong khi Thủ tướng Phạm Văn Đồng được ghi là “ông Lành”.
Tinh thần tiết kiệm của Người còn thể hiện rõ nét trong mỗi chuyến đi công tác xa. Để tránh phiền hà cho các địa phương, các đầu bếp luôn chuẩn bị sẵn đồ ăn khô cùng thức ăn chứa trong cặp lồng nhiều ngăn và phích nước để Bác dùng dọc đường tại các đoạn đường vắng.
Lý giải về việc này, Người khẳng định việc các địa phương bày cỗ bàn linh đình khi đón tiếp một mình Người sẽ gây tốn kém tiền bạc của nhân dân và đất nước. Lối sống này là minh chứng cho sự tận tụy, nghĩ cho dân cho nước của vị lãnh tụ kính yêu.
