Trong diễn biến mới nhất tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump bất ngờ gợi ý khả năng Mỹ sẽ trực tiếp thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Tuyên bố này được đưa ra kèm theo ‘tối hậu thư’ đanh thép buộc Iran phải chấp nhận các điều kiện từ Washington.
Theo AI Jazeera, tại cuộc họp báo vừa qua ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã gây chú ý khi đề cập đến phương án tài chính mới cho tuyến vận tải huyết mạch Hormuz. Trước câu hỏi về việc liệu Iran có được phép thu phí qua lại tại đây hay không, nhà lãnh đạo Mỹ đã lập tức bác bỏ và đưa ra đề xuất ngược lại.
“Thế còn việc chúng ta thu phí thì sao?”, ông Trump phản hồi đầy cứng rắn. Tổng thống Mỹ khẳng định vị thế của Washington sau các diễn biến xung đột gần đây: “Tôi thà làm vậy còn hơn để họ thu phí. Tại sao chúng ta lại không làm? Chúng ta là bên chiến thắng".
Ông Trump nhấn mạnh rằng Tehran đã chịu thất bại về mặt quân sự và hiện chỉ còn sử dụng các đòn tâm lý. Đề cập đến sức mạnh hiện tại, ông tuyên bố: “Chúng ta đã thắng, được chứ? Họ đã bị thua về mặt quân sự. Thứ duy nhất họ còn là yếu tố tâm lý kiểu như 'ồ, chúng tôi sẽ thả vài quả thủy lôi xuống nước'. Chúng tôi có một phương án là sẽ thu phí".
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng làm rõ quan điểm về một thỏa thuận hòa bình bền vững. Theo ông, quyền “tự do lưu thông dầu mỏ” là điều kiện tiên quyết và bắt buộc. Điều này nhằm giải quyết tình trạng giá năng lượng toàn cầu tăng vọt do ảnh hưởng từ việc đóng cửa eo biển trong thời gian chiến sự.
Dữ liệu thực tế cho thấy áp lực kinh tế đang đè nặng khi giá xăng trung bình tại Mỹ đạt mốc 4,12 USD/gallon vào thứ Hai. Con số này đã tăng hơn 1 USD kể từ thời điểm xung đột bùng phát. Hiện tại, mục tiêu cụ thể của việc Mỹ áp dụng thu phí tại eo biển này vẫn đang được bỏ ngỏ.
Eo biển Hormuz giữ vị trí chiến lược khi nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, vốn là lãnh hải của Oman và Iran. Đây là hành lang di chuyển của khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Bất kỳ biến động nào tại đây cũng trực tiếp tác động đến thị trường nhiên liệu thế giới.
Tuyên bố của ông Trump được xem là một phần trong “tối hậu thư cuối cùng” gửi tới Tehran. Washington yêu cầu Iran mở lại eo biển và tuân thủ các điều khoản phía Mỹ đưa ra. Nếu không, Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhắm vào hạ tầng dân sự như cầu đường và nhà máy điện.
Về phía Iran, một số nguồn tin cho biết quốc gia này đã bắt đầu thu phí đối với số ít tàu thuyền được phép đi qua. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, khẳng định trên mạng xã hội X: “Eo biển Hormuz sẽ không quay trở lại trạng thái trước chiến sự”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đề xuất xây dựng các cơ chế quản lý mới để bảo vệ lợi ích quốc gia sau xung đột. Ông phát biểu trên Al Jazeera: “Tôi cho rằng sau chiến sự, bước đầu tiên nên là soạn thảo một nghị định thư mới cho eo biển Hormuz. Đương nhiên, việc này cần được thực hiện giữa các quốc gia nằm ở hai bên eo biển".
Trong một diễn biến liên quan, Nhà Trắng tiết lộ ông Trump đang cân nhắc một phương án tài chính khác. Theo đó, Washington có thể yêu cầu các quốc gia Ả Rập chi trả kinh phí cho chiến dịch quân sự mà Mỹ đã triển khai chống lại Iran trong thời gian qua.
