Ông Trump ra điều kiện thép để dừng tấn công Iran, thị trường tài chính, dầu mỏ biến động thế nào?
Trong bối cảnh Tehran đối mặt với sự chia rẽ nội bộ sâu sắc, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra quyết định quan trọng về việc gia hạn lệnh ngừng bắn. Động thái này không chỉ làm xoay chuyển tình thế quân sự mà còn gây tác động mạnh mẽ đến thị trường tài chính toàn cầu.
Theo TTXVN, ngày 21/4, Nhà Trắng chính thức thông báo việc tiếp tục duy trì lệnh ngừng bắn đối với Iran, thay vì để văn bản này hết hiệu lực vào ngày 22/4 như kế hoạch ban đầu. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh phía Mỹ nhận định chính quyền Tehran đang mất đi sự thống nhất cần thiết để tiến hành các cuộc thương thảo.
Tổng thống Donald Trump khẳng định trạng thái ngừng bắn sẽ được duy trì "cho đến khi" các đại diện và giới lãnh đạo Iran đưa ra được một "đề xuất thống nhất" nhằm kết thúc xung đột với Mỹ và Israel. Ông nhấn mạnh việc chính phủ Iran đang bị chia rẽ là một thực tế "không có gì bất ngờ".
Đáng chú ý, quyết định này có sự tác động lớn từ các nỗ lực ngoại giao khu vực. Theo ông Trump: "Dựa trên thực tế rằng Chính phủ Iran đang bị chia rẽ nghiêm trọng - điều không có gì bất ngờ - và theo đề nghị của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir, chúng tôi đã được yêu cầu tạm dừng cuộc tấn công vào Iran cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất”.
Dù gia hạn lệnh ngừng bắn, người đứng đầu Nhà Trắng vẫn chỉ thị quân đội Mỹ duy trì tình trạng phong tỏa nghiêm ngặt. Lực lượng vũ trang Mỹ được lệnh giữ trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất để ứng phó với mọi tình huống phát sinh trong thời gian chờ đợi phản hồi chính thức từ phía Tehran.
Tiến trình ngoại giao hiện đang gặp nhiều rào cản khi Phó Tổng thống JD Vance buộc phải hoãn chuyến thăm Pakistan để tập trung xử lý các cuộc đàm phán. Pakistan hiện đóng vai trò trung gian then chốt, nỗ lực thuyết phục Tehran ngồi vào bàn thương lượng trong khi chưa có bên nào tuyên bố hủy bỏ thảo luận.
Chia sẻ trên chương trình "Squawk Box" của CNBC, ông Trump thừa nhận bản thân "không muốn" thực hiện việc gia hạn này. Tuy nhiên, trước áp lực ngoại giao từ Pakistan và việc Tehran chưa có cam kết rõ ràng, Tổng thống Mỹ đã phải thực hiện bước nhượng bộ nhằm tìm kiếm một cơ hội hòa bình khác.
Song song với các lệnh tạm dừng tấn công, Washington vẫn gia tăng áp lực quân sự và kinh tế. Lần đầu tiên bên ngoài Trung Đông, lực lượng Mỹ đã kiểm tra một tàu chở dầu bị trừng phạt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hành động này minh chứng cho việc Mỹ đang mở rộng phạm vi kiềm tỏa Iran trên quy mô quốc tế.
Tâm lý lo ngại về việc không đạt được thỏa thuận trước khi lệnh cũ hết hạn đã khiến chứng khoán Mỹ lao dốc trong phiên 21/4. Chỉ số S&P 500 mất 0,63%, Nasdaq Composite giảm 0,59% và Dow Jones bốc hơi hơn 293 điểm. Đặc biệt, Nasdaq đã đứt chuỗi 13 phiên tăng liên tiếp – chuỗi tăng dài nhất từ năm 1992.
Trái ngược với sự ảm đạm của chứng khoán, giá dầu thô ghi nhận mức tăng đột biến sau chuỗi ngày giảm sâu. Giá dầu WTI vọt lên 92,13 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 3,14% đạt mức 98,48 USD/thùng. Sự đảo chiều này phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư vào diễn biến mới tại Trung Đông.
Thông tin gia hạn ngừng bắn được công bố ngay sau giờ đóng cửa thị trường được dự báo sẽ xoa dịu áp lực tâm lý cho các nhà đầu tư tại Phố Wall. Trước đó, kỳ vọng về việc chấm dứt chiến tranh đã giúp S&P 500 lập đỉnh lịch sử khi vượt mốc 7.100 điểm.
