Giá vật liệu xây dựng tăng chóng mặt: Cát xây dựng lập đỉnh 920.000 đồng/m3, người dân vỡ mộng an cư
Cơn sốt giá vật liệu xây dựng từ đầu năm 2026 đang tạo ra áp lực đè nặng lên thị trường. Với mức tăng chạm ngưỡng 30%, nhiều gia đình buộc phải đình bản kế hoạch xây nhà, trong khi doanh nghiệp chật vật tìm cách ‘hạ nhiệt’ bài toán chi phí đầu vào.
Thị trường vật liệu xây dựng (VLXD) từ đầu năm 2026 ghi nhận những biến động mạnh, gây ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch an cư của người dân. Ghi nhận của báo Lao Động, tại Phú Thọ, chị Hoàng Hải cho biết dự toán căn nhà từ 1,6 tỉ đồng vào năm ngoái đã vọt lên hơn 1,9 tỉ đồng ở thời điểm hiện tại.
“Chi phí tăng quá nhanh khiến gia đình rất băn khoan, chưa biết có nên xây ngay hay chờ thêm” - chị Hải chia sẻ. Tình trạng này không hiếm gặp khi nhiều hộ gia đình phải tính toán lại quy mô công trình hoặc chấp nhận tạm ngưng thi công để chờ giá ổn định.
Tại tỉnh Sơn La, cung cầu mất cân đối khiến mặt bằng giá VLXD tăng phổ biến từ 10-23%. Điển hình là trường hợp chị Quàng Thị Hương (phường Chiềng An), dù đã dự toán 1,5 tỉ đồng cho ngôi nhà 2 tầng nhưng thực tế chi phí đã phát sinh thêm hơn 20%.
Ghi nhận từ các đại lý, mặt hàng sắt thép liên tục điều chỉnh giá. Thép thanh vằn D10 CB300V hiện dao động từ 16.000 đến gần 17.000 đồng/kg. Bên cạnh đó, đá xây dựng cũng ghi nhận mức tăng thêm từ 30.000 đến 40.000 đồng/m2 so với giai đoạn trước.
Đáng lo ngại nhất là tình trạng khan hiếm cát xây dựng cục bộ dẫn đến giá cước vận chuyển đẩy lên cao. Tại khu vực Sông Mã, giá cát bê tông tại nguồn là 260.000-320.000 đồng/m2, nhưng khi về đến trung tâm có thể đạt mức 680.000 đồng/m2.
Tại các huyện vùng cao như Vân Hồ, Mộc Châu, giá cát vận chuyển từ Nghệ An lên thậm chí chạm mốc 900.000-920.000 đồng/m2. Nguyên nhân chủ yếu do nguồn cung nội tỉnh hạn chế và chi phí logistics đường dài chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá.
Các vật liệu thiết yếu khác như xi măng hiện giữ mức 1-2 triệu đồng/tấn; gạch xây dựng từ 1.700-2.130 đồng/viên. Bê tông tươi mác 300 cũng duy trì ở ngưỡng cao, khoảng 1,5-1,7 triệu đồng/m2, tạo áp lực cộng dồn lên tổng mức đầu tư công trình.
Đại diện doanh nghiệp khai thác cát thừa nhận, chi phí đầu vào leo thang buộc họ phải điều chỉnh giá bán ra. Hệ quả là nhu cầu thị trường đang có dấu hiệu chững lại, nhiều công trình xây dựng dân dụng chỉ thi công cầm chừng để nghe ngóng.
Để tháo gỡ khó khăn, tỉnh Sơn La đã bổ sung 54 mỏ khoáng sản mới gồm đá, cát, đất sét. Chính quyền kỳ vọng việc tăng cường nguồn cung này sẽ giúp giảm áp lực giá, đồng thời đẩy mạnh đấu giá quyền khai thác và đơn giản hóa thủ tục pháp lý.
Cơ quan chức năng cũng khuyến khích sử dụng các phương án thay thế như cát nghiền hoặc tận dụng nguồn đất đá dư thừa từ các dự án khác. Đây được xem là giải pháp bền vững để ứng phó với tình trạng cạn kiệt tài nguyên khoáng sản tự nhiên.
Tại Phú Thọ, UBND tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt việc kiểm tra, giám sát chấp hành pháp luật về giá. Tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan tuyệt đối không để xảy ra hiện tượng găm hàng, thổi giá hoặc tung tin giả gây nhiễu loạn thị trường vật liệu.
Sở Xây dựng có trách nhiệm cập nhật giá thị trường sát thực tế theo tháng để chủ đầu tư chủ động lập dự toán. Việc công bố giá kịp thời là cơ sở quan trọng để các bên điều chỉnh hợp đồng xây dựng, đặc biệt là các gói thầu trọn gói.
Trong bối cảnh hiện nay, các chủ đầu tư được khuyến cáo cần kiểm soát chặt chẽ chi phí và phối hợp sát sao với nhà thầu. Việc lựa chọn thời điểm thi công và vật liệu phù hợp là giải pháp then chốt để vượt qua giai đoạn biến động giá hiện tại.
