Trước sự gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, các nền kinh tế hàng đầu châu Á đang ráo riết xoay trục sang năng lượng Mỹ. Chiến lược mới từ chính quyền Tổng thống Donald Trump hứa hẹn trở thành ‘cứu cánh’ thay thế các nguồn cung đầy rủi ro chiến sự.
Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Trung Đông đang đẩy các cường quốc kinh tế châu Á vào tình thế hiểm nghèo. Theo Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum, các quốc gia khu vực này đang khát khao tăng cường nhập khẩu năng lượng từ Mỹ nhằm chấm dứt sự lệ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông vốn đang bị bủa vây bởi xung đột.
Trả lời CNBC ngày 23/3, ông Burgum nhấn mạnh: "Họ muốn tăng mua năng lượng từ Mỹ". Quan chức này khẳng định kế hoạch năng lượng của Tổng thống Donald Trump được thiết kế nhằm cung cấp một giải pháp thay thế ổn định cho các đồng minh, tách rời khỏi các khu vực bất ổn chính trị.
Phân tích về lợi thế của Mỹ, ông Burgum cho biết: "Các đồng minh và bằng hữu của chúng tôi có thể mua hàng từ Mỹ, thay vì các quốc gia gây ra chiến sự hay tài trợ khủng bố". Hiện tại, dù là nhà sản xuất dầu khí lớn nhất thế giới, xuất khẩu dầu thô của Mỹ năm 2025 chỉ đạt 4 triệu thùng/ngày, giảm 3% so với năm trước.
Áp lực tìm nguồn cung mới đè nặng lên Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Sự cố này gây ra đợt gián đoạn cung ứng lớn nhất lịch sử. Eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải quan trọng ghi nhận lượng tàu qua lại sụt giảm nghiêm trọng kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2.
Theo Reuters, tại hội nghị CERAWeek, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Takehiko Matsuo tiết lộ Tokyo lệ thuộc tới 90% lượng dầu nhập khẩu qua eo biển này. Đánh giá về tình hình hiện tại, ông Matsuo thừa nhận: "Tác động là rất lớn". Nhật Bản đang ráo riết tìm kiếm lựa chọn thay thế dù quy trình này không hề đơn giản.
Bên cạnh dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng rơi vào vòng xoáy khủng hoảng. Các cuộc tấn công của Iran vào hạ tầng năng lượng Qatar tuần trước đã thổi bay 20% nguồn cung LNG toàn cầu. Trong bối cảnh đó, ông Matsuo nhận định: "Mỹ là một trong những nguồn năng lượng thay thế được các nước châu Á kỳ vọng nhiều nhất".
Để đáp ứng nhu cầu, bang Alaska được quy hoạch trở thành trọng tâm trong chiến lược an ninh năng lượng của Mỹ. Chính quyền ông Trump đã ưu tiên dự án LNG khổng lồ tại đây, đồng thời tổ chức đấu giá cho thuê khai thác tại khu dự trữ dầu mỏ quốc gia Alaska để tăng sản lượng xuất khẩu.
Lợi thế vận tải là yếu tố then chốt giúp năng lượng Mỹ chiếm ưu thế. Ông Burgum tiết lộ dầu khí từ Alaska chỉ mất 8 ngày để cập bến các đồng minh châu Á. Đáng chú ý, có tới 5 ngày hành trình nằm trong vùng lãnh hải an toàn của Mỹ dọc quần đảo Aleutian.
Kết thúc bài phỏng vấn, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ tái khẳng định sự ưu việt của lộ trình này nhằm trấn an các đối tác chiến lược tại Thái Bình Dương: "Vì thế, đó là một nguồn cung năng lượng an toàn".