Hé lộ danh sách các quốc gia được Iran ‘mở cửa’ cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz
Giữa tâm điểm căng thẳng Trung Đông, việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz — mạch máu vận chuyển 20% năng lượng toàn cầu đang tạo ra áp lực. Tuy nhiên, cánh cửa đi qua tuyến hàng hải huyết mạch này vẫn mở ra cho những quốc gia đáp ứng được các điều kiện đàm phán riêng biệt.
Sau khi xung đột bùng phát, Tehran đã thực hiện biện pháp phong tỏa tại eo biển Hormuz. Đây là khu vực trọng yếu, kiểm soát lưu thông khoảng 1/5 trữ lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Theo hãng tin Al Jazeera, cuối tuần trước, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên tiếng đính chính rằng tuyến đường này không bị đóng cửa hoàn toàn. Theo ông, tàu thuyền vẫn có thể lưu thông nếu thiết lập liên lạc với phía Iran.
Ông Araghchi khẳng định rõ quan điểm: "Eo biển Hormuz chỉ đóng cửa đối với tàu thuyền thuộc về đối thủ của chúng tôi, thuộc về những nước nào đang tấn công chúng tôi và đồng minh của họ. Mọi tàu thuyền khác đều được đi lại tự do, miễn là họ có liên hệ với Iran để đàm phán".
Số liệu từ Bloomberg cho thấy Pakistan là một trong những quốc gia đầu tiên thông quan thành công. Ngày 15/3, tàu chở dầu Karachi mang cờ nước này đã chính thức rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
Ấn Độ cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực sau nỗ lực ngoại giao. Đại sứ Iran tại Ấn Độ, ông Mohammad Fathali, xác nhận Tehran đồng ý cho một số tàu vận tải của New Delhi di chuyển qua khu vực này vào ngày 14/3.
Truyền thông Ấn Độ xác nhận hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) đã vượt eo biển an toàn. Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng thông báo có một tàu được phép đi qua trong tổng số 15 tàu đang chờ đợi tại đây.
Bộ trưởng Giao thông Thổ Nhĩ Kỳ Abdulkadir Uraloglu cho biết: "Có 15 con tàu thuộc quyền sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ đang ở gần eo biển Hormuz. Chính phủ Iran đã cho phép 1 con tàu trong số này đi qua".
Đáng chú ý, Trung Quốc đang thảo luận với Iran để xây dựng một "hành lang xanh" cho tàu chở năng lượng từ Qatar. Có thông tin Tehran yêu cầu các giao dịch dầu mỏ phải thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ để được cấp phép.
Ở khối châu Âu, Pháp và Italia được cho là đã chủ động liên hệ với Tehran. Theo Financial Times, hai quốc gia này đang tiến hành đàm phán nhằm tìm kiếm lối đi an toàn cho đội tàu thương mại của mình.
Hiện tại, eo biển Hormuz vẫn là "điểm nóng" điều tiết dòng chảy năng lượng thế giới. Việc tàu thuyền có được lưu thông hay không phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả đàm phán trực tiếp với chính phủ Iran.