Ai sẽ kế vị Lãnh tụ Tối cao Iran? Danh sách ứng viên sáng giá và 'ẩn số' từ tiết lộ của Donald Trump
Truyền thông nhà nước Iran xác nhận Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã tử vong sau cuộc tấn công hiệp đồng của Mỹ và Israel ngày 28/2. Trong bối cảnh khoảng trống quyền lực xuất hiện, cuộc đua tìm người kế nhiệm đang trở nên nóng hơn bao giờ hết với những cái tên tầm cỡ.
Sự kiện Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel hôm 28/2 đã gây chấn động toàn cầu. Thông tin chấn động này đã được các cơ quan thông tấn nhà nước Iran đồng loạt đăng tải, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong tình hình chính trị tại Trung Đông.
Hiện tại, danh tính người tiếp quản vị trí quyền lực nhất Tehran vẫn là một ẩn số lớn. Ông Khamenei chưa từng đưa ra tuyên bố chính thức nào về người thừa kế trước khi qua đời. Điều này buộc Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ cao cấp phải khẩn trương thực hiện quy trình bầu chọn nhà lãnh đạo tiếp theo.
Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu đầy ẩn ý về vấn đề này. Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, khi được hỏi về nhân vật đang điều hành Iran hiện nay, ông Trump khẳng định: “Tôi biết chính xác là ai, nhưng tôi không thể nói cho bạn biết”.
Tổng thống Mỹ cũng không giấu giếm việc ông có kỳ vọng riêng về nhân sự lãnh đạo tương lai của quốc gia này. Ông nhận định ngắn gọn: “Có một số ứng cử viên sáng giá”. Dựa trên phân tích của giới chuyên gia, danh sách những gương mặt tiềm năng nhất đã bắt đầu lộ diện với những đặc điểm riêng biệt.
Ứng viên hàng đầu được nhắc đến là Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, con trai thứ hai của cố Lãnh tụ. Ông sở hữu ảnh hưởng sâu rộng nhờ mối liên kết chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lực lượng Basij. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là sự phản đối truyền thống "cha truyền con nối" trong giới giáo sĩ Shia.
Một gương mặt khác là Alireza Arafi, 67 tuổi, hiện đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia. Ông Arafi là nhân vật thân tín của ông Khamenei và có uy tín lớn trong hệ thống giáo dục tôn giáo. Dù nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng, ông lại thiếu đi sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ các cơ quan an ninh.
Theo IranWire, đại diện cho phe bảo thủ cực đoan là giáo sĩ Mohammad Mehdi Mirbagheri, khoảng 60 tuổi. Ông nổi tiếng với quan điểm bài xích phương Tây quyết liệt và tư tưởng xung đột tôn giáo không thể thỏa hiệp. Hiện ông đang đứng đầu Học viện Khoa học Hồi giáo tại Qom, nhận được sự ủng hộ từ cánh giáo sĩ cứng rắn nhất.
Hassan Khomeini, 50 tuổi, lại mang đến một màu sắc khác biệt. Là cháu nội của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Ruhollah Khomeini, ông có lợi thế lớn về tính chính đáng cách mạng. Tuy nhiên, xu hướng tư tưởng ít cứng rắn và việc thiếu kinh nghiệm trong bộ máy an ninh là những điểm yếu chí mạng của ông.
Cuối cùng là Hashem Hosseini Bushehri, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Chuyên gia. Ông là giáo sĩ có thâm niên, am hiểu sâu sắc quy trình kế vị và có mối quan hệ tốt với giới lãnh đạo cũ. Dù vậy, tương tự ông Arafi, ông Bushehri không có sự gắn kết mật thiết với lực lượng vũ trang IRGC.
Cục diện quyền lực tại Iran đang đứng trước những biến số khó lường. Quyết định cuối cùng của Hội đồng Chuyên gia sẽ không chỉ định hình tương lai của Iran mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến bàn cờ địa chính trị thế giới trong thời gian tới. Thế giới đang nín thở theo dõi từng động thái từ Tehran.
