Dự báo thời tiết mùa đông năm nay tại châu Âu đang thu hút sự chú ý khi xoáy cực Bắc có dấu hiệu suy yếu sớm. Diễn biến này có thể mở đường cho không khí lạnh tràn xuống một số khu vực trong những tuần tới.
Xoáy cực Bắc suy yếu sớm, nguy cơ không khí lạnh tràn xuống châu Âu
Những dấu hiệu bất thường trong hoạt động của xoáy cực tầng bình lưu phía trên Bắc Cực đang khiến các nhà khí tượng chú ý. Theo các mô hình dự báo, hệ thống này có thể suy yếu đáng kể trong khoảng 10 ngày tới, dù thông thường đây là thời điểm xoáy cực bắt đầu tăng cường để chuẩn bị cho mùa đông ở Bắc bán cầu.
Sự thay đổi trên có thể làm gia tăng khả năng xảy ra hiện tượng nóng lên đột ngột tầng bình lưu (SSW). Đây là một quá trình khí quyển có khả năng tác động đến thời tiết tại các khu vực vĩ độ trung bình ở Bắc bán cầu, trong đó có một số vùng thuộc châu Âu.
Xoáy cực là hệ thống áp suất thấp quy mô lớn chứa khối không khí lạnh, tồn tại ở độ cao lớn phía trên Bắc Cực. Trong mùa hè, hệ thống này thường suy yếu, sau đó dần hoạt động mạnh hơn khi bước vào mùa thu và mùa đông.
Khi xoáy cực duy trì trạng thái ổn định, những luồng gió mạnh chuyển động ngược chiều kim đồng hồ giúp giữ phần lớn không khí lạnh tập trung quanh Bắc Cực. Ngược lại, nếu hoàn lưu này bị xáo trộn, cấu trúc xoáy cực có thể suy yếu, tạo điều kiện để không khí lạnh dịch chuyển xuống các vĩ độ thấp hơn.
Những khu vực nào có thể chịu ảnh hưởng của thời tiết lạnh?
Hiện tượng nóng lên đột ngột tầng bình lưu xảy ra khi nhiệt độ tại tầng khí quyển này tăng nhanh trong thời gian ngắn. Mức tăng đôi khi có thể lên tới 50 độ C chỉ sau vài ngày. Đi kèm với đó là sự suy giảm mạnh, thậm chí đảo chiều, của các luồng gió tây bao quanh xoáy cực.
Những biến động ở tầng bình lưu có thể kéo theo thay đổi trong hệ thống khí quyển phía dưới. Tuy nhiên, tác động đến thời tiết mặt đất thường không xuất hiện ngay lập tức mà có thể được ghi nhận sau vài tuần.
Các mô hình dự báo hiện tại đánh giá khả năng xoáy cực suy yếu đáng kể ở mức cao. Nếu kịch bản này xảy ra, một số khu vực vĩ độ trung bình tại châu Âu có thể chịu ảnh hưởng của những đợt không khí lạnh trong giai đoạn tiếp theo.
Dù vậy, giới dự báo chưa ghi nhận tín hiệu cho thấy một đợt rét đậm cực đoan trên diện rộng sẽ xuất hiện trong 2-3 tuần tới. Phạm vi, cường độ và thời điểm tác động vẫn phụ thuộc vào diễn biến thực tế của xoáy cực trong thời gian tới.
Nam Âu đối mặt mưa lớn, gió mạnh trong ngày 3/11
Bên cạnh nguy cơ thời tiết lạnh hơn trong những tuần tiếp theo, một số quốc gia Nam Âu đang chịu ảnh hưởng của hình thái thời tiết bất ổn khác. Đáng chú ý, vùng áp thấp mạnh hình thành trên Địa Trung Hải trong tuần trước được dự báo mang theo mưa lớn và gió mạnh đến miền Trung, miền Nam Italy trong ngày 3/11.
Cảnh báo thời tiết đã được ban hành tại những khu vực chịu ảnh hưởng. Ở các vùng địa hình cao thuộc miền Nam Italy, lượng mưa có thể vượt 100mm trong vòng 24 giờ, làm tăng nguy cơ ngập lụt và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm liên quan.
Theo dự báo, vùng áp thấp sẽ di chuyển về phía Đông qua biển Ionian trước khi tiến đến Hy Lạp. Quốc gia này cũng đang trong quá trình khắc phục hậu quả sau một tuần ghi nhận mưa nhiều và tình trạng thời tiết bất ổn nghiêm trọng.
