17 năm mòn mỏi đòi nhà nhờ bạn đứng tên, Việt kiều Mỹ đối mặt cú ‘đánh úp phút chót’ ngay trước ngày cưỡng chế
Chuẩn bị được nhận lại nhà, Việt Kiều Mỹ bất ngờ phải đối mặt với “cú đánh úp” phút chót.
Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao vừa ban hành quyết định kháng nghị đối với bản án phúc thẩm của TAND TP HCM trong vụ tranh chấp nhà đất tại số 10A đường Cửu Long, phường Tân Sơn Hòa, liên quan đến ông Huỳnh Larry Hưng (74 tuổi, Việt kiều Mỹ). Động thái này được đưa ra dù chính VKSND Tối cao thừa nhận phán quyết của hai cấp tòa buộc bị đơn giao trả nhà cho ông Hưng là “có căn cứ”.
Kháng nghị được thực hiện theo đề nghị của bà Huỳnh Thị Minh Thư – người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong vụ án – với lý do quá trình giải quyết có vi phạm thủ tục tố tụng. VKSND Tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hủy cả bản án phúc thẩm của TAND TP HCM và bản án sơ thẩm của TAND quận Tân Bình (cũ), giao hồ sơ về cho TAND Khu vực 4 xét xử lại từ đầu.
Đáng chú ý, đây đã là lần thứ ba vụ án bị kháng nghị, diễn ra đúng thời điểm cơ quan thi hành án TP HCM đang chuẩn bị tổ chức cưỡng chế căn biệt thự có diện tích hơn 466 m², ước tính giá trị gần 100 tỷ đồng, để bàn giao cho ông Hưng. Nếu kháng nghị được chấp nhận, vụ kiện kéo dài suốt 17 năm với hàng loạt bản án và quyết định giám đốc thẩm có nguy cơ quay lại điểm xuất phát.
VKSND Tối cao nêu loạt vi phạm tố tụng
Trong nội dung kháng nghị, VKSND Tối cao tiếp tục khẳng định việc tòa án hai cấp chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Hưng là phù hợp. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng quá trình giải quyết vụ án chưa bảo đảm đầy đủ thủ tục pháp lý.
Theo đó, diện tích đất tranh chấp có tổng khuôn viên hơn 466 m² nhưng mới chỉ hơn 117 m² được công nhận quyền sử dụng đất. Dù vậy, tòa án các cấp lại không đưa UBND có thẩm quyền tham gia tố tụng. Ngoài ra, yêu cầu của bị đơn về việc xem xét “công sức quản lý, bảo quản tài sản” không được giải quyết trong cùng vụ án, mà bị tách ra thành vụ việc khác, bị cho là chưa phù hợp với Án lệ số 02/2016.
VKSND Tối cao cũng cho rằng tòa án chưa làm rõ hiện trạng thực tế nhà đất, trong khi lại tuyên toàn bộ diện tích hơn 466 m² thuộc quyền sở hữu của ông Hưng. Theo quan điểm của VKS, chỉ phần diện tích đã được công nhận hợp pháp mới nên giao cho nguyên đơn, phần còn lại cần tạm giao quản lý để làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận.
Ngoài ra, việc giao toàn bộ khu đất có thể ảnh hưởng đến quyền lối đi của các thửa đất phía trong theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, song vấn đề này chưa được tòa án xem xét đầy đủ. VKSND Tối cao nhận định, những thiếu sót trên khiến bản án khó thi hành và chưa có đủ cơ sở pháp lý vững chắc.
Ông Huỳnh Larry Hưng đứng trước căn biệt thự mua 20 năm trước, chờ cơ quan thi hành án cưỡng chế bàn giao cho mình, nhưng bất ngờ buổi làm việc bị tạm hoãn, ngày 18/12
Việt kiều Mỹ phản đối quyết định kháng nghị
Trao đổi với báo chí, ông Huỳnh Larry Hưng cho biết ông không đồng tình với quan điểm của VKSND Tối cao. Theo ông, việc đăng ký biến động hay cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ là thủ tục hành chính phát sinh từ giao dịch dân sự, không bắt buộc phải đưa cơ quan cấp giấy vào tham gia tố tụng, phù hợp với hướng dẫn tại Công văn 64/2019 của TAND Tối cao.
Liên quan đến vấn đề “công sức gìn giữ tài sản”, ông Hưng dẫn lại các văn bản cam kết do vợ chồng ông Huỳnh Quang Trung và bà Lê Thị Vựng lập năm 2007, trong đó xác nhận việc đứng tên nhà đất chỉ mang tính hình thức và khi hoàn trả sẽ không kèm theo bất kỳ điều kiện nào. Theo ông, đây là thỏa thuận dân sự rõ ràng nên không thể áp dụng án lệ để tính công sức.
Bản cam kết mà vợ chồng ông Trung ký năm 2007 tại Văn phòng luật sư, về việc đứng tên giúp ông Hưng mà "không yêu cầu bất cứ điều kiện gì"
Ông Hưng cũng cho rằng trong suốt quá trình xét xử nhiều năm, phía bị đơn chưa từng đưa ra yêu cầu cụ thể nào về việc bồi hoàn công sức quản lý nhà đất.
Về diện tích khuôn viên, ông Hưng trình bày căn nhà được mua từ đầu những năm 1990, phần diện tích xây dựng và sân vườn đã nhiều lần thay đổi theo đo vẽ thực tế và đều được kê khai, nộp thuế đầy đủ. Khi xảy ra tranh chấp, việc đo đạc gặp khó khăn do phía gia đình bà Vựng không hợp tác, buộc tòa án phải sử dụng các bản vẽ do chính phía bị đơn cung cấp để làm căn cứ giải quyết.
Ngoài ra, ông Hưng cho biết còn mua thêm hai thửa đất liền kề phía sau, nâng tổng diện tích khu đất lên hơn 700 m². Trong các bản cam kết trước đây, vợ chồng ông Trung cũng xác nhận toàn bộ khu đất tại số 10A Cửu Long, kể cả phần chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, đều là tài sản đứng tên hộ cho ông.
“Tôi đã kiệt quệ cả về sức khỏe lẫn tinh thần sau 17 năm theo đuổi vụ kiện. Nếu vụ án tiếp tục bị hủy để xét xử lại, có lẽ tôi không đủ thời gian để chờ ngày được nhận lại căn nhà của mình”, ông Hưng chia sẻ.
Từ nhờ bạn đứng tên đến tranh chấp kéo dài
Theo hồ sơ, năm 1993, do quy định pháp luật thời điểm đó chưa cho phép người nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam, ông Huỳnh Larry Hưng đã nhờ vợ chồng người bạn thân đứng tên mua căn nhà tại số 10A Cửu Long. Sau khi gia đình người bạn định cư ở nước ngoài, việc đứng tên tiếp tục được chuyển sang vợ chồng ông Huỳnh Quang Trung.
Năm 2006 và 2007, ông Trung cùng vợ là bà Lê Thị Vựng nhiều lần lập giấy xác nhận, cam kết việc đứng tên chỉ mang tính chất giúp đỡ, căn nhà và toàn bộ khuôn viên thuộc quyền sở hữu của ông Hưng. Tuy nhiên, sau khi ông Trung qua đời năm 2008, bà Vựng không chấp nhận giao lại nhà đất theo thỏa thuận.
Năm 2009, ông Hưng khởi kiện ra tòa. Trong quá trình giải quyết, bà Vựng ký hợp đồng tặng cho một phần nhà đất cho các con, khiến tranh chấp càng trở nên phức tạp. Dù phía bị đơn phủ nhận việc đứng tên hộ, các kết luận giám định đều xác định chữ ký trong các bản cam kết là của bà Vựng.
Tháng trước, cơ quan thi hành án TP HCM đã lên phương án cưỡng chế bàn giao nhà cho ông Hưng, song kế hoạch phải tạm dừng để chờ xem xét quyết định kháng nghị mới nhất của VKSND Tối cao.
