Trái đất có bao nhiêu vàng? Hé lộ con số khiến nhiều người không thể tưởng tượng
Vàng được xem là một trong những kim loại quý giá nhất thế giới, gắn liền với lịch sử tiền tệ, quyền lực và sự giàu có của nhiều nền văn minh. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng toàn bộ số vàng con người từng khai thác trong hàng nghìn năm nếu được nấu chảy và đúc lại chỉ tạo thành một khối lập phương có kích thước khá khiêm tốn.
Hơn 220.000 tấn vàng đã được con người khai thác
Trong suốt chiều dài lịch sử, vàng luôn là kim loại được săn tìm và tích trữ. Từ những món trang sức, đồng tiền cổ cho đến các thỏi vàng trong kho dự trữ quốc gia, kim loại này hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế.
Vậy nhân loại đã khai thác được bao nhiêu vàng? Câu trả lời có thể khiến nhiều người bất ngờ.
Tổng lượng vàng từng được khai thác và hiện vẫn tồn tại trên mặt đất ước tính đạt khoảng 220.700 tấn vào cuối năm 2025.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council - WGC), tổng lượng vàng từng được khai thác và hiện vẫn tồn tại trên mặt đất ước tính đạt khoảng 220.700 tấn vào cuối năm 2025. Đến cuối quý II/2026, con số này được cập nhật lên khoảng 222.600 tấn.
Lượng vàng nói trên bao gồm nhiều dạng khác nhau như trang sức, vàng miếng, tiền xu, tài sản dự trữ của các ngân hàng trung ương và vàng phục vụ sản xuất công nghiệp.
Để hình dung quy mô thực tế, có thể thử giả định toàn bộ số vàng này được thu gom, nấu chảy rồi đổ vào một khuôn hình lập phương.
Vàng có khối lượng riêng rất lớn, khoảng 19,3 tấn/m³. Vì vậy, hơn 220.000 tấn vàng chỉ tạo thành một khối vật chất có thể tích khoảng 11.500m³.
Nếu đúc thành hình lập phương, mỗi cạnh của khối vàng chỉ dài khoảng 22,5m, tương đương chiều cao một tòa nhà khoảng 7 tầng.
Nói cách khác, toàn bộ lượng vàng con người đã khai thác qua hàng nghìn năm có thể nằm gọn trong một khối lập phương với kích thước không quá đồ sộ như nhiều người vẫn tưởng tượng.
Đây cũng là một nghịch lý thú vị của vàng: Dù có giá trị kinh tế khổng lồ và được tích lũy qua nhiều thế hệ, tổng thể tích vật chất của kim loại quý này lại tương đối nhỏ.
Nếu nấu chảy tất cả số vàng từng khai thác đúc thành một khối lập phương, mỗi cạnh của khối vàng chỉ dài khoảng 22,5 mét.
Hàng trăm nghìn tấn vàng hiện đang nằm ở đâu?
Một đặc tính khiến vàng trở nên đặc biệt là khả năng chống ăn mòn và độ bền rất cao. Kim loại này gần như không bị phá hủy trong các điều kiện thông thường. Bởi vậy, phần lớn lượng vàng từng được khai thác vẫn còn tồn tại, dù đã trải qua nhiều lần chuyển đổi hình dạng và mục đích sử dụng.
Theo thống kê của WGC vào cuối năm 2025, vàng trang sức chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lượng vàng trên mặt đất, với khoảng 99.700 tấn, tương đương 45%.
Đứng tiếp theo là vàng miếng và tiền xu phục vụ mục đích đầu tư, với khoảng 47.000 tấn, chiếm 21% tổng lượng vàng đã khai thác.
Các ngân hàng trung ương và tổ chức chính thức trên thế giới đang nắm giữ khoảng 38.600 tấn vàng, tương đương 17%. Trong khi đó, các quỹ hoán đổi danh mục vàng (ETF) sở hữu khoảng 4.000 tấn. Phần còn lại được phân bổ cho những ứng dụng công nghiệp, công nghệ và các hình thức đầu tư, lưu trữ khác.
Điều đáng chú ý là vàng không dễ dàng biến mất khỏi nền kinh tế sau khi được khai thác. Một chiếc nhẫn cũ có thể được nấu chảy để tạo thành thỏi vàng, sau đó tiếp tục được chế tác thành trang sức mới hoặc trở thành tài sản tích trữ.
Chính khả năng tái sử dụng này khiến lượng vàng tồn tại trên mặt đất ngày càng tăng theo thời gian. Nguồn cung chủ yếu được bổ sung thông qua hoạt động khai thác mới, thay vì phải liên tục thay thế lượng vàng đã bị tiêu hao.
Trong lòng Trái đất còn bao nhiêu vàng chưa được khai thác?
Nếu hơn 220.000 tấn là lượng vàng con người đã đưa lên khỏi lòng đất, vậy còn bao nhiêu kim loại quý đang nằm trong các mỏ khoáng sản?
Để trả lời câu hỏi này, giới chuyên môn thường phân biệt giữa hai khái niệm là trữ lượng vàng và tài nguyên vàng. Trong đó, trữ lượng vàng là phần vàng đã được xác định trong các mỏ và có khả năng khai thác mang lại hiệu quả kinh tế với điều kiện công nghệ, giá cả và chi phí hiện tại. Còn tài nguyên vàng bao gồm lượng vàng được xác định hoặc dự báo dựa trên các bằng chứng địa chất, nhưng chưa chắc đã đáp ứng điều kiện khai thác có lãi.
Lượng vàng được khai thác mỗi năm hiện nay vẫn khá nhỏ so với tổng lượng vàng đã tồn tại trên mặt đất.
Theo ước tính của WGC vào cuối năm 2025, thế giới có khoảng 54.770 tấn vàng thuộc nhóm trữ lượng có thể khai thác về mặt kinh tế. Tổng tài nguyên vàng được đánh giá theo các mức độ tin cậy địa chất khác nhau vào khoảng 132.110 tấn.
Hai con số này không thể cộng trực tiếp với nhau, bởi trữ lượng là một phần nằm trong tài nguyên vàng.
Ngoài ra, quy mô trữ lượng và tài nguyên không phải những con số cố định. Chúng có thể thay đổi khi các nhà địa chất phát hiện mỏ mới, giá vàng biến động hoặc công nghệ khai thác được cải tiến.
Trong khi đó, sản lượng khai thác vàng mỗi năm vẫn tương đối nhỏ so với tổng lượng vàng đã tồn tại trên mặt đất. Năm 2025, sản lượng khai thác vàng toàn cầu ước tính đạt khoảng 3.672 tấn.
Điều này cho thấy dù hoạt động tìm kiếm và khai thác vàng vẫn diễn ra trên khắp thế giới, lượng vàng mới được bổ sung mỗi năm chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng nguồn cung tích lũy qua lịch sử.
Bí mật về lượng vàng khổng lồ nằm sâu trong lõi Trái đất.
Những thống kê về vàng đã khai thác và trữ lượng dưới lòng đất thực chất chưa phản ánh toàn bộ lượng kim loại quý tồn tại trên hành tinh.
Vàng phân bố trong nhiều tầng cấu trúc của Trái đất. Ngoài phần nằm trong lớp vỏ mà con người có thể tiếp cận, một lượng đáng kể được cho là tồn tại ở những khu vực sâu hơn, vượt xa khả năng khai thác bằng công nghệ hiện nay.
Theo các giả thuyết địa chất, trong giai đoạn đầu hình thành Trái đất, khi hành tinh còn ở trạng thái nóng chảy, những nguyên tố có tỷ trọng lớn và có ái lực với sắt, trong đó có vàng, đã có xu hướng di chuyển xuống vùng lõi.
Quá trình phân tách vật chất này khiến một lượng vàng nguyên thủy rất lớn có thể bị giữ lại ở sâu bên trong hành tinh, thay vì tập trung tại lớp vỏ nơi con người đang tiến hành khai thác.
Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa thể xác định chính xác tổng khối lượng vàng tồn tại trong toàn bộ Trái đất, đặc biệt là lượng vàng nằm ở vùng lõi. Đây cũng là nguồn tài nguyên nằm ngoài khả năng tiếp cận của con người trong điều kiện công nghệ hiện tại.
