Bộ Công Thương giải đáp mọi thắc mắc của người dân về xăng E10: Xăng sinh học có hại động cơ không?
Sau khi xăng sinh học E10 được đưa vào sử dụng rộng rãi đã xuất hiện loạt câu hỏi liên quan. Trong đó, nổi bật là câu hỏi: Vì sao phải dùng xăng E10?, Xăng E10 có hại động cơ không?, Xe cũ, xe ít đi có cần chú ý không?, Nguồn cung và hạ tầng đã đủ chưa?...
Việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng rộng rãi không chỉ nhằm giảm lượng khí thải ra môi trường, mà còn được xem là một bước đi trong chiến lược giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, tăng khả năng tự chủ năng lượng và mở thêm đầu ra cho nguồn nguyên liệu sinh học trong nước.
Trao đổi về những băn khoăn liên quan đến lộ trình thay thế hoàn toàn xăng khoáng bằng xăng sinh học từ ngày 1/6/2026, TS Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết chủ trương này không phải là quyết định mang tính áp đặt, cũng không nhằm thu hẹp quyền lựa chọn của người tiêu dùng.
Theo ông, việc chuyển đổi xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam trong giảm phát thải khí nhà kính.
Đại diện Bộ Công Thương khẳng định, hệ thống pha chế, phối trộn xăng E5, E10 cũng như chất lượng nhiên liệu thương phẩm đều phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành. Trong quá trình triển khai, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành và địa phương sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm các đơn vị kinh doanh thực hiện đúng quy định.
Vì sao không tiếp tục bán song song nhiều loại xăng?
Trước thắc mắc của nhiều người dân về việc vì sao không duy trì đồng thời xăng khoáng và xăng sinh học để người tiêu dùng có thêm lựa chọn, TS Đào Duy Anh cho biết, giai đoạn trước Việt Nam đã từng áp dụng song song các loại nhiên liệu. Đây là bước đi cần thiết để người dân làm quen, thị trường có thời gian thích nghi, còn doanh nghiệp có điều kiện chuẩn bị hạ tầng phân phối, nguồn cung và kỹ thuật.
Tuy nhiên, kinh nghiệm tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu kéo dài tình trạng tồn tại quá nhiều chủng loại nhiên liệu cùng lúc sẽ phát sinh nhiều bất cập. Doanh nghiệp phải tăng chi phí logistics, lưu kho, tồn chứa và phân phối; hệ thống bán lẻ cũng gặp khó hơn trong vận hành. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi sang năng lượng xanh.
Theo Bộ Công Thương, xăng E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá là phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành. Việc sử dụng loại xăng này được kỳ vọng giúp giảm phát thải, giảm nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ ethanol và các nguyên liệu sinh học sản xuất trong nước.
Đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh, lộ trình chuyển đổi không được thực hiện một cách đột ngột mà đã được xây dựng theo từng bước, có đánh giá tác động. Trong quá trình triển khai, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và doanh nghiệp nhằm bảo đảm nguồn cung, chất lượng nhiên liệu, quyền lợi người tiêu dùng và thông tin truyền thông minh bạch.
Theo ông Đào Duy Anh, đây không chỉ là câu chuyện thay một loại xăng bằng một loại xăng khác, mà là một phần trong quá trình chuyển dịch năng lượng, hướng tới nền kinh tế phát thải thấp và phát triển bền vững hơn.
Bộ Công Thương: Tác động tiêu cực của xăng E10 với động cơ là rất nhỏ
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhất là xăng E10 có ảnh hưởng đến động cơ, hiệu suất vận hành hoặc tuổi thọ xe hay không.
Theo TS Đào Duy Anh, PVOil đã thử nghiệm phân phối xăng E10 tại Hà Nội và Hải Phòng từ đầu tháng 8/2025. Đến ngày 15/5/2026, doanh nghiệp này chính thức bán xăng E10 trên toàn hệ thống gần 1.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước.
Petrolimex cũng đã thử nghiệm kinh doanh xăng E10 tại một số cửa hàng ở TP.HCM và Vũng Tàu, sau đó phân phối trên toàn hệ thống từ ngày 20/5/2026. Đây là hai doanh nghiệp chiếm thị phần lớn, có vai trò quan trọng trong lộ trình chuyển đổi.
Đại diện Bộ Công Thương cho biết, từ khi xăng E5 được phân phối trên toàn quốc từ tháng 1/2018, đến giai đoạn thử nghiệm E10 từ tháng 8/2025 và triển khai rộng hơn từ giữa tháng 5/2026, Bộ Công Thương cũng như các doanh nghiệp lớn chưa ghi nhận khiếu nại chính thức nào từ người tiêu dùng về chất lượng xăng E5, E10 hoặc tác động tiêu cực đến hoạt động, tuổi thọ động cơ.
Các báo cáo thử nghiệm trong nước và quốc tế cũng cho thấy những ảnh hưởng bất lợi của xăng E10, nếu có, như mức tiêu hao nhiên liệu hoặc khả năng ăn mòn một số chi tiết, đều ở mức rất nhỏ.
Nguy cơ tách lớp có thể kiểm soát bằng tiêu chuẩn kỹ thuật
Liên quan đến lo ngại ethanol khi phối trộn với xăng khoáng có thể hấp thụ nước, gây hiện tượng tách lớp trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương cho rằng đây là vấn đề kỹ thuật đã được thế giới nghiên cứu và nhận diện từ lâu.
Về bản chất, ethanol có khả năng hấp thụ hơi nước. Nếu nước lọt vào bồn chứa hoặc hệ thống nhiên liệu vượt quá ngưỡng cho phép, có thể xảy ra hiện tượng phân tách giữa xăng và hỗn hợp ethanol - nước. Nguy cơ này thường xuất hiện ở những bồn bể không kín, còn tồn dư nước, nhiên liệu bị lưu kho quá lâu hoặc hạ tầng kỹ thuật chưa phù hợp với nhiên liệu có pha ethanol.
Tuy nhiên, cần phân biệt ethanol E100 dùng trong phối trộn công nghiệp với xăng thương phẩm E5, E10 bán ra thị trường. Sau khi phối trộn, hàm lượng ethanol trong xăng ở mức thấp và đã được tiêu chuẩn hóa để sử dụng an toàn với phần lớn phương tiện hiện nay.
Thực tế, xăng E10 đang được sử dụng tại nhiều quốc gia, trong đó có cả những nước có khí hậu nóng ẩm như Brazil, Thái Lan, Philippines và Ấn Độ.
Đối với Việt Nam, Bộ Công Thương đánh giá rủi ro kỹ thuật chủ yếu có thể phát sinh ở các hệ thống kho chứa cũ, thiết bị không kín, xe ít sử dụng trong thời gian dài hoặc phương tiện đời cũ chưa được bảo dưỡng phù hợp.
Để hạn chế các rủi ro này, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đang triển khai nhiều giải pháp như kiểm soát chất lượng ethanol E100 và xăng E5, E10; nâng cấp kho bãi, bồn bể, cột bơm để tương thích với nhiên liệu có ethanol; thường xuyên kiểm tra nước trong bồn chứa. Người dân cũng được khuyến cáo bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu, nhất là với xe cũ hoặc xe ít sử dụng.
Theo TS Đào Duy Anh, phát triển nhiên liệu sinh học phải đi cùng yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật, chất lượng nhiên liệu và quyền lợi của người tiêu dùng. Những rủi ro kỹ thuật liên quan đến xăng E10 có thể kiểm soát được nếu tuân thủ đúng tiêu chuẩn, công nghệ và quy trình vận hành.
Đã tham khảo chuyên gia, hiệp hội và kinh nghiệm quốc tế
Trước khi triển khai lộ trình thay thế xăng khoáng, Bộ Công Thương cho biết đã phân tích các báo cáo, khảo sát, đồng thời làm việc với nhiều chuyên gia trong lĩnh vực động cơ và nhiên liệu như Đại học Bách khoa, Trung tâm nhiên liệu xanh toàn cầu.
Bộ cũng tham khảo kinh nghiệm sử dụng xăng sinh học tại nhiều thị trường đã áp dụng trong thời gian dài như Mỹ, Brazil, châu Âu, Thái Lan và Philippines.
Ngoài ra, Bộ Công Thương đã tổ chức các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế với sự tham gia của các chuyên gia về động cơ, nhiên liệu, các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhiên liệu sinh học. Mục tiêu là thu thập thêm dữ liệu, tài liệu về tác động của xăng sinh học tới hiệu suất vận hành và tuổi thọ các chi tiết động cơ.
Bộ cũng gửi văn bản đề nghị đánh giá mức độ đáp ứng của phương tiện đối với xăng E10 tới Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, Trung tâm Đăng kiểm Việt Nam và các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy lớn như Toyota, Honda, Hyundai.
Trên cơ sở các thông tin về tính an toàn của xăng E10, kinh nghiệm sử dụng tại các quốc gia đi trước và sự ủng hộ của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội liên quan, Bộ Công Thương đã xây dựng lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống trong giai đoạn mới.
Đại diện Bộ Công Thương khuyến cáo người sử dụng xe nên căn cứ vào đặc điểm kỹ thuật, tuổi đời phương tiện và khuyến nghị của nhà sản xuất để lựa chọn xăng E5 hoặc E10 phù hợp. Đồng thời, người dân cần thực hiện bảo dưỡng định kỳ theo đúng yêu cầu của phương tiện.
Việc chuyển đổi có cơ sở pháp lý và thực tiễn
Theo TS Đào Duy Anh, việc chuyển sang xăng sinh học trên phạm vi toàn quốc có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn.
Chủ trương này gắn với Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết đặt ra yêu cầu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.
Bên cạnh đó, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược quốc gia tăng trưởng xanh, chiến lược phát triển năng lượng quốc gia cũng đều nhấn mạnh mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng xanh và giảm phát thải CO2.
Quyết định số 53/2012 của Thủ tướng Chính phủ về lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống từng quy định, sau giai đoạn thử nghiệm, từ ngày 1/12/2015, xăng sản xuất, phối chế và kinh doanh cho phương tiện cơ giới đường bộ trên toàn quốc là xăng E5. Từ ngày 1/12/2017, loại xăng này được nâng lên E10.
Thực hiện quyết định này, sau nhiều thử nghiệm, xăng E5 đã được phân phối trên toàn quốc từ ngày 1/1/2018.
Vì vậy, theo Bộ Công Thương, việc chính thức chuyển đổi sang xăng sinh học E5RON92 và E10RON95 trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 là bước tiếp theo trong lộ trình nhiên liệu sinh học, phù hợp với yêu cầu thực tế và chủ trương chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải carbon.
Nguồn cung ethanol và hạ tầng phối trộn được chuẩn bị ra sao?
Bộ Công Thương cho biết các doanh nghiệp đã chuẩn bị cơ sở hạ tầng lưu chứa, phối trộn xăng E10 và nguồn cung nguyên liệu để đáp ứng lộ trình chuyển đổi.
Với mức tiêu thụ xăng của cả nước khoảng 1 triệu m³ mỗi tháng, nhu cầu ethanol E100 để phối trộn ước khoảng 100.000 m³ mỗi tháng. Trong đó, nguồn sản xuất trong nước hiện đạt khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, phần còn lại khoảng 75.000 m³ mỗi tháng được đáp ứng bằng nhập khẩu. Theo Bộ Công Thương, về cơ bản, các doanh nghiệp đã chủ động được nguồn cung phục vụ phối trộn.
Tính đến ngày 23/4, cả nước có 13 trong tổng số 26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học. Trong số này, 3 doanh nghiệp đã được cấp phép phối trộn với tổng công suất khoảng 890.000 m³ mỗi tháng. 10 doanh nghiệp khác đang chờ cấp phép để pha chế, phối trộn xăng E10 với công suất khoảng 297.600 m³ mỗi tháng.
Nếu toàn bộ 13 doanh nghiệp đi vào hoạt động, tổng công suất phối trộn có thể đạt khoảng 1.178.600 m³ mỗi tháng, cao hơn nhu cầu pha chế, phối trộn xăng E5, E10 cho thị trường cả nước.
Ngoài ra, Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có khả năng thực hiện phối trộn xăng E5, E10 với công suất khoảng 20.000 - 40.000 m³ mỗi tháng trong tháng 5/2026 và tăng lên 70.000 - 90.000 m³ mỗi tháng từ tháng 6/2026 nếu có yêu cầu.
Theo Bộ Công Thương, khâu phân phối xăng dầu là mắt xích cuối cùng trong chuỗi cung ứng, giữ vai trò quan trọng trong việc đưa xăng E10 tới người tiêu dùng. Khác với công đoạn sản xuất và phối trộn, hệ thống phân phối hiện nay đã được đầu tư tương đối đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, gồm kho đầu mối, tổng kho, cửa hàng bán lẻ và hệ thống logistics.
Do đó, việc chuyển từ xăng khoáng RON95 sang E10RON95 chủ yếu là điều chỉnh, nâng cấp quy trình vận hành, không đòi hỏi đầu tư mới quy mô lớn về hạ tầng.
Đến cuối tháng 5/2026, các doanh nghiệp tiên phong như PVOil và Petrolimex đã triển khai bán xăng E10 tại toàn bộ hệ thống hàng nghìn cửa hàng trên cả nước.
Bộ Công Thương cũng xác định việc hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong giai đoạn đầu chuyển đổi là nhiệm vụ quan trọng. Cơ quan này đang nghiên cứu thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ kỹ thuật thông qua các đầu mối quản lý, doanh nghiệp đầu mối xăng dầu và hệ thống phân phối trên toàn quốc.