Tàu chở hàng treo cờ Iran bị quân đội Mỹ đã nã pháo và bắt giữ: Mỹ sẽ ‘xử lý’ con tàu thế nào?
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, vào ngày 19/4, lực lượng Mỹ đã nổ súng và kiểm soát tàu Touska khi con tàu này tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran.
Theo nhận định của các chuyên gia, con tàu chở hàng Touska treo cờ Iran sau khi bị Mỹ khống chế nhiều khả năng sẽ được lai dắt tới một khu neo đậu hoặc cảng biển để tiến hành kiểm tra chi tiết. Quyết định cuối cùng của Washington về con tàu và thủy thủ đoàn sẽ phụ thuộc vào kết quả đánh giá này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, vào ngày 19/4, lực lượng Mỹ đã nổ súng và kiểm soát tàu Touska khi con tàu này tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt đối với các cảng của Iran. Theo phía Mỹ, tàu đã phớt lờ cảnh báo kéo dài suốt 6 giờ trước khi bị can thiệp.
Trong quá trình triển khai, một đội Thủy quân lục chiến xuất phát từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã tiếp cận và lên tàu Touska, sau khi tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance vô hiệu hóa hệ thống vận hành của con tàu này.
Đoạn video do phía Mỹ công bố ghi lại cảnh trực thăng quân sự bay phía trên boong tàu, trong khi binh sĩ đu dây từ trên không xuống khu vực chứa container.
Trước đó, USS Tripoli đã đưa Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 – lực lượng phản ứng nhanh khoảng 2.200 quân đồn trú tại Okinawa tới Trung Đông để tham gia các hoạt động quân sự trong khu vực.
Theo giới phân tích hàng hải, sau khi hoàn tất kiểm tra, nếu xác định có vi phạm, tàu Touska có thể bị tịch thu và trở thành tài sản của Mỹ theo dạng “chiến lợi phẩm”. Điều này phù hợp với luật tác chiến trên biển, cho phép một bên bắt giữ tàu nếu tàu đó tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa.
Chuyên gia Jennifer Parker từ Viện Lowy nhận định rằng, trong trường hợp Mỹ muốn giữ lại con tàu lâu dài, họ sẽ phải đưa vụ việc ra một tòa án chuyên trách để xét xử tính hợp pháp của việc tịch thu.
Cùng quan điểm, Carl Schuster – cựu hạm trưởng Hải quân Mỹ cho rằng con tàu có thể được xem như chiến lợi phẩm, tương tự các khí tài hoặc nhân lực bị bắt trong xung đột vũ trang.
Về phía thủy thủ đoàn, cách xử lý sẽ tùy thuộc vào quốc tịch. Nếu là công dân các nước như Ấn Độ hoặc Philippines, khả năng cao họ sẽ được đưa rời tàu và hồi hương. Tuy nhiên, nếu là người Iran, họ có thể bị tạm giữ; đặc biệt trong trường hợp có liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, họ có thể bị xem như tù binh chiến tranh. Nếu phát hiện tàu chở vũ khí hoặc thiết bị quân sự, nguy cơ bị bắt giữ của thủy thủ đoàn càng cao.
Hiện tại, thông tin về hàng hóa trên tàu cũng như quốc tịch các thủy thủ vẫn chưa được công bố rõ ràng, và CENTCOM chưa đưa ra thêm bình luận.
Phía Iran đã lên tiếng chỉ trích hành động của Mỹ, cho rằng đây là sự vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và khẳng định sẽ có biện pháp đáp trả trong thời gian tới.
