Lý do giá dầu hôm nay 1/4 tiếp tục tăng? Dự báo về kịch bản khiến giá dầu tiến sát mức đỉnh lịch sử 150 USD/thùng?
Bước sang tháng mới, giá dầu trên thị trường quốc tế vẫn duy trì xu hướng đi lên sau khi vừa trải qua một tháng tăng mạnh hiếm thấy.
Mặc dù chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi một số tín hiệu mới liên quan đến căng thẳng với Iran, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn được đánh giá là khó lường trong thời gian tới.
Giá dầu duy trì đà tăng sau tháng bứt phá mạnh
Ngay trong phiên giao dịch đầu tiên của tháng 4, giá dầu thô tiếp tục nhích lên dù trước đó đã ghi nhận mức tăng lớn trong tháng 3. Khoảng 9h12 sáng ngày 1/4 (giờ Việt Nam), dầu West Texas Intermediate crude oil tăng hơn 1,7%, đạt khoảng 103,1 USD mỗi thùng. Trong khi đó, dầu Brent crude oil tăng khoảng 1,8%, tiến gần mốc 106 USD/thùng.
Đà tăng này phản ánh mức độ nhạy cảm cao của thị trường trước các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông. Trong tháng 3 vừa qua, giá dầu tăng vọt sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang từ cuối tháng 2. Có thời điểm giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, mức cao nhất kể từ giữa năm 2022.
Tính chung cả tháng, dầu WTI tăng hơn 50%, trong khi dầu Brent tăng tới 64%. Đây được xem là mức tăng mạnh nhất của WTI kể từ tháng 5/2020 và của Brent kể từ năm 1988, thậm chí vượt qua mức tăng kỷ lục 46% ghi nhận vào tháng 9/1990. Dù đã tăng rất mạnh, giá dầu vẫn duy trì ở mức cao do thị trường chưa thực sự tin rằng căng thẳng địa chính trị có thể sớm được giải quyết.
Một trong những nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng là nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu, đặc biệt tại Strait of Hormuz, tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Bên cạnh đó, các động thái quân sự như việc Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 hay những vụ tấn công vào tàu chở dầu càng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đứt gãy nguồn cung kéo dài.
Triển vọng thị trường dầu mỏ phụ thuộc vào căng thẳng Trung Đông
Trong thời gian tới, xu hướng của giá dầu gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tình hình địa chính trị tại Trung Đông – khu vực đang đối mặt với nhiều rủi ro leo thang khó kiểm soát.
Ở kịch bản tích cực, nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn, từ đó từng bước khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, nguồn cung dầu toàn cầu có thể dần ổn định trở lại. Tuy nhiên, ngay cả khi xung đột giảm nhiệt, quá trình phục hồi cũng khó diễn ra nhanh do cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng và tâm lý thị trường vẫn thận trọng.
Ngược lại, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, đặc biệt trong trường hợp tuyến vận chuyển chiến lược này vẫn bị phong tỏa, giá dầu có thể bước vào một chu kỳ tăng mới. Ngân hàng Société Générale cảnh báo rằng giá dầu có thể vọt lên tới 150 USD/thùng ngay trong tháng 4 nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.
Theo ông Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, thị trường tài chính toàn cầu đã bắt đầu phản ánh kịch bản lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn, trong bối cảnh giá năng lượng leo thang. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng, kinh tế toàn cầu thậm chí có thể đối mặt nguy cơ suy thoái.
Trong bối cảnh dầu Brent đã tăng hơn 50% chỉ trong một tháng, việc giá dầu tiến gần mức đỉnh lịch sử 147,5 USD/thùng, ghi nhận năm 2008 không còn là điều quá xa vời nếu xung đột tiếp tục gia tăng.
Tuy vậy, thị trường cũng phải cân nhắc đến “ngưỡng chịu đựng” của kinh tế thế giới. Giá dầu tăng quá cao có thể đẩy lạm phát lên mạnh, buộc các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Khi tăng trưởng kinh tế bị kìm hãm, nhu cầu năng lượng suy giảm, áp lực giảm giá dầu có thể xuất hiện trở lại.
Trong khi đó, những rủi ro thực tế vẫn đang hiện hữu. Ông Ben Emons – Giám đốc đầu tư của FedWatch Advisors cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu cho thấy nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa thể sớm chấm dứt, khi cục diện hiện nay mang tính “bất cân xứng”: Mỹ có xu hướng giảm mức độ can dự trong khi Iran tiếp tục gây sức ép.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực quân sự, căng thẳng còn lan sang kinh tế và công nghệ khi Islamic Revolutionary Guard Corps cảnh báo có thể nhắm vào các tập đoàn công nghệ Mỹ như Apple, Microsoft và Google, khiến rủi ro bất ổn toàn cầu gia tăng.
Theo đánh giá của United Nations Development Programme, xung đột tại khu vực có thể khiến GDP của các quốc gia Arab giảm tới 6%, tương đương thiệt hại khoảng 194 tỷ USD, đồng thời đẩy hàng triệu người rơi vào nguy cơ nghèo đói khi giá năng lượng và lương thực tăng cao.
Nhìn chung, thị trường dầu mỏ hiện đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Trong trường hợp thuận lợi nhất, giá dầu có thể giảm bớt áp lực nhưng khó quay về vùng 50–60 USD/thùng như trước đây. Ngược lại, nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài, thị trường hoàn toàn có thể bước vào một chu kỳ tăng mạnh mới, kéo theo nhiều tác động sâu rộng đối với kinh tế toàn cầu.
