Từ 1/7, xe xăng đi vào vùng phát thải thấp ở Hà Nội sẽ bị giám sát và xử lý thế nào?
Sở NN-MT Hà Nội đang đề xuất xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, cho phép nhận diện biển số xe tự động nhằm kiểm soát và xử lý các phương tiện vi phạm khi đi vào vùng phát thải thấp, hướng tới giảm ô nhiễm không khí tại khu vực trung tâm.
Thí điểm cấm xe máy xăng tại khu vực phố cổ
Theo dự thảo đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1” do UBND TP Hà Nội xây dựng, giai đoạn 1 (từ ngày 1/7 đến 31/12) sẽ triển khai thí điểm tại khu vực lõi thuộc phường Hoàn Kiếm.
Cụ thể, 11 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ sẽ hạn chế xe máy sử dụng xăng.
Trong khung giờ áp dụng, xe máy xăng bị cấm lưu thông từ 18h đến 24h ngày thứ sáu, và từ 6h đến 24h trong hai ngày cuối tuần.
Ở khu vực vùng đệm bao quanh khu phố cổ, các phương tiện như ô tô tải dưới 2 tấn, xe từ 16 chỗ trở lên… phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải tương ứng và chỉ được phép hoạt động theo khung giờ quy định.
Áp dụng công nghệ nhận diện biển số tự động
Để bảo đảm đề án vận hành hiệu quả, Sở NN-MT Hà Nội đề xuất triển khai hệ thống giám sát thông minh, trong đó trọng tâm là công nghệ nhận diện biển số xe tự động (ANPR).
Hệ thống này cho phép ghi nhận và xử lý vi phạm hoàn toàn tự động. Khi một phương tiện không đủ điều kiện lưu thông đi vào vùng phát thải thấp, camera sẽ ghi lại đầy đủ thông tin gồm hình ảnh xe, biển số, thời gian và vị trí.
Dữ liệu sau đó được chuyển tới cơ quan chức năng để xử lý theo quy định, đồng thời thông báo đến chủ phương tiện thông qua các nền tảng số như VNeTraffic và VNeID.
Kết nối dữ liệu, quản lý tập trung
Theo đề xuất, hệ thống camera ANPR sẽ được lắp đặt tại toàn bộ các điểm ra vào vùng phát thải thấp nhằm kiểm soát chặt chẽ lưu lượng phương tiện.
Dữ liệu thu thập sẽ được tích hợp với nhiều cơ sở dữ liệu liên quan như dữ liệu của công an, đăng kiểm phương tiện, mức phát thải, danh sách phương tiện được phép lưu thông (xe của cư dân, xe năng lượng sạch, xe được miễn trừ)… Qua đó hình thành hệ thống quản lý tập trung, liên thông.
Việc đối chiếu dữ liệu sẽ được thực hiện tự động, giúp phát hiện nhanh các trường hợp vi phạm và giảm tải cho lực lượng kiểm tra trực tiếp.
Điều kiện hạ tầng là yếu tố then chốt
Sở NN-MT Hà Nội nhấn mạnh, để hệ thống hoạt động hiệu quả, cần hoàn thiện đồng bộ hạ tầng đi kèm như biển báo, tín hiệu giao thông và tổ chức phân luồng hợp lý trước khi triển khai chính thức.
Đồng thời, Công an TP Hà Nội sẽ tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, đặc biệt thông qua hình thức “phạt nguội” bằng camera giám sát.
Cơ quan chức năng cũng được đề xuất nghiên cứu điều chỉnh mức xử phạt theo các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô nhằm tăng tính răn đe, nâng cao ý thức người tham gia giao thông.
Ngoài ra, việc xây dựng cơ chế nhận diện riêng (như màu biển số) cho các phương tiện sử dụng năng lượng sạch, cùng với quy định cụ thể về chế tài xử phạt trong vùng phát thải thấp, cần được hoàn thiện trước thời điểm 1/7.
Việc ứng dụng công nghệ vào kiểm soát phương tiện được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội từng bước cải thiện chất lượng không khí, đồng thời tạo nền tảng cho việc mở rộng mô hình vùng phát thải thấp trong tương lai.
