Lộ diện quốc gia đầu tiên cùng Mỹ đảm bảo an ninh eo biển Hormuz, nhiều nước đã trả lời ông Trump
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Israel đang phối hợp với Washington nhằm bảo đảm an ninh cho hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác tham gia bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này.
Theo báo The Times of Israel ngày 16/3, ông Trump nói rằng Israel đang hợp tác với Mỹ để bảo đảm an toàn cho hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang và Iran nhiều lần nhắm mục tiêu vào khu vực này.
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One), Tổng thống Trump cho biết Washington đang đàm phán với khoảng bảy quốc gia về khả năng tham gia tuần tra tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt toàn cầu.
“Tôi đang yêu cầu các quốc gia đó tham gia và bảo vệ chính lãnh thổ của họ, bởi vì đó là lãnh thổ của họ”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng tuyến vận chuyển này không phải điều mà Mỹ thực sự cần vì nước này có nguồn dầu riêng.
Tổng thống Mỹ cũng cho biết Trung Quốc nhận khoảng 90% lượng dầu của mình thông qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ chỉ phụ thuộc vào một lượng nhỏ. Tuy nhiên, ông từ chối bình luận về khả năng Trung Quốc tham gia liên minh bảo vệ tuyến hàng hải này.
“Sẽ rất tốt nếu có các quốc gia khác cùng tuần tra khu vực đó với chúng tôi và chúng tôi sẽ hỗ trợ. Chúng tôi sẽ làm việc với họ”, ông Trump nói thêm.
Trong cuộc phỏng vấn với NBC News ngày 15/3, Tổng thống Trump cho biết một số quốc gia đã bày tỏ sẵn sàng tham gia nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz.
“Họ không chỉ cam kết mà còn cho rằng đó là một ý tưởng rất hay”, ông Trump nói, nhưng không nêu tên các quốc gia cụ thể.
Trước đó, ngày 14/3, Tổng thống Mỹ tuyên bố nhiều quốc gia sẽ cùng Washington triển khai tàu chiến tới eo biển Hormuz nhằm bảo đảm tuyến đường thủy quan trọng này luôn mở và an toàn. Ông kêu gọi Anh, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp, Nhật Bản cùng nhiều quốc gia khác tham gia.
Báo The Wall Street Journal ngày 15/3 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump có thể công bố ngay trong tuần này việc một số quốc gia đã đồng ý thành lập liên minh nhằm hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Về phía Iran, Tehran tuyên bố eo biển Hormuz vẫn mở đối với tất cả các nước, ngoại trừ Mỹ và các đồng minh của Washington.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với đài NBC ngày 15/3 rằng ông đã trao đổi với một số quốc gia được Tổng thống Trump đề cập và bày tỏ kỳ vọng Trung Quốc sẽ là “một đối tác mang tính xây dựng” trong việc mở lại tuyến hàng hải này.
Tuy nhiên, theo kênh Al Jazeera, các quốc gia liên quan hiện vẫn chưa đưa ra cam kết chính thức.
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ, ông Lưu Bằng Vũ, cho biết “tất cả các bên đều có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định và thông suốt”, đồng thời nói Trung Quốc sẽ “tăng cường trao đổi với các bên liên quan” nhằm giảm căng thẳng.
Tại Anh, Văn phòng Thủ tướng cho biết Thủ tướng Keir Starmer ngày 15/3 đã trao đổi với Tổng thống Trump về tầm quan trọng của việc mở lại eo biển Hormuz để chấm dứt sự gián đoạn đối với vận tải biển toàn cầu. Ông Starmer cũng thảo luận riêng vấn đề này với Thủ tướng Canada Mark Carney.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết Seoul đã ghi nhận lời kêu gọi của Tổng thống Trump và sẽ “phối hợp chặt chẽ cũng như xem xét thận trọng” tình hình cùng Mỹ.
Truyền thông Mỹ cũng cho rằng Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ trực tiếp nêu đề nghị với Nhật Bản khi Thủ tướng Sanae Takaichi dự kiến gặp ông tại Nhà Trắng ngày 19/3.
Trong khi đó, Pháp cho biết đang làm việc với một số quốc gia tại châu Âu và châu Á về khả năng triển khai một nhiệm vụ quốc tế nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Paris nhấn mạnh điều này chỉ có thể diễn ra khi tình hình cho phép, tức là khi giao tranh lắng xuống.
Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nói với kênh truyền hình ARD rằng Đức sẽ không trở thành “một phần tích cực của cuộc xung đột này”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói với đài CBS rằng Tehran đã được một số quốc gia tiếp cận để xin bảo đảm cho tàu của họ đi qua an toàn, đồng thời cho biết việc này “thuộc thẩm quyền quyết định của quân đội”.
Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar nói với tờ Financial Times rằng các cuộc trao đổi giữa New Delhi và Tehran đã giúp hai tàu chở khí đốt mang cờ Ấn Độ đi qua eo biển hôm 14/3.
“Hiện tại tôi đang trao đổi với họ và những cuộc trao đổi đó đã mang lại một số kết quả. Quá trình này vẫn đang tiếp diễn. Chắc chắn, từ góc độ của Ấn Độ, tốt hơn là chúng ta cùng lý giải, phối hợp và tìm ra giải pháp”, ông Jaishankar nói.
