Giá xăng dầu ở Việt Nam chạm đáy năm nào? Hé lộ quốc gia đặc biệt có giá xăng rẻ như nước lọc
Giá xăng dầu luôn là một trong những yếu tố kinh tế được người dân và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận tải, sản xuất cũng như giá cả hàng hóa trên thị trường.
Trong nhiều năm qua, giá xăng tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động lớn, có thời điểm giảm xuống mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ. Trong khi đó, trên thế giới cũng tồn tại những quốc gia bán xăng với mức giá cực kỳ thấp, thậm chí có lúc rẻ hơn cả nước uống đóng chai.
Giá xăng tại Việt Nam từng chạm mức thấp nhất trong nhiều năm
Mức giá xăng thấp nhất trong lịch sử gần đây tại Việt Nam được ghi nhận vào kỳ điều hành ngày 28/4/2020, thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu chịu cú sốc lớn từ đại dịch COVID-19. Khi nhu cầu đi lại và sản xuất trên toàn thế giới sụt giảm mạnh, giá dầu thô lao dốc kéo theo giá xăng dầu trong nước giảm sâu.
Trong kỳ điều hành này, giá xăng E5 RON92 được điều chỉnh xuống còn khoảng 10.942 đồng/lít, trong khi xăng RON95-III ở mức khoảng 11.631 đồng/lít. Đây được xem là mức thấp hiếm thấy trong nhiều năm, phản ánh tác động trực tiếp của biến động giá dầu thế giới đối với thị trường trong nước.
Cũng trong đợt điều chỉnh này, cơ quan quản lý vẫn tiếp tục thực hiện trích lập Quỹ Bình ổn giá (BOG) đối với các mặt hàng xăng dầu. Cụ thể, xăng E5RON92 được trích lập 400 đồng/lít, xăng RON95 ở mức 1.400 đồng/lít; dầu hỏa và dầu diesel cùng ở mức 1.600 đồng/lít, trong khi dầu mazut được trích lập 500 đồng/kg. Đáng chú ý, nhà điều hành không sử dụng Quỹ BOG để bù giá đối với bất kỳ mặt hàng xăng dầu nào.
Đây cũng là lần giảm giá thứ tám liên tiếp của xăng dầu kể từ đầu năm 2020. Việc điều hành giá theo hướng giảm đã góp phần hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm đó, đồng thời duy trì mức chênh lệch hợp lý giữa xăng sinh học E5RON92 và xăng khoáng RON95 nhằm khuyến khích người dân sử dụng nhiên liệu sinh học, phù hợp với định hướng bảo vệ môi trường.
Nếu so với mức giá kỷ lục hơn 32.800 đồng/lít vào tháng 6/2022, có thể thấy giá xăng tại Việt Nam từng trải qua giai đoạn giảm rất sâu. Điều này cho thấy thị trường xăng dầu trong nước chịu tác động mạnh từ những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Những quốc gia có giá xăng rẻ nhất thế giới
Trong khi nhiều quốc gia phải đối mặt với giá nhiên liệu cao do thuế và chi phí nhập khẩu, một số nước lại duy trì mức giá xăng cực thấp nhờ nguồn tài nguyên dầu mỏ dồi dào và chính sách trợ giá mạnh tay của chính phủ.
Theo số liệu tổng hợp quốc tế, Venezuela là quốc gia có giá xăng rẻ nhất thế giới. Tại nước này, giá xăng chỉ khoảng 0,02 USD/lít, mức thấp gần như chưa từng có trên thị trường toàn cầu. Giá nhiên liệu rẻ đến mức nhiều người nói rằng xăng ở Venezuela “rẻ hơn nước” theo đúng nghĩa đen.
Nguyên nhân chủ yếu là do chính phủ nước này duy trì chính sách trợ giá nhiên liệu trong nhiều năm. Trong bối cảnh nền kinh tế rơi vào tình trạng siêu lạm phát và đồng nội tệ bolivar mất giá mạnh, khi quy đổi sang USD, giá xăng trở nên cực kỳ thấp so với nhiều mặt hàng thiết yếu khác.
Thực tế, một chai nước đóng chai tại Venezuela có thể có giá khoảng 0,88 USD, trong khi chi phí đổ đầy một bình xăng lại thấp hơn đáng kể. Thậm chí xăng còn rẻ hơn nhiều loại thực phẩm cơ bản như bánh mì hay sữa. Có thời điểm, các tính toán cho thấy chỉ với 1 USD, về lý thuyết có thể mua được tới khoảng 5 tỷ gallon xăng nếu áp dụng mức trợ giá cực lớn của chính phủ.
Đứng sau Venezuela là Iran, với giá xăng khoảng 0,09 USD/lít. Đây cũng là quốc gia áp dụng chính sách trợ giá nhiên liệu quy mô lớn nhằm hỗ trợ người dân trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều áp lực từ các lệnh trừng phạt quốc tế.
Vị trí tiếp theo thuộc về Sudan, nơi giá xăng vào khoảng 0,14 USD/lít. Ở khu vực Đông Nam Á, Malaysia là quốc gia duy nhất nằm trong nhóm có giá xăng rẻ nhất thế giới, với mức khoảng 0,28 USD/lít.
Ngoài ra, một số quốc gia khác cũng nằm trong nhóm có giá xăng thấp gồm Angola (0,29 USD/lít), Nigeria (0,32 USD/lít), Algeria (0,33 USD/lít). Ở khu vực Trung Đông, Kuwait có giá xăng khoảng 0,34 USD/lít, tiếp theo là Qatar với 0,36 USD/lít, trong khi Ả Rập Xê-út đứng thứ mười với khoảng 0,39 USD/lít.
Vì sao giá xăng giữa các quốc gia chênh lệch lớn?
Trên thực tế, giá xăng dầu giữa các quốc gia có thể chênh lệch rất lớn, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, chính sách trợ giá của chính phủ đóng vai trò quan trọng nhất. Những nước có giá xăng rẻ thường là quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn hoặc là nhà xuất khẩu dầu thô, nhờ đó nguồn cung trong nước dồi dào và chi phí khai thác thấp.
Bên cạnh đó, mức thuế nhiên liệu cũng ảnh hưởng đáng kể đến giá bán lẻ. Ở nhiều nước nhập khẩu năng lượng, giá xăng phải gánh thêm các loại thuế môi trường, thuế tiêu thụ và chi phí vận chuyển, khiến giá bán cao hơn đáng kể so với các quốc gia sản xuất dầu.
Chính vì vậy, dù giá dầu thế giới biến động liên tục, mức giá xăng tại mỗi quốc gia vẫn có thể khác nhau rất lớn, phản ánh cấu trúc kinh tế, chính sách năng lượng và nguồn tài nguyên của từng nước.
