Quảng Ngãi: Phát hiện sinh vật hình dáng kỳ lạ ở sân nhà, báo công an thì ra là loài nghi tuyệt chủng 25 năm
Một sinh vật đặc biệt bất ngờ xuất hiện trong khuôn viên nhà dân tại phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi. Loài chim quý hiếm này từng không được ghi nhận tại Việt Nam suốt khoảng 25 năm, khiến giới nghiên cứu có thời điểm nghi ngờ đã biến mất khỏi tự nhiên trong nước.
Phát hiện chim quý hiếm khi chuẩn bị tập thể dục
Theo báo Thanh Niên, sự việc xảy ra vào sáng 13/11 tại nhà anh Nguyễn Vi Nhân, trú phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi.
Khi vừa thức dậy và chuẩn bị tập thể dục, anh Nhân nghe thấy tiếng chó sủa liên tục, xen lẫn những âm thanh bất thường phát ra từ khu vực sân vườn. Ra kiểm tra, anh phát hiện một con chim có bộ lông nhiều màu sắc, hình dáng khác lạ đang xuất hiện trong khuôn viên nhà.
Nhận thấy con vật không giống những loài chim thường gặp, anh Nhân dùng điện thoại chụp ảnh rồi tìm kiếm thông tin trên Internet. Qua đối chiếu đặc điểm ngoại hình, anh nhận thấy đây có thể là một loài chim hoang dã quý hiếm nên chủ động liên hệ Công an phường Kon Tum để trình báo và bàn giao cá thể chim.
Qua kiểm tra ban đầu, lực lượng chức năng xác định con vật là vạc hoa, tên khoa học Gorsachius magnificus. Cá thể chim nặng khoảng 0,5 kg, sức khỏe ổn định.
Ngày 14/11, Ban Quản lý Vườn quốc gia Chư Mom Ray cho biết đã tiếp nhận cá thể vạc hoa để chăm sóc, theo dõi sức khỏe và xác minh nguồn gốc phân bố. Sau khi đánh giá điều kiện phù hợp, đơn vị sẽ lựa chọn địa điểm để tái thả con vật về tự nhiên.
Theo cơ quan chức năng địa phương, đây là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ loài chim quý hiếm này được ghi nhận xuất hiện tại khu vực Kon Tum.
Loài chim từng vắng bóng 25 năm tại Việt Nam
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Forktail năm 2009, vạc hoa là loài chim nước quý hiếm, có vùng phân bố chủ yếu tại Trung Quốc và một số khu vực ở Việt Nam.
Loài chim này từng được ghi nhận tại Sơn Tây vào năm 1975. Tuy nhiên, trong khoảng 25 năm tiếp theo, các nhà nghiên cứu không tìm thấy thêm bằng chứng đáng tin cậy về sự hiện diện của chúng tại Việt Nam. Sự vắng bóng kéo dài khiến vạc hoa từng bị nghi ngờ đã tuyệt chủng ở phạm vi quốc gia.
Đến ngày 30/4 và 1/5/2001, một cá thể vạc hoa được quan sát tại khu vực Lũng Lì, Xuân Lạc, tỉnh Bắc Kạn. Phát hiện này xác nhận loài chim vẫn tồn tại trong tự nhiên ở Việt Nam, đồng thời mở ra những nghiên cứu tiếp theo về phạm vi phân bố, môi trường sống và các mối đe dọa đối với chúng.
Vạc hoa thường sống trong những khu rừng rậm, gần suối hoặc khu vực đất ngập nước. Loài này chủ yếu hoạt động về đêm, có tập tính nhút nhát nên rất khó quan sát ngoài tự nhiên.
Chim trưởng thành có phần đầu sẫm màu, dải lông trắng nổi bật gần mắt, cổ màu nâu hung cùng bộ lông mang nhiều hoa văn đặc trưng.
Môi trường sống bị thu hẹp, phân mảnh và tình trạng săn bắt là những yếu tố đe dọa sự tồn tại của loài. Tại Việt Nam, vạc hoa thuộc danh mục động vật nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.
Tháng 4/2026, vạc hoa tiếp tục được ghi nhận tại Vườn quốc gia Ba Bể sau hơn một thập kỷ không có ghi nhận thực địa đáng tin cậy. Những phát hiện này cho thấy loài chim vẫn hiện diện tại một số khu vực, song việc bắt gặp chúng trong tự nhiên không dễ dàng.
Việc một cá thể vạc hoa xuất hiện ngay trong sân nhà dân ở Quảng Ngãi vì thế trở thành ghi nhận đáng chú ý. Từ một cuộc gặp tình cờ vào buổi sáng, anh Nguyễn Vi Nhân đã góp phần giúp cơ quan chức năng tiếp nhận và bảo vệ một loài chim quý hiếm, từng có thời gian dài không được ghi nhận tại Việt Nam.