Xuất hiện manh mối quan trọng về MH370, 8 giây bất thường cuối cùng trước khi chiếc máy bay biến mất
Hơn 12 năm sau khi MH370 mất tích cùng 239 người, hai tín hiệu vệ tinh cuối cùng của chiếc Boeing 777 vẫn được xem là dữ liệu quan trọng để các nhà điều tra tìm hiểu trạng thái của máy bay trước khi biến mất hoàn toàn.
Theo Cơ quan An toàn Giao thông Australia (ATSB), hai liên lạc vệ tinh cuối cùng của MH370 được ghi nhận lúc 00h19'29" và 00h19'37" ngày 8/3/2014, tức khoảng 7h19 sáng theo giờ Việt Nam. Sau tín hiệu thứ hai, hệ thống không ghi nhận thêm bất kỳ liên lạc nào từ máy bay.
Các tín hiệu xuất hiện khi thiết bị SATCOM trên MH370 đăng nhập trở lại mạng vệ tinh Inmarsat. Một khả năng được ATSB xem xét là hệ thống có thể đã hoạt động trở lại sau khi nguồn điện bị gián đoạn. Tình huống này có thể xảy ra nếu máy bay cạn nhiên liệu, động cơ ngừng hoạt động và nguồn điện cung cấp cho thiết bị bị ảnh hưởng.
Điểm đặc biệt nằm ở chỉ số BFO, tức độ lệch tần số của tín hiệu. Thông số này chịu tác động bởi hiệu ứng Doppler và sự chuyển động tương đối giữa máy bay với vệ tinh. Dù không thể chỉ ra chính xác vị trí MH370, BFO có thể giúp giới chuyên môn suy luận về chuyển động của máy bay.
Chỉ số BFO thay đổi mạnh trong 8 giây
Trước thời điểm 00h19, các giá trị BFO của MH370 tương đối ổn định. ATSB tính toán rằng nếu máy bay tiếp tục duy trì trạng thái bay tương tự, BFO vào khoảng 00h19 có thể ở mức 260 Hz.
Thực tế lại khác đáng kể. Tín hiệu lúc 00h19'29" ghi nhận BFO 182 Hz. Chỉ 8 giây sau, ở lần liên lạc cuối cùng, chỉ số này giảm xuống -2 Hz.
ATSB đã xem xét nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự thay đổi trên, bao gồm sai số đo, hướng bay, quá trình bộ dao động của thiết bị SATCOM ổn định trở lại sau khi được cấp điện và tốc độ chuyển động theo phương thẳng đứng của máy bay.
Từ các phân tích này, một trong những kịch bản phù hợp với dữ liệu là MH370 đang mất độ cao với tốc độ rất lớn và quá trình hạ độ cao tiếp tục tăng nhanh.
Đối với tín hiệu đầu tiên, lúc 00h19'29", ATSB ước tính tốc độ hạ có thể nằm trong khoảng 3.800-14.200 feet/phút, tương đương khoảng 1.160-4.330 m/phút.
Chỉ 8 giây sau, phạm vi ước tính đối với tín hiệu cuối cùng tăng lên 14.600-25.000 feet/phút, tương đương khoảng 4.450-7.620 m/phút.
Tuy nhiên, ATSB nhấn mạnh những con số này không phải kết quả đo trực tiếp tốc độ rơi của MH370. Đây là các khoảng ước tính được xây dựng từ nhiều giả định và vẫn có thể chịu ảnh hưởng của sai số.
Dù vậy, sự thay đổi rất lớn giữa hai tín hiệu liên tiếp được đánh giá là phù hợp với khả năng máy bay đang hạ độ cao nhanh trong những thời khắc cuối cùng.
Nếu mất kiểm soát, MH370 có thể rơi gần vòng cung thứ 7
Các mô phỏng được nhà sản xuất thực hiện sau đó cũng đưa ra một số kết quả đáng chú ý. Trong một số kịch bản mất lực đẩy, máy bay có thể đạt tốc độ hạ bằng hoặc thậm chí cao hơn mức được suy ra từ dữ liệu BFO.
Một số tình huống mất kiểm soát cũng cho thấy tốc độ hạ có thể tăng nhanh trong khoảng thời gian rất ngắn, tương tự sự thay đổi được ghi nhận giữa hai tín hiệu vệ tinh cuối cùng.
Trong các mô phỏng có tốc độ hạ phù hợp với dữ liệu BFO, máy bay thường rơi xuống biển trong phạm vi khoảng 15 hải lý, tương đương 28 km, tính từ vòng cung thứ 7 - đường vị trí cuối cùng được xác định dựa trên dữ liệu liên lạc vệ tinh.
Nếu kịch bản máy bay lao xuống biển trong tình trạng mất kiểm soát là chính xác, chi tiết này có thể thu hẹp khu vực tìm kiếm khi cho rằng xác máy bay nhiều khả năng không nằm quá xa vòng cung cuối cùng.
Ngược lại, trường hợp vẫn có người điều khiển và chủ động cho MH370 lượn sau khi hết nhiên liệu có thể dẫn tới một kết quả khác. Theo một số mô phỏng, máy bay về lý thuyết có thể tiếp tục di chuyển khoảng 21 hải lý theo hướng ngược với hướng chuyển động trước đó.
Hai tín hiệu chưa đủ để giải đáp bí ẩn MH370
Dù vậy, cách giải thích về hai tín hiệu cuối cùng vẫn chưa hoàn toàn thống nhất.
Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Navigation đưa ra mô hình khác, cho rằng những liên lạc vệ tinh cuối cùng cũng có thể tương thích với một kịch bản máy bay hạ độ cao có kiểm soát.
Sự khác biệt này cho thấy dữ liệu vệ tinh chỉ cung cấp những manh mối về chuyển động của MH370, chứ chưa đủ để xác định chắc chắn máy bay đã ở trạng thái nào khi chạm mặt biển.
Hai tín hiệu cách nhau vỏn vẹn 8 giây vì thế vẫn là một trong những dữ liệu quan trọng nhất về những phút cuối của MH370, nhưng đồng thời cũng cho thấy mức độ phức tạp của việc tái dựng chính xác hành trình cuối cùng của chiếc máy bay mất tích.
Theo CNA, Jeff Wise
