El Nino trở lại sau thời gian chuyển pha, dự báo cuối năm xuất hiện kịch bản ít người mong đợi
Hiện tượng El Nino đã chính thức xuất hiện trên Thái Bình Dương và được dự báo kéo dài trong nhiều tháng tới. Các mô hình khí hậu cho thấy khả năng cao El Nino sẽ đạt ngưỡng chưa từng ghi nhận trong nhiều thập kỷ, kéo theo nguy cơ hạn hán, nắng nóng và nhiều biến động đối với Việt Nam.
Hiện tượng El Nino đã chính thức được xác nhận hình thành trên khu vực Thái Bình Dương, thu hút sự quan tâm lớn của giới khí tượng toàn cầu. Theo dữ liệu quan trắc mới nhất, nhiệt độ mặt nước biển tại vùng Nino 3.4 đang cao hơn mức trung bình khoảng 0,7 độ C. Ngày 11/6, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) công bố El Nino đã quay trở lại và có khả năng phát triển mạnh trong thời gian tới.
Các trung tâm dự báo quốc tế nhận định El Nino gần như chắc chắn duy trì trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất xấp xỉ 100%. Không chỉ dừng lại ở đó, hiện tượng này được dự báo tiếp tục gia tăng cường độ trong những tháng cuối năm, trở thành yếu tố chi phối đáng kể đối với dự báo thời tiết toàn cầu.
Đáng chú ý, các mô hình khí hậu mới nhất cho thấy khả năng xuất hiện El Nino ở ngưỡng rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 đã tăng lên khoảng 63%. Nếu kịch bản này xảy ra, đây có thể là một trong những đợt El Nino đáng chú ý nhất kể từ năm 1950, tương đương với sự kiện từng diễn ra trong giai đoạn 2015-2016.
Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia nghiên cứu về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, các mô hình hiện nay đều đang cho thấy tín hiệu đáng lưu ý. Ông cho biết xác suất xuất hiện một đợt El Nino rất mạnh vào cuối năm nay đang ở mức tương đối cao.
"Là người theo dõi sâu sát sự chuyển pha của La Nina và El Nino trong vòng 20 năm qua, tôi thấy rằng đợt El Nino này khả năng cao sẽ tương đương giai đoạn 2015-2016. Đây cũng là giai đoạn khô hạn lịch sử ở Việt Nam khiến 18 tỉnh, thành ở Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long phải công bố tình trạng khẩn cấp do nắng hạn".
Các chuyên gia nhận định El Nino thường làm gia tăng nguy cơ hạn hán tại khu vực phía Tây Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Ngược lại, nhiều nơi ở phía Đông Thái Bình Dương như Mexico và khu vực Tây Nam nước Mỹ có thể ghi nhận lượng mưa và số cơn bão tăng cao hơn mức trung bình.
Đối với Việt Nam, tác động của El Nino được dự báo sẽ xuất hiện rõ nét từ cuối năm 2026. Nhiều khu vực như Tây Nguyên, Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng thiếu hụt lượng mưa. Mùa mưa năm 2027 cũng được dự báo đến muộn hơn thông thường, làm gia tăng nguy cơ hạn hán và thiếu nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt.
Bên cạnh đó, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu kết hợp với El Nino có thể khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn biến khó lường hơn. Dù số lượng bão được dự báo không nhiều, nguy cơ xuất hiện những cơn bão có cường độ lớn vẫn không thể loại trừ.
Các chuyên gia của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng cảnh báo rằng khi El Nino chiếm ưu thế, quy luật thời tiết thông thường có thể bị xáo trộn. Nắng nóng kéo dài, hạn hán trên diện rộng cùng các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn bất thường hoặc bão lệch mùa có thể xuất hiện với tần suất cao hơn. Điều này khiến công tác dự báo thời tiết và ứng phó thiên tai trong thời gian tới cần được theo dõi sát sao để giảm thiểu rủi ro cho người dân và nền kinh tế.
