El Nino có thể xuất hiện từ tháng 6, chuyên gia cảnh báo kịch bản thời tiết cuối năm và đầu 2027
Các tín hiệu khí hậu mới nhất cho thấy hiện tượng El Nino đang có khả năng hình thành trong những tháng tới. Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam có thể đối mặt với nắng nóng kéo dài, lượng mưa suy giảm, nguy cơ hạn hán gia tăng và nhiều diễn biến khó lường liên quan đến bão áp thấp nhiệt đới.
Theo các cơ quan khí tượng, một trong những yếu tố đang được theo dõi sát sao trong giai đoạn hiện nay là sự chuyển pha của hệ thống ENSO. Dữ liệu quan trắc gần đây cho thấy nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương tiếp tục tăng lên, báo hiệu khả năng chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino trong thời gian tới.
Nhiều trung tâm khí hậu trong và ngoài nước cùng đưa ra nhận định rằng ENSO có khả năng bước vào pha El Nino trong khoảng từ tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất vượt 90%. Đáng chú ý, hiện tượng này không chỉ xuất hiện trong ngắn hạn mà còn có thể kéo dài đến cuối năm 2026, thậm chí sang những tháng đầu năm 2027.
Các mô hình dự báo khí hậu mới nhất cũng cho thấy khả năng xuất hiện El Nino với cường độ lớn đang gia tăng. Một số kịch bản đánh giá xác suất xảy ra đợt El Nino tương đương giai đoạn 2015-2016 đã tăng đáng kể trong những tháng cuối năm nay. Đây là lý do khiến giới chuyên môn đặc biệt quan tâm đến các tác động tiềm tàng đối với thời tiết Việt Nam.
Theo các chuyên gia, khi El Nino xuất hiện, nhiệt độ trung bình tại phần lớn khu vực trên cả nước thường cao hơn so với mức trung bình nhiều năm. Điều này đồng nghĩa với việc các đợt nắng nóng có thể xuất hiện với tần suất dày hơn, thời gian kéo dài hơn và nền nhiệt cao hơn. Nguy cơ ghi nhận các mốc nhiệt độ mới tại nhiều địa phương cũng được đặt ra.
Không chỉ tác động đến nền nhiệt, El Nino còn ảnh hưởng đáng kể đến quy luật mưa. Trong nhiều sự kiện trước đây, hiện tượng này khiến lượng mưa tại nhiều vùng trên cả nước suy giảm từ 25% đến 50% so với trung bình nhiều năm. Khi nguồn nước tự nhiên giảm, nhiều khu vực có thể đối mặt với nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Bên cạnh đó, tình trạng khô hạn kéo dài còn làm gia tăng rủi ro hạn hán và xâm nhập mặn. Đây là những vấn đề từng gây ảnh hưởng lớn tại nhiều tỉnh phía Nam trong các giai đoạn El Nino trước đây. Vì vậy, các địa phương đang được khuyến cáo chủ động xây dựng phương án ứng phó từ sớm.
Đối với tháng 6, các chuyên gia dự báo thời tiết nhận định nền nhiệt trên phạm vi cả nước tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5-1 độ C. Tại Bắc Bộ và Trung Bộ, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Một số khu vực có khả năng xuất hiện những đợt nắng nóng diện rộng trong giai đoạn cao điểm mùa hè.
Thống kê khí tượng cho thấy trong tháng 5 vừa qua, nhiều địa phương ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ghi nhận lượng mưa thấp hơn đáng kể so với trung bình nhiều năm. Xu hướng này được dự báo còn tiếp diễn trong tháng 6 khi tổng lượng mưa tại nhiều nơi có thể thấp hơn từ 10% đến 25%.
Riêng khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Nghệ An được dự báo có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nguy cơ nắng nóng giảm bớt, bởi nền nhiệt chung vẫn ở mức cao trong suốt mùa hè.
Liên quan đến hoạt động trên biển, dự báo thời tiết cho thấy bão áp thấp nhiệt đới trong tháng 6 xuất hiện với tần suất tương đương trung bình nhiều năm. Dù số lượng không được dự báo gia tăng mạnh, nhưng trong điều kiện El Nino, các chuyên gia lưu ý rằng bão áp thấp nhiệt đới có thể xuất hiện những diễn biến khác thường về cường độ cũng như hướng di chuyển.
Trước đó, nhiều địa phương ở Bắc Bộ và Trung Bộ đã trải qua các đợt nắng nóng kéo dài trong tháng 5. Nhiệt độ tại một số nơi vượt mốc 40 độ C, thậm chí có khu vực ghi nhận trên 41 độ C. Nhiều trạm khí tượng đã ghi nhận giá trị nhiệt độ cao nhất từng xuất hiện trong tháng 5.
Các chuyên gia nhận định việc ENSO chuyển sang pha El Nino sẽ là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến thời tiết Việt Nam trong nhiều tháng tới. Vì vậy, người dân và các địa phương cần thường xuyên theo dõi dự báo thời tiết, chủ động các biện pháp ứng phó với nắng nóng, hạn hán và những diễn biến liên quan đến bão áp thấp nhiệt đới trong thời gian tới.
