Đời sống

Trái Đất quay chậm do mực nước biển dâng, độ dài ngày thay đổi theo dữ liệu nghiên cứu khoa học mới công bố

Một nghiên cứu khoa học cho thấy hiện tượng Trái Đất quay chậm có liên quan trực tiếp đến mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu, khiến độ dài ngày thay đổi theo thời gian.

Một nghiên cứu khoa học mới đây chỉ ra rằng hiện tượng Trái Đất quay chậm đang diễn ra với tốc độ đáng chú ý, trong đó nguyên nhân chính được xác định là mực nước biển dâng do tác động của biến đổi khí hậu. Kết quả phân tích cho thấy độ dài trung bình của một ngày đang tăng lên khoảng 1,33 mili giây mỗi thế kỷ, mức biến đổi hiếm gặp trong hàng triệu năm.

Theo các nhà khoa học, nhiều người vẫn mặc định một ngày luôn cố định 24 giờ. Tuy nhiên, trên thực tế, độ dài ngày có thể thay đổi do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm lực hấp dẫn từ Mặt Trăng, hoạt động địa chất bên trong hành tinh, cũng như những biến động trong khí quyển. Trong số đó, mực nước biển dâng đang trở thành yếu tố có ảnh hưởng rõ rệt đến quá trình Trái Đất quay chậm.

Đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, khi biến đổi khí hậu khiến băng tại hai cực tan chảy, lượng nước được phân bổ lại từ khu vực cực về phía xích đạo. Sự thay đổi này làm biến đổi phân bố khối lượng của hành tinh, từ đó ảnh hưởng đến tốc độ quay. Hiện tượng này được ví như một vận động viên trượt băng: khi dang tay, tốc độ quay sẽ giảm, và khi thu tay lại, chuyển động sẽ nhanh hơn.

Kết quả từ nghiên cứu khoa học cho thấy mức độ Trái Đất quay chậm hiện nay có xu hướng tăng so với nhiều giai đoạn trong quá khứ. Nhóm chuyên gia đã sử dụng dữ liệu hóa thạch để phân tích lịch sử mực nước biển dâng trong khoảng 3,6 triệu năm, từ đó tính toán sự thay đổi tương ứng của độ dài ngày.

trái 1s
Khi một lượng lớn băng tan hoặc nước di chuyển từ đất liền ra đại dương, sự cân bằng của Trái Đất thay đổi, khiến trục quay của Trái Đất dịch chuyển nhẹ - một chuyển động được gọi là chuyển động cực. Vì thế, ngày kéo dài ra một chút (ảnh: the_burtons/Getty Images).

Bằng cách áp dụng các mô hình tính toán hiện đại, kết hợp thuật toán học sâu xác suất, nhóm nghiên cứu đã tái hiện được mối liên hệ giữa sự biến động của băng trên hành tinh và tốc độ quay của Trái Đất. Kết quả cho thấy khi băng hình thành hoặc tan chảy, độ dài ngày cũng thay đổi theo, tuy nhiên tốc độ hiện tại được đánh giá là khác biệt so với phần lớn các giai đoạn trước.

Các chuyên gia nhận định, chỉ có một giai đoạn cách đây khoảng 2 triệu năm từng ghi nhận mức thay đổi tương tự, nhưng chưa từng xuất hiện tình trạng mực nước biển dâng nhanh như trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2020. Điều này cho thấy tác động của biến đổi khí hậu hiện nay đang làm gia tăng tốc độ Trái Đất quay chậm theo cách chưa từng ghi nhận trong lịch sử gần.

Dù sự thay đổi chỉ tính bằng mili giây, song các nhà khoa học cảnh báo rằng điều này có thể gây ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác cao, đặc biệt là hệ thống định vị không gian và các công nghệ liên quan đến đo lường thời gian. Việc xác định chính xác tốc độ quay của Trái Đất là yếu tố quan trọng trong hoạt động của các hệ thống vệ tinh.

Trong bối cảnh đó, các nhà nghiên cứu cho rằng cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ xu hướng Trái Đất quay chậm để đánh giá đầy đủ tác động lâu dài. Đồng thời, những phát hiện từ nghiên cứu khoa học cũng góp phần nhấn mạnh ảnh hưởng ngày càng rõ của biến đổi khí hậu đối với các quá trình tự nhiên của hành tinh, trong đó có cả sự thay đổi về mực nước biển dâng và các yếu tố liên quan.