Tình trạng 14 hộ dân xây nhà ‘đè’ lên một nửa phần đất của nhà bên cạnh: Chính quyền lên tiếng phương án xử lý
Nhiều hộ dân tại phường Yên Nghĩa (Hà Nội) rơi vào tình cảnh khó xử khi dù đã được cấp sổ đỏ, nhưng thực tế lại xảy ra tình trạng đất chồng lấn giữa các thửa. Việc sai lệch ranh giới khiến nhiều gia đình không thể xây dựng, chuyển nhượng, đồng thời kéo dài tranh chấp ranh giới đất suốt nhiều năm chưa được giải quyết dứt điểm.
Hàng chục hộ dân tại Hà Nội vướng đất chồng lấn dù đã có sổ đỏ
Một số hộ dân sinh sống tại khu sân kho Quyết Tiến, phường Yên Nghĩa, Hà Nội cho biết họ đang rơi vào tình trạng khó xử liên quan đến việc đất chồng lấn, dù toàn bộ các thửa đất tại khu vực này đều đã được cấp sổ đỏ từ nhiều năm trước.
Theo phản ánh của người dân, khu đất nói trên được chính quyền giao từ năm 2003. Sau đó các hộ dân lần lượt được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, nhiều gia đình phát hiện ranh giới giữa các thửa đất không trùng khớp với thực địa. Điều này dẫn đến tình trạng tranh chấp ranh giới đất, khiến việc xây dựng hoặc chuyển nhượng trở nên bế tắc.
Ông Nguyễn Hữu Chiến, cư trú tại tổ 6 phường Yên Nghĩa, cho biết năm 2020 gia đình ông nhận chuyển nhượng một thửa đất rộng khoảng 45m². Trước khi mua, ông đã kiểm tra đầy đủ giấy tờ và nhận thấy mảnh đất không vướng quy hoạch, đã có sổ đỏ hợp pháp.
Theo ông Chiến, mảnh đất này trước đó đã từng được sang nhượng nhiều lần và thậm chí từng được ngân hàng chấp nhận cho thế chấp. Vì vậy, gia đình ông hoàn toàn tin tưởng vào tính pháp lý của giao dịch.
Tuy nhiên, sau khi hoàn tất thủ tục công chứng hợp đồng mua bán và nộp hồ sơ xin cấp đổi sổ đỏ, cơ quan chức năng đã trả lại hồ sơ. Nguyên nhân được xác định là thửa đất bị tình trạng đất chồng lấn với phần đất của hộ liền kề.
“Gia đình đã gửi đơn kiến nghị nhiều lần nhưng đến nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Việc có sổ đỏ nhưng không thể thực hiện thủ tục pháp lý khiến chúng tôi rất khó khăn”, ông Chiến chia sẻ.
Trường hợp tương tự cũng xảy ra với ông Đặng Huy Hiền, một người dân khác tại phường Yên Nghĩa. Năm 2022, ông Hiền mua lại một thửa đất có diện tích khoảng 45m² và dự định xây dựng nhà ở.
Tuy nhiên, khi làm hồ sơ xin cấp phép xây dựng, gia đình ông mới phát hiện chỉ một nửa diện tích thực tế thuộc quyền sử dụng của mình, phần còn lại lại nằm trong sổ đỏ của hộ khác. Điều này dẫn đến tranh chấp và khiến kế hoạch xây dựng của gia đình bị đình trệ.
Trong khi đó, ông N.Q.K cho biết gia đình ông được cấp đổi sổ đỏ vào năm 2009 với diện tích 45m². Đến năm 2015, khi làm thủ tục xin giấy phép xây dựng, ông mới phát hiện một phần diện tích đất trong giấy chứng nhận đã bị cấp trùng cho hộ bên cạnh.
Kết quả đo đạc sau đó của cơ quan chức năng cho thấy diện tích thực tế thửa đất của gia đình ông K chỉ còn 44,4m². Trong số này, khoảng 21,2m² nằm trong sổ đỏ của ông, còn hơn 23m² lại nằm trong sổ đỏ của hộ liền kề.
Ngược lại, phần đất được cấp cho gia đình ông K lại bị một hộ khác xây dựng công trình chồng lên. Tình trạng đất chồng lấn như vậy khiến nhiều hộ dân tại khu vực rơi vào vòng luẩn quẩn của tranh chấp ranh giới đất kéo dài.
Theo tìm hiểu, vào năm 2003, huyện Hoài Đức (cũ) đã giao tổng cộng bốn thửa đất với diện tích khoảng 674m² cho các hộ dân tại xã Yên Nghĩa (nay là phường Yên Nghĩa, Hà Nội). Sau đó, các thửa đất được tách thành 15 lô nhỏ và tất cả đều được cấp sổ đỏ.
Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng đất, nhiều hộ dân đã xây dựng nhà ở dựa trên thực địa thay vì căn cứ vào bản đồ địa chính. Điều này khiến ranh giới giữa các thửa đất bị xê dịch, dẫn đến tình trạng đất chồng lấn giữa các hộ liền kề.
Trước đây, theo hướng dẫn của cơ quan quản lý đất đai, các hộ dân đã thuê đơn vị đo đạc xác định lại tọa độ theo hệ VN2000 và tiến hành ký xác nhận ranh giới. Đồng thời, người dân cũng kiến nghị được cấp đổi sổ đỏ để phù hợp với hiện trạng.
Dù vậy, sau nhiều năm gửi đơn thư, tình trạng tranh chấp ranh giới đất tại khu vực này vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Chính quyền địa phương gặp khó trong xử lý tranh chấp ranh giới đất
Trao đổi với báo chí, đại diện UBND phường Yên Nghĩa, Hà Nội xác nhận vụ việc liên quan đến đất chồng lấn tại khu sân kho Quyết Tiến đã tồn tại trong thời gian dài.
Theo vị đại diện, các thửa đất tại khu vực này hiện đang “cài” vào nhau theo dạng hình răng lược. Nguyên nhân xuất phát từ việc hộ đầu tiên xây dựng nhà ở không đúng ranh giới được giao, mà lùi sang phần đất của hộ kế bên.
Các hộ xây dựng sau đó lại lấy vị trí nhà đầu tiên làm mốc, từ đó tiếp tục xây dựng theo thực địa mà không kiểm tra bản đồ địa chính. Kết quả là ranh giới đất giữa các hộ bị xô lệch, dẫn đến tình trạng mỗi gia đình chỉ sử dụng đúng khoảng một nửa diện tích ghi trong sổ đỏ, phần còn lại thuộc quyền sử dụng của hộ khác.
Ngoài ra, theo chính quyền địa phương, trước đây việc xây dựng nhà ở tại xã Yên Nghĩa (cũ) không yêu cầu xin phép xây dựng. Công tác quản lý đất đai thời điểm đó cũng chưa chặt chẽ, khiến sai lệch ranh giới đất không được phát hiện sớm.
Trong nhiều năm qua, chính quyền quận Hà Đông (cũ) và phường Yên Nghĩa đã nhiều lần tổ chức các buổi đối thoại với người dân nhằm tìm phương án xử lý tranh chấp ranh giới đất. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều khó khăn do một số hộ chưa thống nhất phương án điều chỉnh.
Thực tế, hiện có khoảng 10 trong số 14 thửa đất đã được xây dựng nhà ở kiên cố. Nếu tiến hành điều chỉnh lại ranh giới theo đúng bản đồ, nhiều công trình có thể bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, hồ sơ lưu trữ về quy hoạch, giao đất và cấp sổ đỏ tại khu vực từ năm 2003 cũng chưa đầy đủ, chưa có bản đồ địa chính chi tiết. Trong quá trình sử dụng, các thửa đất tiếp tục được tách, chuyển nhượng và xây dựng nhà ở nên việc xác định ranh giới càng trở nên phức tạp.
Theo đại diện UBND phường Yên Nghĩa, một số hộ dân đề xuất giữ nguyên hiện trạng và điều chỉnh diện tích trong sổ đỏ cho phù hợp. Tuy nhiên, nếu áp dụng phương án này, hộ cuối cùng trong dãy có thể bị thiếu hơn 20m² đất so với diện tích ban đầu.
Người dân cũng đề nghị được bổ sung phần diện tích thiếu từ quỹ đất công lân cận. Tuy nhiên, việc giao đất công phải có phương án sử dụng đất và cần được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vượt ngoài phạm vi xử lý của cấp phường.
Hiện nay, chính quyền phường Yên Nghĩa, Hà Nội cho biết vẫn chưa tìm được giải pháp khả thi để xử lý triệt để tình trạng đất chồng lấn và tranh chấp ranh giới đất giữa các hộ dân.
Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tổ chức các buổi làm việc với người dân nhằm tìm tiếng nói chung, đồng thời kiến nghị cấp trên có hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm liên quan đến các sổ đỏ tại khu vực này.
