Một nước gần Việt Nam giữ giá xăng dầu ổn định, có loại 14.500 đồng/lít nhờ vào chính sách của chính phủ
Giá xăng dầu tại Malaysia duy trì ở mức thấp tại một số khu vực nhờ chính sách trợ giá trực tiếp của chính phủ, trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây áp lực lớn lên thị trường nhiên liệu toàn cầu.
Giá xăng dầu tại Malaysia giữ ổn định nhờ trợ giá khu vực
Trong khi giá dầu trên thị trường quốc tế liên tục tăng do xung đột Trung Đông, Malaysia vẫn duy trì mức giá bán lẻ nhiên liệu thấp hơn nhiều so với các quốc gia Đông Nam Á khác. Theo cập nhật từ hệ thống Shell Malaysia ngày 19/3, giá xăng RON95 phổ biến ở mức 3,27 RM/lít (khoảng 22.087 đồng/lít), xăng RON97 ở mức 4,55 RM/lít (30.735 đồng/lít), trong khi dòng cao cấp V-Power Racing lên tới 7,88 RM/lít (53.219 đồng/lít). Dầu diesel tại bán đảo Malaysia dao động từ 4,72–4,92 RM/lít (31.880–33.235 đồng/lít), còn tại Đông Malaysia, gồm Sabah và Sarawak, chỉ từ 2,15–2,35 RM/lít (14.520–15.870 đồng/lít) nhờ chính sách trợ giá khu vực.
Theo The Star, mức giá thấp hơn tại Đông Malaysia chủ yếu đến từ cơ chế trợ giá trực tiếp quy mô lớn của chính phủ liên bang. Giá diesel trợ giá ở mức 2,15 RM/lít, trong khi giá thị trường thực tế có thể lên tới khoảng 4,75 RM/lít (32.081 đồng/lít), tức chính phủ đang bù gần một nửa chi phí nhiên liệu.
Báo The Borneo Post cho biết, ngân sách trợ giá diesel cho Sabah và Sarawak dự kiến lên tới 4,6 tỷ RM (31.068 tỷ đồng) trong năm 2026, tăng mạnh do giá dầu toàn cầu leo thang. Chính sách này được duy trì nhằm kiểm soát chi phí vận chuyển và giá hàng hóa thiết yếu, bảo đảm ổn định kinh tế – xã hội tại các khu vực phụ thuộc nhiều vào giao thông đường bộ và đường biển.
Ngân sách trợ giá chịu áp lực từ biến động nhiên liệu
Mặc dù giá xăng dầu Malaysia thấp hơn Singapore hay tương đương Thái Lan, nước này vẫn đối mặt áp lực lớn từ biến động giá dầu toàn cầu. Theo The Star và Reuters, chỉ trong chưa đầy một tuần, giá dầu thế giới đã tăng từ khoảng 70 USD lên gần 120 USD/thùng, chủ yếu do gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Biến động này khiến chi phí trợ giá nhiên liệu của Malaysia tăng đột biến. Ngân sách trợ giá RON95 và diesel hàng tháng đã tăng từ khoảng 700 triệu RM lên 3,2 tỷ RM, tức tăng hơn 4 lần trong thời gian ngắn. Đây là mức tăng hiếm thấy, phản ánh rõ áp lực tài khóa mà chính phủ phải chịu để giữ ổn định giá xăng dầu trong nước.
Mặc dù Malaysia là nước sản xuất dầu, nước này vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Theo dữ liệu chính phủ, Malaysia xuất khẩu dầu thô khoảng 5,5 tỷ USD mỗi năm nhưng nhập khẩu tới 12,6 tỷ USD, dẫn tới thâm hụt hơn 7 tỷ USD. Do đó, giá nhiên liệu nội địa chịu tác động mạnh từ biến động quốc tế, đặc biệt với chi phí vận chuyển, bảo hiểm và tinh chế tăng cao.
Để bảo vệ người dân khỏi tác động trực tiếp của giá nhiên liệu tăng, chính phủ Malaysia áp dụng chiến lược “hấp thụ cú sốc giá”. Theo Reuters và S&P Global, cơ chế trợ giá hiện nay vẫn giữ giá xăng RON95 phổ biến khoảng 1,99 RM/lít thông qua chương trình Budi95, trong khi giá thị trường áp dụng cho nhóm không được trợ cấp cao hơn nhiều.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng chính sách trợ giá quy mô lớn khó duy trì lâu dài nếu giá dầu tiếp tục tăng. Theo S&P Global, cứ mỗi 1 USD tăng thêm của giá dầu có thể khiến chi phí trợ giá tăng thêm hàng trăm triệu ringgit, tạo áp lực lớn lên ngân sách quốc gia.
Hiện tại, thị trường Malaysia cho thấy cách chính phủ can thiệp có thể giúp kiểm soát giá xăng dầu trong nước, nhưng nếu xung đột Trung Đông kéo dài và giá nhiên liệu toàn cầu tiếp tục biến động, việc duy trì trợ giá lâu dài sẽ là thách thức lớn đối với ngân sách quốc gia.
