IEA xả kho dầu khi eo biển Hormuz gián đoạn, thị trường rung lắc, giá dầu thế giới đổi hướng
Quyết định IEA xả kho dầu từ dự trữ chiến lược đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu chú ý khi eo biển Hormuz gián đoạn hoạt động. Động thái này nhanh chóng tác động đến giá dầu thế giới, khiến thị trường có biến động mạnh chỉ trong thời gian ngắn.
IEA xả kho dầu sau khi eo biển Hormuz gián đoạn nguồn cung
Ngày 11/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thông báo các quốc gia thành viên đã thống nhất triển khai kế hoạch IEA xả kho dầu từ nguồn dự trữ chiến lược nhằm ổn định thị trường năng lượng. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu chịu áp lực lớn khi eo biển Hormuz bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Theo thông báo chính thức, khoảng 400 triệu thùng dầu sẽ được tung ra thị trường trong đợt phối hợp lần này. Đây được xem là một trong những lần IEA xả kho dầu có quy mô lớn nhất kể từ khi tổ chức này được thành lập. Mục tiêu chính của động thái này là bổ sung nguồn cung, đồng thời giúp giảm áp lực lên giá dầu thế giới trong giai đoạn thị trường biến động.
Tính từ năm 1974 đến nay, đây là lần thứ sáu hệ thống dự trữ khẩn cấp của IEA được kích hoạt. Trước đó, một trong những đợt can thiệp đáng chú ý diễn ra sau xung đột Nga – Ukraine, khi các quốc gia tung ra hơn 180 triệu thùng dầu để ổn định thị trường.
Tuy nhiên, quy mô của đợt IEA xả kho dầu lần này lớn hơn đáng kể. Theo giới phân tích, mức 400 triệu thùng được xem là phản ứng mạnh mẽ trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến quyết định này liên quan đến tình hình tại eo biển Hormuz. Tuyến hàng hải này đóng vai trò trung tâm đối với thương mại dầu mỏ quốc tế. Trong nhiều tuần qua, hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực này bị đình trệ, khiến nguồn cung toàn cầu đối mặt nguy cơ thiếu hụt.
Theo dữ liệu ngành năng lượng, mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng một phần tư lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể tác động trực tiếp đến giá dầu thế giới.
Các chuyên gia cho biết khi dòng chảy năng lượng bị gián đoạn tại eo biển Hormuz, thị trường thường phản ứng rất nhanh. Chính điều này đã khiến nhiều quốc gia tiêu thụ dầu lớn thúc đẩy kế hoạch IEA xả kho dầu nhằm giảm áp lực cung cầu.
Giá dầu thế giới biến động sau động thái xả kho của IEA
Trước khi thông tin IEA xả kho dầu được công bố, thị trường năng lượng đã trải qua giai đoạn biến động mạnh. Lo ngại nguồn cung bị thắt chặt vì căng thẳng tại eo biển Hormuz từng khiến giá dầu thế giới tăng nhanh trong nhiều phiên liên tiếp.
Có thời điểm giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng, đánh dấu mức cao trong nhiều năm. Tuy nhiên, sau khi kế hoạch IEA xả kho dầu được đưa ra, thị trường nhanh chóng phản ứng.
Chỉ trong thời gian ngắn, giá dầu thế giới đã giảm đáng kể khi nhà đầu tư nhận định nguồn cung bổ sung từ dự trữ chiến lược có thể giúp cân bằng thị trường trong ngắn hạn. Giá dầu Brent sau đó quay đầu giảm và giao dịch quanh mức thấp hơn so với đỉnh trước đó.
Hưởng ứng lời kêu gọi của IEA, nhiều quốc gia đã cam kết tham gia kế hoạch xả kho. Hàn Quốc thông báo sẽ đưa ra hơn 20 triệu thùng dầu từ kho dự trữ. Vương quốc Anh, Nhật Bản, Đức và một số nền kinh tế khác cũng chuẩn bị bơm thêm dầu ra thị trường.
Theo ước tính của IEA, tổng lượng dự trữ khẩn cấp của các nước thành viên hiện vượt 1,2 tỷ thùng dầu. Ngoài ra, các doanh nghiệp năng lượng còn nắm giữ thêm khoảng 600 triệu thùng trong kho dự trữ thương mại.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng quy mô IEA xả kho dầu lần này chủ yếu nhằm giảm áp lực tâm lý trên thị trường. Theo phân tích của các tổ chức nghiên cứu, 400 triệu thùng dầu chỉ tương đương khoảng vài ngày sản lượng dầu toàn cầu.
Ngoài ra, lượng dầu này cũng chỉ có thể bù đắp nguồn cung bị gián đoạn tại eo biển Hormuz trong thời gian giới hạn. Vì vậy, diễn biến tiếp theo của giá dầu thế giới vẫn phụ thuộc nhiều vào tình hình địa chính trị tại khu vực Trung Đông.
Các nhà phân tích nhận định nếu hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz sớm được khôi phục, thị trường năng lượng có thể ổn định trở lại. Ngược lại, nếu căng thẳng kéo dài, giá dầu thế giới vẫn có khả năng tiếp tục biến động trong thời gian tới.
Hệ thống dự trữ khẩn cấp của IEA được thiết lập sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào thập niên 1970. Cơ chế này cho phép các quốc gia phối hợp IEA xả kho dầu khi thị trường đối mặt nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng quy mô lớn, qua đó giúp giảm thiểu tác động tới kinh tế toàn cầu.
