Vụ phát hiện thi thể bé gái 2 ngày tuổi dưới ao ở Hải Phòng, mẹ ruột có thể đối diện khung hình phạt nào?
Vụ phát hiện thi thể trẻ sơ sinh tại một ao nước ở Hải Phòng khiến dư luận bàng hoàng. Dưới góc độ pháp lý, hành vi vứt bỏ con mới đẻ có thể bị xử lý theo Điều 124 Bộ luật Hình sự, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của người mẹ.
Chiều 19/2, tức mùng 3 Tết, người dân xã Nam An Phụ (TP Hải Phòng) phát hiện một thi thể trẻ sơ sinh đang trong tình trạng phân hủy tại ao trong khu dân cư. Thông tin ban đầu cho thấy nạn nhân là bé gái, mới chào đời khoảng 2-3 ngày. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, lực lượng công an địa phương đã phong tỏa hiện trường, tiến hành khám nghiệm và xác minh các tình tiết liên quan đến thi thể trẻ sơ sinh này.
Cơ quan chức năng đồng thời phát đi thông báo tìm thân nhân, kêu gọi người dân cung cấp manh mối nhằm làm rõ nguồn gốc thi thể trẻ sơ sinh nói trên. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý nếu có hành vi vứt bỏ con mới đẻ.
Dưới góc nhìn pháp luật, các chuyên gia nhận định hành vi vứt bỏ con mới đẻ không chỉ gây phẫn nộ về mặt đạo đức mà còn có dấu hiệu cấu thành tội phạm. Điều 124 Bộ luật Hình sự quy định rõ về tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ. Theo đó, nếu người mẹ do bị tác động nặng nề bởi tư tưởng lạc hậu hoặc rơi vào hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà thực hiện hành vi đối với con trong vòng 7 ngày tuổi, có thể bị truy cứu về tội giết hoặc vứt bỏ con.
Khung hình phạt đối với tội giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ được phân hóa cụ thể. Trường hợp người mẹ trực tiếp tước đoạt tính mạng con trong 7 ngày đầu sau sinh, mức án có thể từ 6 tháng đến 3 năm tù. Nếu là hành vi vứt bỏ con mới đẻ dẫn tới hậu quả nghiêm trọng, hình phạt có thể là cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Việc xử lý hình sự mẹ ruột sẽ căn cứ vào kết quả điều tra, động cơ, hoàn cảnh và các yếu tố liên quan.
Tuy nhiên, để áp dụng Điều 124 Bộ luật Hình sự, cơ quan tố tụng phải làm rõ hai yếu tố then chốt. Thứ nhất, nạn nhân phải là trẻ trong 7 ngày tuổi. Thứ hai, người mẹ phải chịu ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc ở trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt. Đây là điều kiện bắt buộc để xác định tội giết hoặc vứt bỏ con theo quy định riêng biệt này.
Khái niệm “tư tưởng lạc hậu” thường được hiểu là những quan niệm cũ kỹ, trái với chuẩn mực tiến bộ hiện nay, chẳng hạn định kiến giới tính hoặc áp lực sinh con ngoài hôn nhân. Trong khi đó, “hoàn cảnh khách quan đặc biệt” có thể bao gồm tình trạng bệnh tật nghiêm trọng, khủng hoảng tinh thần sau sinh, hoặc điều kiện kinh tế quá khó khăn khiến người mẹ mất khả năng chăm sóc trẻ. Nếu không chứng minh được các yếu tố này, hành vi liên quan đến thi thể trẻ sơ sinh có thể bị xem xét theo tội danh nghiêm khắc hơn là giết người.
Trong vụ việc tại Hải Phòng, quá trình điều tra sẽ tập trung xác định danh tính mẹ ruột, làm rõ nguyên nhân cái chết cũng như diễn biến dẫn đến việc thi thể trẻ sơ sinh xuất hiện dưới ao. Cơ quan chức năng cũng sẽ xem xét liệu có hành vi vứt bỏ con mới đẻ trực tiếp hay tồn tại yếu tố trung gian khác. Kết quả xác minh sẽ là căn cứ quan trọng để quyết định có xử lý hình sự mẹ ruột theo Điều 124 Bộ luật Hình sự hay áp dụng tội danh khác.
